Greinasafn fyrir merki: plast

Mikill kolefnissparnaður vegna endurvinnslu plasts og málma

Birt þann af
Svara

recycling_160Losun gróðurhúsalofttegunda vegna úrgangsmeðhöndlunar sveitarfélaga í Bretlandi minnkaði um 4% á síðasta ári miðað við árið á undan, samkvæmt hinni árlegu skýrslu Recycling Carbon Index Report. Í skýrslunni kemur fram að 64% allra sveitarfélaga í Bretlandi hafi dregið úr losun gróðurhúsalofttegunda í tengslum við úrgangsmeðhöndlun á síðasta ári þrátt fyrir að endurvinnsluhlutfall hafi ekki hækkað á sama tíma. Árangurinn er talinn stafa af því að tekist hafi að endurvinna meira af plasti og málmum en áður, en söfnun og efnisendurvinnsla þessara flokka hefur í för með sér mikinn kolefnissparnað. Þannig sparast 2,35 tonn af koltvísýringi fyrir hvert tonn af málmum sem safnast og fer í endurvinnslu.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Hjólbarðar stærsti hluti míkróplasts í Noregi

Birt þann af
Svara

microplast_norge_160Um 8.000 tonn af míkróplasti berast árlega frá landi til sjávar í Noregi samkvæmt nýrri samantekt sem ráðgjafafyrirtækið Mepex tók saman fyrir Umhverfisstofnun Noregs (Miljødirektoratet). Greining á uppruna leiddi í ljós að rúmur fjórðungur, eða um 2.250 tonn, átti rætur að rekja til slits á hjólbörðum. Um 650 tonn af míkróplasti komu frá viðhaldi og málun skipa og frístundabáta og um 400 tonn voru mengun frá plastframleiðslu. Ófullnægjandi úrgangsstjórnun skilar um 100 tonnum af míkróplasti í norska lögsögu árlega, en neytendavörur gefa aðeins frá sér um 4 tonn. Mikil umræða hefur verið um míkróplast í neytendavörum enda er notkun plastsins óþörf, auk þess sem neytendur geta haft bein áhrif á magnið með því að sniðganga slíkar vörur. Í rannsókninni var lögð áhersla á þrjár mismunandi farleiðir míkróplasts af landi í sjó, þ.e.a.s. með lofti, með skólpi og með yfirborðsvatni.
(Sjá frétt Miljødirektoratet í dag).

Leyfilegur styrkur BPA of hár

Birt þann af
Svara

bisphenol_160Matvælastofnun danska Tækniháskólans (DTU) telur að viðmið sem Matvælaöryggisstofnun Evrópu (EFSA) gaf út í síðasta mánuði fyrir þolanlegan hámarksdagskammt Bisfenóls-A (BPA) sé of hátt. Að mati EFSA ætti dagleg inntaka á 4 míkrógrömmum á hvert kíló líkamsþyngdar að vera örugg frá heilsufarslegu sjónarmiði, en eftir að hafa rýnt þær heimildir sem EFSA byggir niðurstöðu sína á telur DTU að miða ætti við 0,7 míkrógrömm. Sérfræðingar DTU telja að í ráðleggingum EFSA sé ekki nægjanlegt tillit tekið til vísbendinga úr dýrarannsóknum um áhrif efnisins á brjóstvef, þroskun kynfæra og þroskun heila. Því feli hin nýja skilgreining á þolanlegum hámarksdagskammti (e. tolerable daily intake (TDI)) ekki í sér nægjanlega vernd fyrir neytendur. BPA er einkum að finna í tilteknum plastumbúðum og í kassakvittunum og er talið raska hormónastarfsemi líkamans.
(Sjá frétt á heimasíðu DTU 23. febrúar).

