Greinasafn fyrir flokkinn: Neytendur

Hormónaraskandi efni í töfrasprotum

Birt þann af
Svara

stavblender_160Svokallaðir töfrasprotar geta gefið frá sér klórparaffín samkvæmt nýrri rannsókn dönsku neytendasamtakanna Tænk. Í rannsókninni voru skoðaðir 10 mismunandi töfrasprotar og reyndust þrír þeirra leka klórparaffíni í matvælin sem þeim var beitt á. Klórparaffín er hópur efna sem eru m.a. notuð sem smurefni, eldvarnarefni og mýkingarefni. Efnin eru talin hormónaraskandi og því er óæskilegt að vörur sem eru í snertingu við matvæli innihaldi slík efni. Sprotar frá KitchenAid og Electrolux gáfu frá sér nokkuð af klórparaffíni en sproti frá OHB Nordica gaf frá sér lang mest af efninu. Forsvarsmenn OHB segjast stefna að því að hætta nota klórparaffín í sprotana.
(Sjá frétt Tænk 9. apríl).

Evrópubúar hvattir til að frysta mat

Birt þann af
Svara

IGLO_200Stórfyrirtækið Iglo Group ætlar að verja 3,7 milljónum sterlingspunda (um 750 millj. ísl. kr.) í sérstakt átak til að hvetja Evrópubúa til að frysta afganga í stað þess að henda þeim. Verkefnið er unnið í samstarfi við bresku WRAP samtökin um úrgang og auðlindir (Waste & Resources Action Programme). Átakið nefnist iFreeze og snýst aðallega að upplýsingagjöf til íbúa í gegnum sjónvarp, prentaðar auglýsingar, upplýsingar á umbúðum og upplýsingar og ábendingar á internetinu. Um 20% af öllum matarúrgangi má rekja til þess að fólk eldar of mikið og annað eins fellur til vegna best-fyrir merkinga. Draga mætti úr þessari sóun með því að frysta afganga og matvæli sem nálgast síðasta söludag. Iglo vill að fyrirtæki sýni gott fordæmi og vinni með frjálsum félagasamtökum og yfirvöldum að bættri auðlindanýtingu.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Míkróplast e.t.v. skaðlegt vegna smæðar sinnar

Birt þann af
Svara

mikroplast_160Míkróplast, þ.e.a.s. plastagnir sem eru minna en 5 mm í þvermál, getur hugsanlega haft skaðleg áhrif á heilsu manna og jafnvel verið krabbameinsvaldandi að því er fram kemur í nýrri samantekt danska ríkisútvarpsins (DR). Skaðsemi míkróplastsins liggur meðal annars í smæðinni, en litlar agnir geta komist í gegnum frumuhimnur og valdið frumudauða, sýkingum eða röskun á ónæmiskerfinu. Áhrifum míkróplasts á mannslíkamann getur þannig svipað til áhrifa asbests sem er skaðlegt heilsu vegna smæðar og forms. Í rannsókn DR voru tekin sýni úr 13 matvörum og reyndust 12 þeirra innihalda plastagnir allt niður í 0,5 mm að stærð. Slíkar agnir má einnig finna m.a. í snyrtivörum, fatnaði, húsgögnum og teppum. Hingað til hafa rannsóknir á skaðsemi míkróplasts einkum beinst að lífrríki sjávar, en samantekt DR gefur til kynna að þörf sé á frekari rannsóknum á áhrifum þess á heilsu.
(Sjá frétt DR í dag).

