Greinasafn eftir: stefangisla

Óþekkt's avatar

Um stefangisla

Umhverfisstjórnunarfræðingur, atvinnurekandi, fjölskyldufaðir og maraþonhlaupari í Borgarnesi

Nýju þalötin engu betri

Birt þann af
Svara

DiNPDíísónónýlþalat (DiNP), sem komið hefur í staðinn fyrir díetýlhexýlþalat (DEHP) sem mýkingarefni í PVC-plasti virðist hafa sömu hormónaraskandi eiginleika og fyrirrennarinn samkvæmt nýrri rannsókn Háskólans í Karlstad í Svíþjóð. Notkun á DiNP hófst eftir að Evrópusambandið bannaði notkun DEHP í leikfangaframleiðslu vegna hormónarsakandi áhrifa efnisins. Í þessari nýju rannsókn var bilið milli endaþarmsops og limrótar mælt á 196 tæplega tveggja ára gömlum drengjum, auk þess sem greind voru þvagsýni úr mæðrum sömu drengja frá því á 10. viku meðgöngunnar. Í ljós kom fylgni á milli umrædds bils og styrks DiNP í þvagi mæðranna, en þetta gefur vísbendingu um að DiNP hafi hormónaraskandi áhrif á fóstur. Höfundar rannsóknarinnar telja þörf á að endurskoða aðferðir við val á nýjum efnum til að tryggja skaðleysi þeirra betur en nú er gert.
(Sjá frétt SVT 30. október).

Mikil hætta stafar af Sellafield

Birt þann af
Svara

SellafieldMikil hætta stafar af geymslu geislavirks úrgangs í opnum tönkum í kjarnorkuendurvinnslustöðinni í Sellafield í Bretlandi. Þetta er mat sérfræðings í kjarnorkuöryggi sem skoðað hefur myndir sem birtust í the Ecologist nýlega. Á myndunum sést að tankarnir eru afar illa farnir, sprungur eru komnar í steypuna og illgresi farið að vaxa í sprungunum. Komi leki að tönkunum er mikil hætta á að geislavirkt efni sleppi út í umhverfið og valdi langvarandi og víðtækri geislamengun. Tankarnir voru reistir á sjötta áratugnum, en talsmaður Sellafield segir að þeir verði hvorki fjarlægðir né lagfærðir á næstu áratugum, þrátt fyrir hættuna sem af þeim stafar. Fyrst þurfi að koma úrgangnum sem þar er í það horf að óhætt sé að færa hann.
(Sjá frétt the Guardian 29. október).

Fyrsta vetnisstöðin við verslunarmiðstöð

Birt þann af
Svara
SainsburySainsbury’s verslunarkeðjan mun síðar á þessu ári verða fyrsta fyrirtækið í Bretlandi sem kemur upp vetnisstöð fyrir viðskiptavini á bílastæði verslunarmiðstöðvar. Fjöldi vetnisbíla á götum Bretlands vex frá degi til dags og að sögn talsmanns Sainsbury’s er það sérstakt ánægjuefni að vera fyrstur til að bjóða viðskiptavinum upp á þjónustu af þessu tagi. Stöðin er hluti af verkefninu London Hydrogen Network Expansion (LHNE) sem er styrkt af ríkisstjórninni. Stjórnvöld í Bretlandi ákváðu nýlega að verja 11 milljónum sterlingspunda (tæplega 2,2 milljörðum ísl. kr.) til að byggja upp innviði fyrir vistvæn ökutæki í Bretlandi, þar af 7 milljónum punda í uppsetningu allt að 7 áfyllingarstöðva fyrir vetnisbíla.
(Sjá frétt EDIE 28. október).

Pappírsbönd leysa plastvír af hólmi

Birt þann af
Svara

MarkSpencerVerslunarkeðjan Marks&Spencer (M&S) hefur tekið í notkun festingar úr pappír í staðinn fyrir plastvír sem hingað til hefur verið mikið notaður til að festa leikföng í umbúðir. Plastvírinn er ekki aðeins úr óendurvinnanlegu efni, heldur er hann líka erkióvinur margra barna þar sem erfitt getur reynst að ná leikföngunum úr umbúðunum. Nýju böndin er gerð úr sérstökum pappírstrefjum frá fyrirtækinu BillerudKorsnäs. Böndin gegna hlutverki sínu vel en samt er auðvelt að slíta þau, auk þess sem þau eru gerð úr 100% FSC-vottuðum pappír sem auðvelt er að endurvinna.
(Sjá frétt EDIE 27. október).

Hröð uppbygging vatnsaflsvirkjana

Birt þann af
Svara

hydropower_boomOrkuframleiðsla vatnsaflsvirkjana í heiminum mun tvöfaldast á þessum áratug ef marka má niðurstöður sem kynntar voru á ráðstefnunni Global Challenges: Achieving Sustainability sem Kaupmannahafnarháskóli stóð fyrir á dögunum. Þessi uppbygging, sem aðallega mun verða í þróunarríkjum og í löndum með vaxandi hagkerfi, mun hafa í för með sér að um 20% af óheftum ám heimsins verði virkjuð. Nýting vatnsafls er mikilvægur liður í að draga úr notkun jarðefnaeldsneytis en getur jafnframt ógnað líffræðilegri fjölbreytni með skiptingu búsvæða og breytingum í setlögum. Vísindamenn við Laibniz-stofnunina um vistfræði ferskvatns (IGB) hafa þróað gagnagrunn til að aðstoða ríki við að meta mögulegar staðsetningar vatnsaflsvirkjana með það í huga að draga úr áhrifum á líffríkið.
(Sjá frétt Science Daily 24. október).

