Mánaðarskipt færslusafn fyrir: október 2015

Danska gervinefið slær í gegn

Birt þann af
Svara

NoseBrennisteinsmengun í loftinu yfir Danmörku hefur minnkað um nær 60% frá síðustu áramótum í kjölfar hertra reglna um losun brennisteinstvíoxíðs frá skipum og aukins eftirlits. Þennan mikla árangur má m.a. rekja til „gervinefs“ sem komið var fyrir á Stórabeltisbrúnni á síðasta ári og þefar nú uppi brennisteinsmengun í útblæstri skipa sem sigla undir brúna. Samkvæmt fyrstu niðurstöðum frá „nefinu“ fara 98% skipa að lögum hvað brennisteinsmengun varðar, en til að standast hinar nýju kröfur hafa mörg skipanna þurft að skipta um eldsneyti og hefur sú breyting mikinn aukakostnað í för með sér fyrir útgerðirnar. Danmörk er fyrsta landið í heiminum sem fylgist með brennisteinsmengun frá skipum með þeim hætti sem þar er gert.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljøstyrelsen 6. október).

Toyota stefnir að 90% samdrætti í losun fyrir árið 2050

Birt þann af
Svara

2050 (160x113)Japanski bílaframleiðandinn Toyota hefur kynnt áætlun um að minnka losun gróðurhúsalofttegunda frá allri starfsemi sinni og framleiðsluvörum um 90% fyrir árið 2050. Áætlunin, sem gengur undir nafninu „Toyota Environmental Challenge 2050“, inniheldur sex meginmarkmið sem m.a. á að ná með stóraukinni áherslu á framleiðslu vetnisbíla, svo og með því að vetnisvæða framleiðslulínur fyrirtækisins. Toyota gerir ráð fyrir að framleiða um 30.000 vetnisbíla á ári frá og með árinu 2020. Sala á vetnisbílnum Toyota Mirai þykir lofa góðu, en hann var settur í markað í ágúst á þessu ári.
(Sjá frétt EDIE í dag).

BP viðurkennir tilvist óbrennanlegrar olíu

Birt þann af
Svara

29141Spencer Dale, yfirhagfræðingur olíurisans BP, sagði í ræðu í London á dögunum að stór hluti af þekktum olíu-, gas- og kolabirgðum heimsins verði að liggja í jörðu um ókomin ár til að koma í veg fyrir að losun gróðurhúsalofttegunda leiði til hitastigshækkunar umfram 2°C. Þetta er afdráttarlausasta yfirlýsingin af þessu tagi frá stóru olíufélögunum enn sem komið er. Í ræðunni vakti Spencer Dale sérstaklega athygli á að inn í þennan reikning væri hvorki búið að taka þær fjölmörgu lindir sem væru að finnast þessi misserin né allt það jarðefnaeldsneyti sem enn væri hvergi skráð sem slíkt. Aðilar á borð við Alþjóðabankann og G20-hópinn hafa lýst áhyggjum af fjárfestingum sem nú þegar kunni að vera strandaðar í olíuverkefnum sem aldrei muni skila arði.
(Sjá frétt EDIE í dag).

5.000 danskir garðeigendur hættir að eitra

Birt þann af
Svara

dreng-i-have-600x338pxÁ síðustu fjórum mánuðum hafa um 5.000 garðeigendur í Danmörku hætt að nota Roundup og önnur eiturefni í garðræktinni og tilkynnt þátttöku sína í átakinu Eiturlausir garðar („Giftfri Have“), sem Náttúruverndarsamtök Danmerkur (DN) standa að í samvinnu við fleiri aðila. Tilkynning Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) á liðnu vori um að glýfosat, virka efnið í Roundup, geti valdið eitlakrabbameini, hefur væntanlega ýtt undir þessa þróun, en frá því að þetta var upplýst hefur Roundup víða verið bannað eða fjarlægt úr búðarhillum. Þannig hefur sala efnisins til einkaaðila verið stöðvuð í Frakklandi og Hollandi og á Sri Lanka hefur verið komið á innflutningsbanni, auk þess sem þar hefur verið bannað að dreifa því glýfosati sem þegar hefur verið keypt. Þá hefur efnið verið tekið úr sölu í a.m.k. 1500-2000 verslunum í Sviss, Þýskalandi og Danmörku, svo dæmi séu tekin.
(Sjá frétt á heimasíðu DN 5. október).