Barnakerrur innihalda skaðleg efni

Birt þann af
Svara

barnavagnar_160Helmingur af þeim barnakerrum sem dönsku neytendasamtökin Tænk skoðuðu á dögunum reyndust innihalda hormónaraskandi og/eða krabbameinsvaldandi efni í áklæði, ólum, regnhlífum, öryggisslám eða handföngum. Efni á borð við TCPP (trísklóróísóprópýl-fosfat), klóróparaffín og naftalín fundust í fjórum kerrum af átta. Tvö fyrrnefndu efnin eru notuð sem eldvarnarefni og sem plastmýkingarefni en naftalín er tjöruefni. Bannað er að nota TCPP í leikföng og vörur sem börn stinga upp í sig, en barnavagnar falla ekki undir þær reglur. Klóróparaffín er á lista Umhverfisstofnunar Danmerkur yfir óæskileg efni en notkun þess er ekki bönnuð. Neytendasamtökin hafa barist fyrir því að skaðleg efni verði bönnuð í öllum vörum ætluðum börnum en ekki einungis leikföngum.
(Sjá frétt Tænk í dag).

Er grænt te allra meina bót?

Birt þann af
Svara

gront_te_160Varnarefni fundust í öllum tegundum af grænu tei sem sænsku neytendasamtökin Råd&Rön rannsökuðu á dögunum. Rannsóknin náði til 12 tetegunda og 300 varnarefna sem notuð eru í landbúnaði. Tvær tegundir fengu falleinkunn, en þær voru frá fyrirtækjunum Lipton og Garant og innihéldu hvor um sig um 15 varnarefni. Í bragðbættu grænu tei frá Garant fannst m.a. fimmfalt meira af skordýraeitrinu asetamípríð en leyfilegt er samkvæmt reglum ESB og Lipton-teið innihélt sexfalt leyfilegt magn af rotvarnarefninu fenýlfenól. Lífrænt te frá Clippers fékk bestu einkunnina. Grænt te er gjarnan markaðssett sem heilsudrykkur vegna andoxunarefna sem fyrirfinnast í því frá náttúrunnar hendi.
(Sjá frétt Råd&Rön 27. janúar).

Skaðleg efni í hreinsiklútum

Birt þann af
Svara

Attractive woman cleaning her face with a tissueSkaðleg efni fundust í 23 af 30 hreinsiklútum sem dönsku neytendasamtökin Tænk rannsökuðu á dögunum. Athugað var hvort klútarnir innihéldu ofnæmisvaldandi efni, hormónaraskandi efni og ilmefni og í ljós kom að aðeins þriðjungur klútanna var laus við slíkt. Nivea kom einna verst út úr könnuninni, en tvær verstu vörurnar að þessu leyti komu báðar þaðan. Einnig kom í ljós að hátt verð tryggir ekki að varan sé laus við skaðleg efni þar sem ódýrustu klútarnir voru í hópi þeirra bestu. Hreinsiklútar eru einkum notaðir til að fjarlægja farða af andliti og efnin geta því setið alllengi á húðinni. Neytendasamtökin telja þetta sérstaklega slæmt þegar ofnæmisvaldandi efni eiga hlut. Besta leiðin til að forðast hættuleg efni í hreinsiklútum er að velja vörur sem vottaðar eru með Norræna svaninum eða Bláa kransinum sem er merki astma- og ofnæmissamtaka Danmerkur.
(Sjá frétt Søndagsavisen 5. mars).

Costco vill hætta sölu kjúklings sem alinn er á sýklalyfjum

Birt þann af
1

Photo of the rear of a Costco membership card /American Express credit cardCostco verslunarkeðjan ætlar að hætta að selja kjöt af kjúklingum og öðrum dýrum sem meðhöndluð hafa verið með sýklalyfjum sem einnig eru notuð gegn sýkingum í fólki. Slík lyf eru mikið notuð í landbúnaði vestanhafs. Stöðug inntaka þeirra drepur veikustu bakteríurnar, en þær sterkustu þróa þol gegn lyfjunum. Þannig verða til lyfjaónæmar bakteríur sem ógna heilsu manna. Neytendasamtök og lýðheilsufræðingar um allan heim hafa þrýst mjög á framleiðendur og stjórnvöld að hætta eða banna notkun sýklalyfja í dýrahaldi og með ákvörðun sinni bætist Costco í þann hóp sem vill að þetta gangi eftir.
(Sjá frétt News Daily 5. mars).

