Greinasafn fyrir flokkinn: Neytendur

Enginn latteskattur

Birt þann af
Svara

Ríkisstjórn Bretlands hefur hafnað tilmælum umhverfisúttektarnefndar breska þingsins frá því í janúar um að taka upp 25 pensa „latteskatt“ á einnota kaffimál. Í svari ríkisstjórnarinnar til nefndarinnar kemur hins vegar fram að stjórnin fagni því að einstök kaffihús bjóði fólki afslátt af kaffi ef það kemur með fjölnota mál. Mary Creagh, formaður umhverfisúttektarnefndarinnar, segir að þessi viðbrögð ríkisstjórnarinnar sýni að þar á bæ sé meira um orð en gjörðir. Einnota umbúðir skapa nú þegar mikinn vanda í Bretlandi og árlega henda Bretar um 2,5 milljörðum einnota kaffimála í ruslið.
(Sjá frétt Independent 9. mars).

Ósjálfbært súkkulaði í Valentínusargjöf?

Birt þann af
Svara

Kakóræktun á stóran þátt í eyðingu skóga víða um heim að því er fram kemur í skýrslu samtakanna Mighty Earth. Þetta sést m.a. þegar kort af kakóræktunarsvæðum eru borin saman við kort af skógareyðingu síðustu árin. Ástandið er sérstaklega alvarlegt í Vestur-Afríku og vaxandi eftirspurn eftir súkkulaði gæti leitt til sambærilegra afleiðinga í löndum á borð við Fílabeinsströndina og Gana.
(Sjá frétt Aktuell Hållbarhet í dag).

Breskar samlokur hafa stærra kolefnisspor en 8 milljón bílar

Birt þann af
Svara

Árlega sporðrenna Bretar um 11,5 milljörðum samloka og losa með því um 9,5 milljón tonn af koltvísýringsígildum út í andrúmsloftið, að því er fram kemur í rannsókn sem sagt er frá í tímaritinu Sustainable Production and Consumption. Þetta samsvarar losun frá 8,6 milljónum bíla. Stærsta kolefnissporið í rannsókninni átti samloka með eggi, beikoni og pylsu, eða 1,44 kg. Það jafngildir því að bíl sé ekið u.þ.b. 19 km. Samloka með eggi og kirsi kom best út í flokki búðarsamloka með 0,74 kg. Kolefnisspor heimagerðra samloka er yfirleitt mun minna. Framleiðsla og úrvinnsla áleggs reyndist eiga stærstan þátt í kolefnisspori búðarsamloka, eða um 37-67%, umbúðir orsökuðu um 8,5% og flutningur og kæling um 4%. Kæligeymslur verslana geta átt allt að 25% hlutdeild í heildarsporinu. Höfundar rannsóknarinnar benda á að með breytingum á uppskriftum, umbúðum og úrgangsmeðhöndlun megi draga úr losun um u.þ.b. helming og að hægt væri að minnka matarsóun um meira en 2.000 tonn á ári með því að lengja endingartímann.
(Sjá frétt Independent 25. janúar).

Má búast við latteskatti?

Birt þann af
Svara

Kaffihúsakeðjan Starbucks í London ætlar að gera tilraun með að rukka viðskiptavini um 5 pens aukalega (um 7 ísl. kr.) fyrir hvern kaffiskammt sem seldur er í einnota málum. Með þessu vill Starbucks draga úr sóun, en árlega henda Bretar um 2,5 milljörðum einnota kaffibolla í ruslið. Ef þessum bollum væri öllum raðað enda við enda myndu þeir ná fimm og hálfan hring í kringum jörðina. Fimmpensagjaldið verður fyrst um sinn bara lagt á til reynslu í 20-25 kaffihúsum í þrjá mánuði, frá og með febrúar. Ágóðinn verður notaður til rannsókna á því hvernig gjaldið hefur áhrif á viðhorf og hegðun viðskiptavina. Ákvörðun Starbucks var kynnt sama dag og umhverfisúttektarnefnd breska þingsins beindi þeim tilmælum til ríkisstjórnarinnar að taka upp 25 pensa „latteskatt“ með það að markmiði að árið 2023 verði allir einnota kaffibollar farnir að skila sér í endurvinnslu.
(Sjá frétt The Sun 5. janúar).

Danir kaupa sífellt fleiri tegundir af lífrænum vörum

Birt þann af
Svara

Danir hafa lengi keypt meira af lífrænt vottuðum vörum en aðrar þjóðir, sérstaklega vörum á borð við mjólk, egg, gulrætur og aðra ferskvöru. Nú virðist eftirspurnin hins vegar vera farin að ná til fleiri vöruflokka en áður, því að á nýliðnu ári varð gríðarleg aukning í sölu á unnum matvælum með lífræna vottun, svo sem ávaxtasafa, víni, ís, sælgæti og tilbúnum réttum. Söluaukningin í þessum vörutegundum nam allt frá 30% upp í nokkur hundruð prósent. Vísindamenn við háskólann í Árósum segja þessa þróun vera dæmi um svonefnd rúllustigaáhrif, sem lýsa sér í því að þegar neytendur eru einu sinni komnir á bragðið liggur leiðin aðeins upp á við. Hvatinn á bak við þessa öru þróun er m.a. talinn vera vilji neytenda til að forðast „E-efni“ sem ekki eru leyfð í lífrænni framleiðslu.
(Sjá frétt á heimasíðu Økologisk landsforening 16. janúar).

