Greinasafn eftir: stefangisla

Óþekkt's avatar

Um stefangisla

Umhverfisstjórnunarfræðingur, atvinnurekandi, fjölskyldufaðir og maraþonhlaupari í Borgarnesi

Áskorun um vottuð opinber innkaup

Birt þann af
Svara

modupp_puff_362Helstu umhverfisvottunarstofur í Svíþjóð hafa skorað á ríki og sveitarfélög að sjá til þess að helmingur opinberra innkaupa verði annað hvort umhverfis- eða siðgæðisvottaður af þriðja aðila fyrir árið 2020. Nú þegar hafa sveitarfélögin Örebro, Eskilstuna og Malmö tekið áskoruninni enda líta þau á vistvæna innkaupastefnu hins opinbera sem mikilvægan þátt í að sýna íbúum gott fordæmi. Áskorunin var gefin út af sjö helstu umhverfis- og siðgæðismerkingum Svíþjóðar, þ.e. Norræna svaninum, Umhverfismerki ESB, Bra Miljöval, Fairtrade, Krav, MSC og TCO Certified. Áskorunin er leið samtakanna til að benda á að nú sé tími til kominn fyrir opinbera geirann að nútímavæða innkaup sín og stuðla að því að Svíþjóð nái innlendum og alþjóðlegum markmiðum í umhverfisvernd og útrýmingu fátæktar. Opinberir aðilar í Svíþjóð kaupa vörur og þjónustu árlega fyrir um 600 milljarða sænskra króna (um 10.000 milljarða ísl. kr.), þannig að aukin áhersla á vottaðar vörur getur haft mikil áhrif á markaðinn.
(Sjá frétt Svansins í Svíþjóð 4. júní).

Krabbameinsvaldandi efni á hárgreiðslustofum

Birt þann af
Svara

hargreidslaStyrkur krabbameinsvaldandi efna í blóði hárgreiðslufólks fer hækkandi eftir því sem viðkomandi einstaklingar vinna oftar með hárliti og permanent. Þetta kemur fram í grein sem birtist nýlega í tímaritinu Occupational and Environmental Medicine. Svo virðist sem krabbameinsvaldandi efnið tólúidín leynist enn í efnum sem notuð eru á hárgreiðslustofum, en tólúidín er á bannlista Evrópusambandsins yfir efni í snyrtivörum vegna krabbameinsvaldandi eiginleika þess. Hárgreiðslufólk er skilgreint sem áhættuhópur vegna nálægðar við krabbameinsvaldandi efni. Til að draga úr áhættunni er fólk í greininni hvatt til að meðhöndla hárliti og permanentefni aldrei með berum höndum.
(Sjá frétt Science Daily í dag).

Vistkerfisþjónusta djúpsjávarfiska

Birt þann af
Svara

Lizard FishDjúpsjávarfiskar fanga og geyma um milljón tonn af koltvísýringi á hverju ári í lögsögu Bretlands og Írlands, að því er fram kemur í nýrri rannsókn Háskólans í Southampton. Fiskarnir nærast á fæðu sem á uppruna sinn á yfirborðinu og berst niður til þeirra í gegnum fæðukeðjuna. Þannig er kolefni selflutt frá yfirborði sjávar og niður á djúpsævi. Þar sem fiskarnir halda sig á miklu dýpi alla ævi helst kolefnið á hafsbotni og endar í setlögum í stað þess að losna aftur út í andrúmsloftið þegar lífverurnar rotna. Þessi vistkerfisþjónusta djúpsjávarfiskanna væri metin á um 10 milljónir punda (tæpa tvo milljarða ísl. kr.) ef hægt væri að selja hana sem kolefnisjöfnun.
(Sjá frétt Science Daily 3. júní).

Vodafone gefur farsímum sjálfbærnieinkunn

Birt þann af
Svara

vodafone_einkunnVodafone hefur nú tekið upp sjálfbærnieinkunn fyrir farsíma sem fyrirtækið selur. Með þessu vill fyrirtækið auðvelda viðskiptavinum að bera saman umhverfis- og samfélagsáhrif mismunandi símtækja. Farsímunum er gefin einkunn á bilinu 1-5 og er einkunnin sýnd utan á umbúðum nýrra síma. Við einkunnagjöfina er tekið tillit til hráefnisnotkunar, orkunotkunar, vatnsnotkunar, flutninga, eiginleika sem takmarka umhverfisáhrif við notkun og þess hversu einfalt er að endurvinna vöruna. Einkunnagjöfin var fyrst innleidd í Hollandi en er nú til staðar í níu löndum, m.a. í Bretlandi þar sem Vodafone kynnti þessa nýjung fyrir viðskiptamönnum sínum í síðasta mánuði.
(Sjá frétt Edie 30. maí).

Hærri styrkur koltvísýrings dregur úr næringargildi plantna

Birt þann af
Svara

nytjaplantaJárn- og sinkinnihald í nytjaplöntum mun lækka verulega eftir því sem styrkur koltvísýrings í andrúmslofti hækkar, samkvæmt því sem fram kemur í grein ísraelskra vísindamanna í tímaritinu Nature. Höfundar telja þennan mikla samdrátt í snefilefnainnihaldi plantna vera eina af hættulegustu afleiðingum loftslagsbreytinga fyrir heilsu manna. Ef spár um styrk koltvísýrings í andrúmslofti fram til ársins 2050 ganga eftir má ætla að um það leyti hafi efnainnihaldið breyst verulega. Í dag þjást um 2 milljarðar manna af járn- og sinkskorti og 63 milljónir láta lífið árlega sökum vannæringar. Höfundar greinarinnar orða það svo, að þessi næringarefnaskortur verði ein af mörgum óvæntum afleiðingum þeirrar risavöxnu tilraunar sem mannkynið geri nú á eigin tilverugrundvelli.
(Sjá frétt ENN í dag).

