Í rannsókn Umhverfisstofnunar Þýskalands á „skipulegri úreldingu“ (e. built-in obsolescence) kom í ljós að sífellt fleiri raftæki eru seld til að koma í stað gallaðrar vöru. Árið 2004 var aðeins um 3,5% seldra raftækja í Evrópu ætlað að koma í stað gallaðra vöru en árið 2012 var hlutfallið komið í 8,3%. Á sama tíma hefur hlutfall stórra heimilistækja sem bila á fyrstu fimm árunum hækkað úr 7% árið 2004 í 13% árið 2013. Þessar tölur benda til að gæði og endingartími raftækja séu á niðurleið og að hugsanlega leggi raftækjaframleiðendur áherslu á stuttan líftíma til þess að auka sölu. Styttingu á líftíma má einnig rekja til neysluvenju þar sem neytendur leggja sífellt meiri áherslu á að eiga nýjasta módelið. Þannig voru um 60% allra sjónvarpstækja sem skipt var út árið 2012 í góðu lagi. Stjórnvöld innan ESB hafa áhyggjur af óábyrgri auðlindanotkun og áhrifum hennar á umhverfið og eru að skoða möguleika á að skylda framleiðendur til að tryggja endingu og að hægt sé að gera við raftækin.
(Sjá frétt the Guardian 3. mars).
Greinasafn fyrir flokkinn: Vistvæn hönnun
Sólarrafhlöður úr rækjuskel
Vísindamenn við Queen Mary háskólann í London hafa þróað byltingarkennda aðferð til að framleiða sólfangara úr efnum sem finnast í rækju- og krabbaskeljum. Aðferðin byggir á nanótækni þar sem vatnsvarmakolun (e. hydrothermal carbonisation) er beitt til að framleiða kolefnisskammtadepla (e. carbon quantum dots (CQDs)) úr kítíni og kítósan úr skel. Grunneiningar sólfangaranna eru svo búnar til úr sinkoxíðnanóstöngum sem húðaðar eru með deplunum. Þetta er í fyrsta sinn sem lífmassi er notaður til framleiðslu á sólföngurum, en yfirleitt er notast við dýra málma á borð við rúten. Með þessari nýju aðferð er bæði dregið úr umhverfisáhrifum og kostnaði, þar sem uppistaðan í framleiðslunni eru afgangsefni úr annarri framleiðslu. Vonir standa til að í framtíðinni verði hægt að nota þessa tækni við framleiðslu á nær gegnsæjum sólarorkufilmum í glugga, hleðslutæki fyrir smáraftæki o.fl.
(Sjá frétt EDIE 19. febrúar).
Burt með klósettrúlluna!
Einn stærsti pappírsframleiðandi vestanhafs, Scott Products, hætti nýlega að nota pappahólka í klósettpappírsrúllur. Með þessu vill framleiðandinn draga úr myndun úrgangs, en árlega lenda um 17 milljarðar slíkra hólka í ruslinu vestra. Mest af þessu fer í urðun. Hólkarnir eru ekki nauðsynlegir þegar allt kemur til alls og bæði framleiðandinn og neytendinn hafa því mikinn hag af því að losna við þá. Fyrirtækið hvetur aðra framleiðendur að gera slíkt hið sama, enda eru klósettrúlluhólkar tiltölulega stór hluti þess úrgangs sem til fellur á heimilum.
(Sjá frétt ENN í dag).
Matvöruverslanir hitaðar með ísskápum
Búnaður til að nýta afgangshita frá bakhlið ísskápa hefur verið settur upp í 30 matvöruverslunum Sainsbury’s í Bretlandi, og í nánustu framtíð er stefnt að sams konar breytingum á a.m.k. 70 verslunum til viðbótar. Yfir sumartímann er hiti frá ísskápunum leiddur niður í einangruð jarðvegshólf undir verslununum og þegar kólnar í veðri eru varmadælur nýttar til að skila hitanum til baka inn í húsnæðið. Í hverri verslun eru fjölmörg kæli- og frystitæki og því geta varmadælurnar annað allri nauðsynlegri húshitun í verslununum, en það samsvarar um þriðjungi af allri orkuþörf þeirra. Verkefnið er eitt af mörgum umhverfisverkefnum Sainsbury’s keðjunnar sem öll taka mið af hinu þreföldu núlli, þ.e. að ekkert kolefni sé losað frá starfseminni út í andrúmsloftið, að starfsemin hafi engin neikvæð áhrif á vatnsgæði og að enginn úrgangur sé sendur til urðunar.
(Sjá frétt EDIE 16. febrúar).
Sólarplötur hækka fasteignaverð
Sólarplötur á húsþökum geta hækkað verð viðkomandi fasteignar um allt að 15.000 dollara (tæpar 2 millj. ísl. kr.) samkvæmt nýrri skýrslu frá U.S. Department of Energy’s Lawrence Berkeley Laboratory, sem byggð er á upplýsingum um fasteignaviðskipti í 8 ríkjum Bandaríkjanna á tímabilinu 1999-2013. Sólarplötur draga nú þegar úr raforkukostnaði húseigenda sem fjárfesta í slíkum búnaði, en í skýrslunni er bent sérstaklega á langtímasparnaðinn. Fyrirtæki sem selja sólarplötur hafa í auknum mæli leigt búnaðinn út, en þá greiðir húseigandinn mánaðarlegt gjald í stað þess að þurfa að leggja út fyrir stofnkostnaði. Leigður búnaður getur hins vegar lækkað verð fasteignar, þar sem þá þurfa nýir eigendur að taka á sig hærri mánaðarlegan kostnað. Verð fyrir sólarorkubúnað fyrir heimili fer stöðugt lækkandi og hafa vinsældir slíks búnaðs aukist í samræmi við það.