Kolefniskræfnin minnkar allt of hægt

Birt þann af
Svara

CO2Kolefniskræfni (e. carbon intensity) hagkerfa heimsins minnkaði um 2,7% á árinu 2014, en kolefniskræfni er mælikvarði á koltvísýringslosun á hvern dollar af vergri landsframleiðslu (GDP). Þetta kemur fram í tölum sem endurskoðunarfyrirtækið PWC birti í dag. Hér er um að ræða mestu lækkun á einu ári frá því að tölur af þessu tagi voru fyrst birtar fyrir 7 árum. Á árinu jókst samanlögð landsframleiðsla um 3,2% á sama tíma og kolefnislosun jókst um 0,5%. Þessi samdráttur er þó langt frá því að vera nægjanlegur til að hægt verði að halda meðalhlýnun jarðar innan við 2°C eins og stefnt er að. Til þess þyrfti kolefniskræfnin að minnka um 6,3% árlega. Talsmaður PwC orðar það svo að þörf sé á byltingu í orkugeiranum í öllum ríkjum heims. Frá árinu 2000 hefur kolefniskræfnin aðeins minnkað um 1,3% á ári að meðaltali og ef sú þróun helst verða jarðarbúar að hætta alfarið að losa kolefni út í andrúmsloftið árið 2036 til að komast hjá hlýnun umfram 2°C.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Fjórði hver svitalyktareyðir fær falleinkunn

Birt þann af
Svara

deoartikelAf 115 tegundum svitavarnar og svitalyktareyðis sem dönsku neytendasamtökin Tænk tóku fyrir í úttekt sinni á dögunum fengu 33 falleinkun vegna ofnæmisvalda og efna sem talin eru geta truflað hormónastarfsemi líkamans. Fimmta hvert efni fékk hins vegar ágætiseinkunn. Bakteríudrepandi efnið tríklósan var til staðar í 7 vörutegundum en efnið er talið vera hormónaraskandi auk þess sem það safnast fyrir í náttúrunni. Þá fundust ýmis ilmefni sem geta valdið ofnæmi, þ.á.m. efnið bútýlfenýlmetýlpróíónal, sem auk ofnæmisáhrifa er talið geta stuðlað að skertri frjósemi. Þetta efni fannst í 25 tegundum. Framleiðendur hafa gagnrýnt úttekt Tænk og bent á að styrkur efnanna hafi ekki verið skoðaður heldur eingöngu athugað hvort efnin væru til staðar. Efnanotkun lúti ströngum reglum og því sé ekki ástæða til að óttast. Forsvarsmenn Tænk benda hins vegar á að samverkandi áhrif efna (kokteiláhrif) séu vanmetin í gildandi reglum. Auk þess eigi ilmefni ekkert erindi í vörur af þessu tagi þar sem þau hafi ekkert með virkni vörunnar að gera.
(Lesið frétt á heimasíðu Tænk 6. október).

 

 

 

Móttökukerfi fyrir ónýta báta komið á í Svíþjóð

Birt þann af
Svara

1471551592Svíar hafa komið upp móttökukerfi á landsvísu fyrir úr sér gegna skemmtibáta til að tryggja að bátar skili sér í viðeigandi endurvinnslu og förgun að notkun lokinni. Að kerfinu standa endurvinnslufyrirtækið Stena Reycling og Swe boat, sem eru samtök bátaeigenda í Svíþjóð. Hingað til hefur ekki verið talin mikil þörf fyrir kerfi af þessu tagi, þar sem endursöluverð bátanna hefur verið hátt og endingin svo góð að fáum bátum hefur verið lagt. Nú er bátafólk hins vegar orðið vandlátara en fyrr og endursöluverð gamalla báta fer lækkandi. Í skemmtibátum er ýmiss búnaður, svo sem kælitæki, salerni, olíutankar o.s.frv., sem getur reynst skaðlegur umhverfinu ef bátarnir sökkva eða liggja lengi í hirðuleysi.
(Sjá frétt Miljöaktuellt í gær).