Rusl í hafi þrengir að lífríkinu

Birt þann af
Svara

marine_debris_160Um 700 tegundir lífvera hafa orðið fyrir áhrifum af rusli í hafinu samkvæmt nýrri rannsókn sem Háskólinn í Plymouth kynnti á dögunum. Í rannsókninni var farið yfir tiltækar upplýsingar um lífverur sem hafa orðið fyrir barðinu á úrgangi í sjónum og fundust í þeirri leit heimildir um 44.000 lífverur sem flækst höfðu í rusli eða gleypt það. Um 92% af þessu rusli var plast, en algengt er að sjávarspendýr og fuglar flækist í plastreipum og fiskinetum eða gleypi plasteindir. Um 17% af umræddum tegundum reyndust vera á heimsválista IUCN yfir tegundir í útrýmingarhættu, þ.á m. Hawaii-munkaselurinn, Loggerhead sæskjaldbakan og gráskrofan. Aðstandendur rannsóknarinnar segja bein áhrif úrgangs á tegundir í útrýmingarhættu vera sérstakt áhyggjuefni, en þörf sé á auknum rannsóknum á áhrifum inntöku.
(Sjá frétt Science Daily 19. febrúar).

Um 8 milljón tonn af plasti í hafið árlega

Birt þann af
Svara

marinedebris_160Um 8 milljón tonn af plastúrgangi enda í hafinu á ári hverju samkvæmt nýrri rannsókn National Centre of Ecological Analysis and Synthesis (NCEAS), en hingað til hefum mönnum gengið illa að áætla hversu mikið magn væri þarna um að ræða. Í rannsókninni voru skoðaðar úrgangstölur frá 192 löndum og reiknað út frá þeim að 4,8-12,7 milljónir tonna af plasti hefðu borist á haf út árið 2010. Miðgildið var 8 milljón tonn. Plastrusl er orðið stórt vandamál fyrir vistkerfi sjávar, þar sem það getur kæft eða kyrkt sjávardýr, auk þess sem plastið getur ferjað eiturefni inn í fæðukeðjuna. Plastið í sjónum á m.a. uppruna sinn að rekja til illa rekinna opinna urðunarstaða og rangrar meðhöndlunar almennings á plastúrgangi. Aukin áhersla á úrgangsforvarnir og betri úrgangsstjórnun eru því lykilatriði í viðleitninni til að draga úr þessum vanda.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Framleiðsla á lífrænu plasti fjórfaldast!

Birt þann af
Svara

bioplasticÁætlað er að heimsframleiðsla á lífrænum plastefnum muni fjórfaldast á næstu fjórum árum eða úr 1,6 milljónum tonna í 6,7 milljón tonn, að því er fram kemur í ársskýrslu European Bioplastics. Aukningin verður væntanlega einkum í Asíu, þar sem Tæland, Indland og Kína munu standa fyrir um 75% af heimsframleiðslunni. Lífræn plastefni eru framleidd úr endurnýjanlegum auðlindum á borð við maíssterkju og sykurreyr og geta m.a komið í stað hefðbundins plasts í umbúðum. Þannig mun áhersla ESB á að draga úr plastpokanotkun stuðla mjög að stækkun markaðsins. Einnig hafa miklar tækniframfarir ýtt undir aukna framleiðslu á lífrænu plasti. Lífrænt pólýetýlenplast er lang stærsti hluti heimsframleiðslunnar, enda leggja fyrirtæki á borð við Coca-Cola síaukna áherslu á „grænar“ umbúðir.
(Sjá frétt EDIE 4. desember).