(Sjá frétt Daily Finance 9. febrúar).
Carlsberg skálar með lífbrjótanlegum bjórflöskum
Bjórframleiðandinn Carlsberg ætlar að þróa og framleiða fyrstu 100% lífbrjótanlegu bjórflöskuna, en samstarfið er hluti af framtaksverkefni Carlsberg um hringrásarhagkerfi. Græntrefjaflaskan verður framleidd úr viðartrefjum af sjálfbærum uppruna og hefur fyrirtækið gert 3ja ára samstarfssamning um þetta verkefni við umbúðafyrirtækið ecoXpac, Nýsköpunarsjóð Danmerkur og Tækniháskóla Danmerkur. Rekja má um 42% af kolefnisspori Carlsberg til umbúða og ætti þetta framtak því að geta dregið verulega úr losun fyrirtækisins. Vonir standa til að verkefnið marki tímamót í umbúðamenningu og verði þannig mikilvægt skref í átt að hringrásarhagkerfi án úrgangs.
(Sjá frétt EDIE 3. febrúar).
Volvo og Siemens byggja upp rafknúnar almenningssamgöngur
Stórfyrirtækin Volvo og Siemens hafa tekið upp samstarf á heimsvísu til að stuðla að rafvæðingu almenningssamgangna í borgum. Samkomulag fyrirtækjanna snýst um heildstæðar lausnir, þar sem Volvo sér um framleiðslu og sölu rafstrætisvagna og tvinnvagna en Siemens þróar og setur upp hraðhleðslustöðvar þar sem hægt verður að hlaða vagnana á aðeins 6 mínútum. Fyrirtækin sjá mikil sóknarfæri í samstarfinu, enda sé hagkvæmt fyrir yfirvöld að innviðir séu staðlaðir og að sömu aðilar komi að þróun strætisvagna og uppsetningu innviða. Borgaryfirvöld í Hamborg í Þýskalandi hafa nú þegar keypt þrjá tvinnvagna og fjórar hleðslustöðvar frá Volvo og Siemens og á næstunni verða sett upp rafvagnakerfi í Stokkhólmi og Gautaborg. Samtals hefur Volvo selt um 5.000 tvinn- og rafstrætisvagna síðan 2009.
(Sjá frétt á heimasíðu Siemens 29. janúar).
Framleiðsla á lífrænu plasti fjórfaldast!
Áætlað er að heimsframleiðsla á lífrænum plastefnum muni fjórfaldast á næstu fjórum árum eða úr 1,6 milljónum tonna í 6,7 milljón tonn, að því er fram kemur í ársskýrslu European Bioplastics. Aukningin verður væntanlega einkum í Asíu, þar sem Tæland, Indland og Kína munu standa fyrir um 75% af heimsframleiðslunni. Lífræn plastefni eru framleidd úr endurnýjanlegum auðlindum á borð við maíssterkju og sykurreyr og geta m.a komið í stað hefðbundins plasts í umbúðum. Þannig mun áhersla ESB á að draga úr plastpokanotkun stuðla mjög að stækkun markaðsins. Einnig hafa miklar tækniframfarir ýtt undir aukna framleiðslu á lífrænu plasti. Lífrænt pólýetýlenplast er lang stærsti hluti heimsframleiðslunnar, enda leggja fyrirtæki á borð við Coca-Cola síaukna áherslu á „grænar“ umbúðir.
(Sjá frétt EDIE 4. desember).
Nýtni í sólarsellum komin í 40%
Vísindamenn við Háskólann í Nýja Suður-Wales í Ástralíu hafa hannað sólarsellur með rúmlega 40% nýtni, en hingað til hefur hámarksnýtni í sólarorkuframleiðslu verið um 25-30%. Tæknin byggir á notkun á sérstökum síum sem festar eru á turna í sólarorkuverum, en síurnar fanga ljós af tiltekinni bylgjulengd sem venjulegar sólarsellur ná ekki að nýta. Með þessari nýjung í framleiðslu raforku úr sólarorku er nýtnin orðin tvöföld á við það sem var þegar fyrstu sólarsellurnar voru framleiddar árið 1989.
(Sjá frétt Science Daily 7. desember).
Nýir möguleikar í endurvinnslu frauðplasts
Mexíkóskir frumkvöðlar hjá fyrirtækinu Rennueva hafa hannað vél sem getur umbreytt frauðplasti í plastperlur sem nýtast sem hráefni við framleiðslu á glæru harðplasti. Tæknin sem notuð er byggist á því að hita frauðplastið og þjappa því saman, en í raun eru 95% af venjulegu frauðplasti ekkert annað en loft. Vélin getur unnið úr 100 kílóum af frauðplasti á klukkustund og er nýtnin um 97%. Meðhöndlun frauðplasts er vaxandi vandamál í heiminum þar sem mikið er notað af efninu en fátt um valkosti í endurvinnslu. Söfnun hefur ekki verið nógu markviss, en æskilegt er að frauðplastið sé ómengað af öðru plasti þegar því er safnað. Rennueva hefur tekið upp samstarf við umbúðafyrirtæki til að finna bestu leiðirnar í þessu.
(Sjá frétt Science Daily 18. nóvember).