Hormónaraskandi efni í sólarvörn

Birt þann af
Svara

fisk (160x90)Efnið bensófenón-3 (BP3), sem notað er sem útblámasía (e. UV-filter) í ýmsar gerðir sólarvarnar, er hormónaraskandi að því er fram kemur í nýrri rannsókn vísindamanna við Syddansk Universitet í Odense. Þegar áhrif efnisins á fiska voru skoðuð kom í ljós að það hamlaði þroskun kynkirtla og leiddi til óeðlilega hás hlutfalls kvenfiska á kostnað karldýranna. Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) kostaði rannsóknina og er nú að kanna hvort niðurstöðurnar nýtist til að fá takmarkanir á notkun efnisins samþykktar innan Evrópusambandsins. BP3 er ekki meðal algengustu tegunda af útblámasíum, en þeim sem vilja kaupa sólarvörn án efnisins er bent á að halda sig við Svansmerktar snyrti- og húðvörur.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljøstyrelsen 5. október).

Pepsi stórgræðir á umhverfisstarfinu

Birt þann af
Svara

29087 (160x107)Aukin áhersla á umhverfismál hefur sparað gosdrykkjarisanum Pepsi rúmlega 375 milljónir sterlingspunda (rúmlega 72 milljarða ísl. kr.) frá því á árinu 2010. Sem dæmi um árangur má nefna að á árinu 2014 notaði Pepsi 23% minna vatn á hverja framleiðslueiningu en árið 2006 og á sama tíma batnaði orkunýting bílaflota fyrirtækisins um 16%, m.a. vegna fjölgunar ökutækja sem ganga fyrir rafmagni og lífeldsneyti. Þá  minnkaði umbúðanotkun fyrirtækisins um 40.000 tonn á milli áranna 2013 og 2014 og á sama tíma jókst notkun umbúða úr endurunnu efni um 23%. Að sögn Indra Nooyi, forstjóra Pepsi, er sjálfbærni ekki eitthvað sem fyrirtæki styrkja með hluta af hagnaði sínum, heldur stuðlar áhersla á sjálfbærni að auknum hagnaði. Þrátt fyrir þennan mikla árangur liggur Pepsi undir ámæli vegna óábyrgrar notkunar sinnar á pálmaolíu, en ætlunin mun vera að bæta þar úr fyrir árslok.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Geta mjölormar losað okkur við frauðplast?

Birt þann af
Svara

Ormar ENN (160x107)Í ljós hefur komið að mjölormar geta étið frauðplast eins og það sem notað er í einnota drykkjarmál. Frauðplastið er gert úr pólýstýreni, sem hingað til hefur verið mjög erfitt í endurvinnslu. Bandarískir neytendur henda árlega um 25 milljörðum frauðplastmála og þar í landi lenda samtals um 2 milljónir tonna af efninu í urðun á hverju ári. Svo virðist sem mjölormar geti étið pólýstýren án þess að verða fyrir heilsutjóni, en talin er þörf á að rannsaka það atriði nánar, svo og hvort ormar sem aldir hafa verið á pólýstýreni séu jafngott fóður og aðrir ormar. Gríðarlegan fjölda orma þyrfti til að brjóta niður pólýstýren í stórum stíl en vísindamenn binda vonir við að hægt verði að einangra og rækta bakteríur sem væntanlega gera ormunum kleift að melta plastið.
(Sjá frétt ENN 2. október).