Fimm billjónir plaststykkja fljóta um heimshöfi

Birt þann af
Svara

plast_i_hadiÁætlað er að um heimshöfin fljóti nú 5,25 billjónir plaststykkja (5.250.000.000.000 stykki), sem samtals vega um 269 þúsund tonn. Þessi áætlun byggir á niðurstöðum úr 24 rannsóknarleiðöngrum vísindamanna frá Bandaríkjunum, Frakklandi, Síle, Ástralíu og Nýja-Sjálandi sem farnir voru á árunum 2007-2013. Mest af þessu plasti er míkróplast, þ.e. plastagnir sem eru minni en 5 mm í þvermál. Plastmengun getur haft mikil áhrif á lífríki sjávar. Þannig geta stærstu einingarnar kæft eða kyrkt sjávarspendýr og plastagnir geta ferjað eiturefni inn í fæðukeðjuna. Í stóru plastflákunum fimm í N-Kyrrahafi, S-Kyrrahafi, N-Atlantshafi, S-Atlantshafi og á Indlandshafi kom meira af plastögnum en lífverum í net vísindamannanna. Taldar eru litlar líkur á að draga muni úr plastmengun í heimshöfunum á næstu árum, enda fer nú aðeins um 5% af því plasti sem til fellur í endurvinnslu.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Nýir möguleikar í endurvinnslu frauðplasts

Birt þann af
Svara

fraudplastMexíkóskir frumkvöðlar hjá fyrirtækinu Rennueva hafa hannað vél sem getur umbreytt frauðplasti í plastperlur sem nýtast sem hráefni við framleiðslu á glæru harðplasti. Tæknin sem notuð er byggist á því að hita frauðplastið og þjappa því saman, en í raun eru 95% af venjulegu frauðplasti ekkert annað en loft. Vélin getur unnið úr 100 kílóum af frauðplasti á klukkustund og er nýtnin um 97%. Meðhöndlun frauðplasts er vaxandi vandamál í heiminum þar sem mikið er notað af efninu en fátt um valkosti í endurvinnslu. Söfnun hefur ekki verið nógu markviss, en æskilegt er að frauðplastið sé ómengað af öðru plasti þegar því er safnað. Rennueva hefur tekið upp samstarf við umbúðafyrirtæki til að finna bestu leiðirnar í þessu.
(Sjá frétt Science Daily 18. nóvember).

Fyrirburar fá í sig mikið af skaðlegum efnum á sjúkrahúsum

Birt þann af
Svara

fyrirburiFyrirburar sem eyða fyrstu mánuðum ævi sinnar á sjúkrahúsi fá í sig mikið magn skaðlegra efna úr tækjum sem notuð eru við ummönnun barnanna, að því er fram kemur í nýrri rannsókn frá Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health. Rannsóknin beindist einna helst að DEHP (dí(2-etýlhexýl)þalati) og öðrum þalötum sem notuð eru sem mýkingarefni í plasti, en plast er uppistaðan í stórum hluta lækningatækja og búnaðar á borð við bláæðaleggi, holleggi (svo sem þvagleggi), barkarennur og vökva- og blóðpoka. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að styrkur DEHP hjá fyrirburum sem hafa verið vistaðir lengi á sjúkrahúsi geti verið um 4.000-160.000 sinnum hærri en talið er skaðlaust. Þar sem þalötin bindast ekki plastinu berast þau auðveldlega inn í líkamann og geta raskað hormónastarfsemi hans. Fyrirburar eru einstaklega viðkvæmir þar sem líkami þeirra er enn að þroskast.
(Sjá frétt Science Daily 13. nóvember).

Plastagnir endurnýttar í steypu

Birt þann af
Svara

27225Hafin er tilraunaframleiðsla á steypu þar sem endurunnar plastagnir eru notaðar í staðinn fyrir 10% af þeim sandi sem hingað til hefur verið notaður í steypuna. Háskólinn í Bath í Englandi stýrir verkefninu í samvinnu við indverska vísindamenn með fjármagni frá Bretland-Indland menntunar- og rannsóknarverkefninu (UKIERI). Afurð verkefnisins verður steypublanda með svipaða eiginleika og hefðbundin steypa hvað varðar styrk, endingu og hitaþol. Verkefnið mun draga úr tveimur umhverfisvandamálum á Indlandi. Annars vegar stuðlar það að minna sandnámi úr árbökkum og þar með minni landeyðingu og hins vegar dregur það úr magni plasts sem fer til urðunar. Indland er annar stærsti steypuframleiðandi heims með um 270 milljón tonna árlega framleiðslu.
(Sjá frétt EDIE í dag).