Fleiri efni en áður var talið geta truflað þroskun heila í börnum í móðurkviði. Þetta kemur fram í grein Dr. Philippe Grandjean og samstarfsmanna hans sem birtast mun í læknatímaritinu Lancet í næsta mánuði. Börn sem fá þessi efni í sig á fósturskeiði eða með móðurmjólk eru líklegri en önnur til að greinast með einhverfu, lesblindu, ADHD og aðrar þroskaraskanir, en efnin sem um ræðir geta m.a. leynst í matvælum, snyrtivörum, leikföngum og klæðnaði. Dr. Philippe kallar eftir alþjóðlegum aðgerðum til að tryggja að börn verði ekki fyrir varanlegu heilsutjóni af völdum efna af þessu tagi og ráðleggur jafnframt verðandi mæðrum að velja lífræn matvæli til að forðast varnarefnaleifar í matvælum.
(Sjá frétt Danska ríkisútvarpsins 15. febrúar).
Greinasafn eftir: stefangisla
Rauntímavöktun regnskóga á netinu
Framvegis getur almenningur fylgst með ástandi regnskóga heimsins í nánast beinni útsendingu á netinu, en World Resources Institute (WRI) í Washington hefur gert þetta mögulegt með aðstoð Google Earth og nokkurra annarra aðila. Með þessari nýju tækni verður hægt að fylgjast með regnskógum á svæðum sem hingað til hafa verið lítið sem ekkert vöktuð. Verkefnið gengur undir nafninu Global Forest Watch, og þeir sem að því standa vonast til að það skapi þrýsting á ríkisstjórnir að stöðva eyðingu skóga og leiði jafnframt til ábyrgari verslunar með afurðir á borð við pálmaolíu, soja og kjöt, sem hugsanlega eru framleiddar á svæðum þar sem regnskógar hafa verið ruddir.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Gallabuxur úr plastrusli úr hafinu
Tónlistarmaðurinn Pharrell Williams hefur tekið upp samstarf við fataframleiðandann G-Star RAW undir yfirskriftinni „Raw for the Oceans„. Ætlunin er að safna plastrusli úr hafinu og vinna úr því þráð til framleiðslu á gallabuxum. Fyrstu flíkurnar líta væntanlega dagsins ljós 15. ágúst nk.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Dýru barnafötin líka eitruð
Helstu tískurisar heimsins nota hættuleg efni við framleiðslu á barnafötum, ekki síður en aðrir framleiðendur. Þetta kemur fram í skýrslunni A Little Story about a Fashionable Lie sem Greenpeace kynnti á dögunum í tengslum við tískuvikuna sem nú stendur yfir í Mílanó. Í rannsókn Greenpeace fundust leifar af hættulegum efnum í 16 flíkum af 27 sem teknar voru til skoðunar. Meðal þessara efna voru þalöt og perflúoruð efni (PFC), svo og nonýlfenólethoxýlöt (NPE), sem enn eru notuð sem bleikiefni í fataiðnaði þrátt fyrir mikla skaðsemi í umhverfislegu og heilsufarslegu tilliti og þrátt fyrir að notkun þeirra sé bönnuð í fataframleiðslu innan ESB. Rannsókn Greenpeace náði til fataframleiðendanna Dior, Dolce&Gabbana, Giorgio Armani, Hermés, Louis Vuitton, Marc Jacobs, Trussardi og Versace. Trussardi var eina merkið þar sem ekki fundust hættuleg efni.
(Sjá fréttatilkynningu Greenpeace 17. febrúar).
Svanurinn bannar míkróplast
Norræna umhverfismerkjanefndin (NMN) hefur ákveðið að hér eftir megi Svansmerktar snyrtivörur ekki innihalda míkróplast, þ.e.a.s. óleysanlegar plastagnir sem brotna seint niður í náttúrunni og eru minni en 1 mm í þvermál. Míkróplast er notað í nokkrum mæli í vörur á borð við „skrúbbkrem“ og tannkrem fyrir hvítar tennur. Agnirnar skolast út í hafið með fráveituvatni og komast þar inn í lífkeðjuna, gjarnan með eiturefnum sem loða við þær. Á sumum hafsvæðum er jafnvel talið að meira sé af míkróplasti en svifi, en þess ber að geta að míkróplast verður einnig til þegar stærri plastagnir brotna niður. Sjaldgæft er að kröfum Svansins sé breytt áður en tími er kominn á reglubundna endurskoðun, en í þessu tilviki þótti tilefnið svo brýnt að ekki væri fært að bíða með breytinguna.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Noregi 13. febrúar).