Líftími raftækja styttist

Birt þann af
Svara

raftaeki_160Í rannsókn Umhverfisstofnunar Þýskalands á „skipulegri úreldingu“ (e. built-in obsolescence) kom í ljós að sífellt fleiri raftæki eru seld til að koma í stað gallaðrar vöru. Árið 2004 var aðeins um 3,5% seldra raftækja í Evrópu ætlað að koma í stað gallaðra vöru en árið 2012 var hlutfallið komið í 8,3%. Á sama tíma hefur hlutfall stórra heimilistækja sem bila á fyrstu fimm árunum hækkað úr 7% árið 2004 í 13% árið 2013. Þessar tölur benda til að gæði og endingartími raftækja séu á niðurleið og að hugsanlega leggi raftækjaframleiðendur áherslu á stuttan líftíma til þess að auka sölu. Styttingu á líftíma má einnig rekja til neysluvenju þar sem neytendur leggja sífellt meiri áherslu á að eiga nýjasta módelið. Þannig voru um 60% allra sjónvarpstækja sem skipt var út árið 2012 í góðu lagi. Stjórnvöld innan ESB hafa áhyggjur af óábyrgri auðlindanotkun og áhrifum hennar á umhverfið og eru að skoða möguleika á að skylda framleiðendur til að tryggja endingu og að hægt sé að gera við raftækin.
(Sjá frétt the Guardian 3. mars).

Hjólbarðar stærsti hluti míkróplasts í Noregi

Birt þann af
Svara

microplast_norge_160Um 8.000 tonn af míkróplasti berast árlega frá landi til sjávar í Noregi samkvæmt nýrri samantekt sem ráðgjafafyrirtækið Mepex tók saman fyrir Umhverfisstofnun Noregs (Miljødirektoratet). Greining á uppruna leiddi í ljós að rúmur fjórðungur, eða um 2.250 tonn, átti rætur að rekja til slits á hjólbörðum. Um 650 tonn af míkróplasti komu frá viðhaldi og málun skipa og frístundabáta og um 400 tonn voru mengun frá plastframleiðslu. Ófullnægjandi úrgangsstjórnun skilar um 100 tonnum af míkróplasti í norska lögsögu árlega, en neytendavörur gefa aðeins frá sér um 4 tonn. Mikil umræða hefur verið um míkróplast í neytendavörum enda er notkun plastsins óþörf, auk þess sem neytendur geta haft bein áhrif á magnið með því að sniðganga slíkar vörur. Í rannsókninni var lögð áhersla á þrjár mismunandi farleiðir míkróplasts af landi í sjó, þ.e.a.s. með lofti, með skólpi og með yfirborðsvatni.
(Sjá frétt Miljødirektoratet í dag).

Walmart opnar „sjálfbærniverslun“ á netinu

Birt þann af
Svara

walmart_160Stórfyrirtækið Walmart hefur nú opnað „sjálfbærniverslun“ í netverslun sinni þar sem neytendum eru gefnar upplýsingar um frammistöðu birgja á sviði umhverfis- og samfélagsmála með tilliti til lífsferils vöru. Netverslunin byggir á sjálfbærnistuðli Walmart sem þróaður var af The Sustainability Consortium (TSC), en þetta er í fyrsta sinn sem neytendur fá aðgang að þeim upplýsingum sem þar er að finna. Fyrirmyndarfyrirtæki og birgjar eru sérstaklega merkt á heimasíðunni sem umhverfisvænir kostir, en á þessu stigi nær einkunnagjöfin einungis til fyrirtækja en ekki einstakrar vöru. Walmart telur að upplýsingamiðlun af þessu tagi gefi tóninn fyrir framtíðina og vonast til að þetta hjálpi neytendum til að taka upplýstar ákvarðanir.
(Sjá frétt EDIE 25. febrúar).