Flugvélaeldsneyti framleitt úr notaðri matarolíu

Birt þann af
Svara

fugvel_clipartFlugvélaframleiðandinn Boeing og kínverskur samstarfsaðili hafa reist tilraunaverksmiðju í austurhluta Kína til að framleiða flugvélaeldsneyti úr notaðri matarolíu. Verksmiðjan getur tekið við um 240.000 lítrum af matarolíu árlega, sem dugar til að komast að niðurstöðu um hagkvæmni framleiðslunnar. Samtals er talið að framleiða mætti um 1,8 milljarða lítra af eldsneyti úr allri þeirri notuðu matarolíu sem fellur til í Kína árlega. Notuð matarolía inniheldur eiturefni og getur því verið skaðleg heilsu. Auk þess hafa skipulögð glæpasamtök í Kína stundað það að safna notaðri matarolíu og selja hana aftur sem nýja. Með því að nýta olíuna í framleiðslu flugvélaeldsneytis eru þannig hægt að minnka umhverfisáhrif flugferða um leið og spornað er gegn ólöglegri sölu á olíunni.
(Sjá frétt Planet Ark 23. október).

Whole Foods verðlaunar ábyrga ræktun

Birt þann af
Svara

whole_foodsVerslunarkeðjan Whole Foods Market hefur tekið upp umhverfiseinkunn sem verðlaunar vörur sem framleiddar eru á ábyrgan hátt með áherslu á umhverfisvernd og lýðheilsu. Kerfið er þannig byggt upp að ferskir ávextir, grænmeti og blóm eru merkt með „gott“, „betra“ eða „best“ til að auðvelda neytendum að taka upplýstar ákvarðanir og til að umbuna þeim framleiðendum sem lengst ganga í umhverfisvernd og sjálfbærum landbúnaði. Fyrirtækið hefur jafnframt bannað notkun tiltekinna eiturefna í virðiskeðjunni. Við einkunnagjöfina er horft til notkunar varnarefna, velferðar starfsfólks, vatnsnotkunar, vatnsverndar, jarðvegsgæða, vistkerfa, líffræðilegrar fölbreytni, úrgangsmála, loftgæða, orkunotkunar og loftslags. Fyrirtækið hefur nú þegar merkt um 50% af þeim vörum sem í boði eru og vonast til að ná 100% í nánustu framtíð.
(Sjá frétt EDIE 17. október).

Varnarefni í þvagi Svía

Birt þann af
Svara

nv_logo_sv-200Leifar af varnarefnum finnast í þvagi flestra Svía að því er fram kemur í fréttatilkynningu frá Umhverfisstofnun Svíþjóðar (Naturvårdsverket). Þetta er niðurstaða þriggja rannsókna sem fram fóru á tímabilinu 2004-2011 og náðu til 500 einstaklinga. Í þessum rannsóknum voru gerðar efnagreiningar á þvagprufum, auk þess sem þátttakendur héldu matardagbók.Varnarefni fundust í þvagi flestra þátttakenda, en þó einna mest hjá þeim sem nýlega höfðu innbyrt kaffi, vín, sítrusávexti, grænmeti og tilteknar vörur úr korni. Varnarefnaleifar fundust einnig í grunnvatni og ferskvatni. Naturvårdsverket hefur lýst vonbrigðum með niðurstöðurnar sem sýna að engar framfarir hafa orðið í þessum efnum síðustu 10 ár, þrátt fyrir að löggjöf og stefnumótun hafi miðað að því að minnka notkun varnarefna í sænskum landbúnaði.
(Sjá fréttatilkynningu Naturvårdsverket 7. október).

Krabbameinsvaldandi efni í blöðrum

Birt þann af
Svara

balloonsKrabbameinsvaldandi efni fundust í meira en helmingi af blöðrum sem danska umhverfisráðuneytið rannsakaði nýlega. Alls reyndust 22 blöðrutegundir af 39 innihalda efni sem geta hvarfast í nítrósamín sem er þekktur krabbameinsvaldur. Nokkrar tegundir innihéldu um þrefalt meria af slíkum efnum en leyfilegt er. Umhverfisráðherra Danmörku hefur í kjölfar rannsóknarinnar látið auka eftirlit með innfluttum leikföngum þar sem áhersla verður lögð á stikkprufur úr leikfangagámum frá löndum utan Evrópusambandsins.
(Sjá frétt á heimasíðu dönsku neytendasamtakanna Tænk í dag).

Hormónaraskandi efni gera karlmenn æ kvenlegri

Birt þann af
Svara

anuspenisKarlmenn sem fá í sig hormónaraskandi efni í móðurkviði framleiða minna af testósteróni en aðrir menn og eru með lakari sæðisframleiðslu. Þetta kom fram á ráðstefnu um hormónaraskandi efni sem nýlega var haldin á Danska landspítalanum. Efnin sem um ræðir er m.a. að finna í plasti, húsgögnum, fötum og umbúðum. Dregið hefur verulega úr frjósemi Dana og annarra Evrópubúa á síðustu áratugum og sem dæmi má nefna að aðeins um 23% ungra danskra karlmanna hafa viðunandi sæðisframleiðslu. Auk þess fjölgar sífellt þeim tilfellum þar sem gefa þarf drengjum testósterón til að þeir verði kynþroska. Talið er að kokteiláhrif þalata og annarra hormónaraskandi efna hafi mikið að segja í þessu sambandi og þess vegna er erfitt fyrir vísindamenn að segja til um hvaða einstöku efni skuli bönnuð, öðrum fremur.
(Sjá frétt Videnskab DK í dag).