Þrjú ný ósoneyðandi efni í lofthjúpnum

Birt þann af
Svara

DrLaubeTvö klórflúorkolefnissambönd (CFC) og ein gerð af vetnisklórflúorkolefni (HCFC) sem ekki var vitað til að fyndust í andrúmsloftinu voru greind í loftsýnum í nýlegri rannsókn Háskólans í Austur-Anglíu (University of East-Anglia). Með því að bera saman loftsýni sem tekin voru annars vegar á árunum 1978-2012 og hins vegar 2014 kom í ljós að þessi þrjú efni fundust ekki í andrúmsloftinu fyrr en fyrir nokkrum árum. Efnin eru ekki talin vera skaðleg í núverandi styrk en tilvist þeirra og vaxandi styrkur veldur þó áhyggjum, þar sem þetta eru manngerð efni sem geta haft áhrif á ósonlagið. Eins er hugsanlegt að efnin hafi samverkandi áhrif þótt styrkur hvers þeirra um sig sé lítill. Ekki er vitað hvaðan efnin koma, en notkun efna af þessu tagi hefur verið bönnuð um nokkurt skeið.
(Sjá frétt Science Daily í dag).

Þalöt í barnavagni

Birt þann af
Svara

barnevogn-scandia800xMikið magn af díetýlhexýl þalati (DEHP) mældist í skyggni barnavagns af gerðinni Scandia Run í rannsókn sem dönsku neytendasamtökin Tænk stóðu nýlega fyrir. Skyggnið innihélt um 20% DEHP, en leyfilegur styrkur þalata í leikföngum og öðrum ungbarnavörum er 0,1% skv. reglum ESB. Í framhaldi af rannsókninni hefur Tænk sent kæru til Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) og hvatt til þess að vagninn verði tekinn úr sölu. DEHP er eitt af skaðlegustu þalötunum og getur m.a. haft neikvæð áhrif á þroska barna. Þalöt eru notuð sem mýkingarefni í plast en eru ekki bundin plastinu og geta því auðveldlega borist í lífverur við snertingu. Miljøstyrelsen hefur ekki enn brugðist við ábendingu Tænk, en einhverjar verslanir hafa þegar tekið vagninn úr sölu í framhaldi af þessum niðurstöðum.
(Sjá frétt Tænk 31. maí).

Skotar leggja gjald á plastpoka

Birt þann af
Svara

plastpokar_skotlandSkoska þingið hefur samþykkt að sérstakt gjald verði lagt á sölu einnota plastpoka frá og með 20. október næstkomandi. Gjaldið verður a.m.k. 5 bresk pens (um 10 ísl. kr.) á hvern poka og mun peningurinn renna til góðgerðarmála. Yfirvöld vona að gjaldtakan leiði til aukinnar umhverfisvitundar og fái fólk til að nota margnota poka eða nota hvern plastpoka oftar. Samtökin Zero Waste Scotland munu vinna með yfirvöldum og söluaðilum að innleiðingu gjaldsins.
(Sjá frétt EDIE í gær).

Diclofenac drepur erni

Birt þann af
Svara

eagleTvær nýjar rannsóknir hafa styrkt kenningar um að Voltaren og önnur lyf sem innihalda virka efnið diclofenac séu hættuleg örnum af ættkvíslinni Aquila. Vitað var um skaðsemi diclofenacs fyrir hrægamma, en nú virðist ljóst að fleiri tegundir ránfugla verði fyrir barðinu á þessu efni. Efnið getur eyðilagt nýru fuglanna og þannig dregið þá til dauða. Frá þessu er sagt í grein í nýjasta hefti fuglaverndartímaritsins Bird Conservation International. Þessar niðurstöður ýta undir kröfur um að notkun diclofenacs við dýralækningar verði bönnuð í Evrópu og að banni sem komið hefur verið á í SA-Asíu verði fylgt eftir af festu.
(Sjá frétt ENN í gær).

Er hnattræn hlýnun hættulegri en loftslagsbreytingar?

Birt þann af
Svara

climatechange_globalwarmingBandaríkjamenn hafa áhyggjur af hnattrænni hlýnun en er nokkuð sama um loftslagsbreytingar ef marka má niðurstöður samstarfsverkefnis háskólanna Yale og George Mason. Verkefnið leiddi í ljós að hugtökin tvö, hnattræn hlýnun og loftslagsbreytingar sem gjarnan eru notuð sem samheiti í daglegri umræðu, vekja mjög ólík viðbrögð hjá fólki. Þannig eru Bandaríkjamenn 13% líklegri til að líta á hnattræna hlýnun sem vandamál en loftslagsbreytingar. Fólk virðist tengja hnattræna hlýnun við bráðnum jökla, hækkandi sjávarborð, ofsaveður, o.s.frv. Hins vegar hefur hugtakið loftslagsbreytingar ekki þessa sömu skírskotun í hugum fólks. Munurinn er enn meiri meðal minnihlutahópa, kvenna og ungs fólks, en sem dæmi má nefna að Bandaríkjamenn af Suður-amerískum uppruna eru 30% líklegri til að telja sér stafa ógn af hnattrænni hlýnun en loftslagsbreytingum. Samkvæmt þessu skiptir miklu máli hvaða hugtök eru notuð þegar rætt er við fólk um þessi mál.
(Sjá frétt The Guardian í dag).