Veitingahús í París breyta leifum í lífgas
Um 80 veitingahús í París hafa tekið höndum saman um að vinna metan og jarðvegsbæti úr tilfallandi matarleifum. Metanið verður brennt til raforkuframleiðslu og til upphitunar, en bændur í nágrenninu njóta góðs af jarðvegsbætinum. Með þessu eru veitingahúsin m.a. að bregðast við stigvaxandi lagakröfum um endurvinnslu lífræns úrgangs. Frá og með þessu ári nær endurvinnsluskyldan til fyrirtækja þar sem meira en 40 tonn af lífrænum úrgangi falla til á ári, en árið 2016 lækka þessi mörk niður í 10 tonn. Þar með munu lögin ná til veitingahúsa sem selja um og yfir 150 skammta á dag, en í þann flokk fellur um fimmtungur af öllum matsölustöðum Frakklands. Þeir sem ekki hlýða lögunum geta átt von á sektum allt að 75.000 evrum (hátt í 12 milljónir ísl. kr).
(Sjá frétt PlanetArk 13. febrúar).
Umhverfismerktir hvarfakútar
Þýsku fyrirtækin HJS Emission Technology og LRT Automotive fengu á dögunum leyfi til að merkja hvarfakúta sem fyrirtækin framleiða með þýska umhverfismerkinu Bláa englinum. Umræddir kútar eru varahlutir sem gripið er til ef skipta þarf um hvarfakúta í bílum. Kútarnir eru seldir með 5 ára ábyrgð og til að fá Bláa engilinn þurfa þeir að standast strangar kröfur um hreinsun útblásturs allan þann tíma. Virkni kútanna skal prófuð sérstaklega einu sinni á ári til að staðfesta afköst þeirra og endingu. Umræddir kútar eru fyrstu umhverfismerktu hvarfakútarnir á markaðnum.
(Sjá fréttatilkynningu Bláa engilsins 10. febrúar).
ESB kynnir Rikka Rusl til sögunnar
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins (ESB) birti á dögunum stutt myndband sem ætlað er að hvetja fólk til að líta á úrgang sem verðmæti. Myndbandið, sem er hluti af átakinu „Generation Awake“, er sett fram sem stikla (e. trailer) fyrir kvikmynd þar sem ruslatunnan Rikki Rusl (e. Richard Rubbish) rís upp (eða er öllu heldur réttur við) gegn því virðingarleysi sem honum og hans innri gildum hefur verið sýnt. Átakinu „Generation Awake“ var upphaflega hleypt af stokkunum árið 2011, en því er einkum ætlað að höfða til fólks á aldrinum 25-40 ára og fá það til að tileinka sér leiðir til að nota auðlindir á skynsamlegan hátt í stað þess að leyfa þeim að verða að úrgangi.
(Sjá frétt EDIE 7. febrúar).
Hjólreiðar bæta afkomu fyrirtækja vestanhafs
Framámenn í viðskiptalífinu vestanhafs sækjast í vaxandi mæli eftir því að reka fyrirtækin sín í miðborgum þar sem útbúnar hafa verið sérstakar akreinar fyrir hjólreiðafólk. Þessi þróun stafar þó ekki af auknum áhuga á umhverfismálum, heldur hefur reynslan sýnt að afkoma fyrirtækja er betri þar sem hjólasamgöngur eru greiðar. Hjólreiðafólk fer til að mynda hægar yfir og staldrar frekar við í verslunum, auk þess sem stórfé sparast við það að hægt er leggja mörgum hjólum í stæði sem rúmar aðeins einn bíl. Starfsfólk á auk heldur auðveldara með að komast til og frá vinnu, streita vegna ferðalaga minnkar, heilsufar batnar, afköst aukast, veikindadögum fækkar og fyrirtækjum reynist auðveldara að laða til sín hæft starfsfólk af yngri kynslóðinni.
(Sjá umfjöllun í The Guardian 4. febrúar).
Nýr prentari sem endurnýtir pappírinn
Toshiba hefur sett á markað nýjan Svansmerktan prentara sem getur prentað aftur og aftur á sama pappírinn. Útprentuð blöð sem lokið hafa hlutverki sínu eru þá sett í sérstaka skúffu í prentaranum í stað þess að fleygja þeim. Þar er letrið fjarlægt með því að hita blöðin, auk þess sem sléttað er úr blöðunum áður en prentað er á þau á nýjan leik. Galdurinn á bak við þetta liggur í tónernum sem notaður er í prentarann. Með þessari nýju tækni er hægt að draga verulega úr pappírsnotkun og losun gróðurhúsalofttegunda.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Svíþjóð 22. janúar).