Hættuleg efni algeng í snyrtivörum fyrir börn

Birt þann af
Svara

Dönsku neytendasamtökin Tænk könnuðu nýlega innihaldslýsingar á allmörgum tegundum af snyrtivörum sem ætlaðar eru börnum. Í 27 tilvikum reyndust þessar vörur innihalda efni sem eru talin geta valdið ofnæmi, truflað hormónastarfsemi líkamans og haft neikvæð áhrif á frjósemi, nánar tiltekið efnin BHT, própýlparaben og etýlhexýlmetoxýcinnamat. Tænk bendir á að börn á vaxtarskeiði séu einkar viðkvæm fyrir efnum af þessu tagi og jafnvel þótt hvert efni um sig geri lítinn skaða til skamms tíma geti samverkandi áhrif fleiri efna (kokteiláhrif) valdið heilsutjóni. Foreldrum er ráðlagt að velta fyrir sér þörfinni á að börn noti snyrtivörur, að nota smáforritið Kemiluppen til að skanna þær vörur sem keyptar eru og velja helst svansmerktar vörur og vörur með viðurkenndum ofnæmismerkjum á borð við Bláa kransinn.
(Sjá frétt á heimasíðu Tænk 30. nóvember).

„Oxo-degradable“ plast verði bannað

Birt þann af
Svara

Rúmlega 150 samtök og fyrirtæki, þ.á.m. Marcs & Spencer, Unilever og Pepsi, hafa sameinast um áskorun Ellen MacArthur stofnunarinnar til stjórnvalda um heim allan að banna notkun á ildislífbrjótanlegu plasti (e. oxo-degradable plastics), í það minnsta þar til óháðir rannsakendur hafi sýnt fram á að umrætt plast brotni fyllilega niður við ólíkar aðstæður á nógu skömmum tíma til að koma í veg fyrir uppsöfnun plastagna í umhverfinu. Plast af þessu tagi er notað í vaxandi mæli í plastpoka og aðrar umbúðir, en vísbendingar eru uppi um að staðhæfingar um niðurbrot þess eigi ekki við rök að styðjast. Að sögn talsmanns Ellen MacArthur stofnunarinnar er þetta efni hvorki endingargott né nothæft í endurvinnslu eða jarðgerð, og því eigi það ekki heima í hringrásarhagkerfinu. Þess má geta að ildislífbrjótanlegt plast hefur verið bannað í Frakklandi frá árinu 2015.
(Sjá frétt GreenBiz.com 7. nóvember).

Lífrænar vörur flæða yfir Danmörku

Birt þann af
Svara

Sala á lífrænum vörum fer enn vaxandi í Danmörku og stefnir í samtals 14 milljarða danskra króna (um 235 milljarða ísl. kr.) á þessu ári. Þetta samsvarar 16% aukningu frá fyrra ári. Kannanir sýna að næstum því annar hvor Dani kaupir lífrænt vottaðar vörur í hverri viku. Til skamms tíma einskorðaðist neysla þessa varnings einkum við höfuðborgarsvæðið og aðra stærstu bæi, en nú er eftirspurnin orðin dreifðari. Þarna koma líka ákveðin snjóboltaáhrif við sögu, því að eftir því sem framleiðendum og vörutegundum fjölgar verða neytendur meðvitaðri um úrvalið.
(Sjá frétt á heimasíðu Økologisk Landsforening 13. október).

Danskir neytendur hugsa grænt

Birt þann af
Svara

Um 60% danskra neytenda taka mið af umhverfismerkjum þegar þeir kaupa vörur. Vörur sem merktar eru t.d. með Norræna svaninum, Umhverfismerki ESB eða danska Ø-merkinu fyrir lífræna framleiðslu eiga því greiðari leið ofan í innkaupakörfurnar en aðrar vörur. Þetta á sérstaklega við um vörur til daglegra nota, svo sem matvörur, hreinsivörur og húðvörur, en hins vegar virðast umhverfisþættir ekki vega eins þungt við innkaup á heimilistækjum og húsgögnum. Þar eru neytendur e.t.v. ekki orðnir eins vanir því að vörurnar fáist umhverfismerktar.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljøstyrelsen 19. september).

HICC bannað vegna ofnæmishættu

Birt þann af
Svara

Framkvæmdastjórn ESB hefur samþykkt að ilmefnið HICC (hýdroxýísóhexýl 3-sýklóhexen karboxaldehýð) verði bannað í hvers konar snyrtivörum, þar sem efnið getur valdið ofnæmi og þar af leiðandi skaðað heilsu manna. Framleiðendur fá hins vegar tveggja ára aðlögunartíma og seljendur fá tvö ár til viðbótar til að hætta sölu á vörum sem innihalda efnið. Bannið tekur því í reynd ekki gildi fyrr en eftir 4 ár. Samkvæmt gagnagrunni dönsku neytendasamtakanna (Tænk) finnst HICC í rúmlega 500 snyrtivörutegundum, svo sem í sturtusápu, eftirsólaráburði og svitalyktareyði.
(Sjá frétt Tænk Kemi 3. október).