Það verður sífellt vinsælla að lána, skipta og deila með öðrum í staðinn fyrir að eiga hlutina einn og sjálfur, ef marka má frétt sænska ríkissjónvarpsins SVT. Stöðin birti nýlega fréttainnskot frá sænska bænum Deje, en þar er starfræktur sérstakur tómstundabanki sem lánar út ýmiss konar tómstundabúnað til íbúa bæjarins, þeim að kostnaðarlausu. Íbúar gefa til bankans ýmsan búnað sem annars á það til að safnast upp í bílskúrum, svo sem skauta og skíði. Samnýting af ýmsu tagi verður sífellt vinsælli og í löndum á borð við Svíþjóð, Holland, Bandaríkin og England hafa fatabankar, samkeyrsla, verkfærabankar og íbúðaskipti mjög rutt sér til rúms. Ýmis viðskiptatækifæri geta leynst í þessu samnýtingarhagkerfi (deilihagkerfi) eins og sjá má m.a. á skjótum uppgangi og ábatasömum rekstri vefsíðunnar Airbnb.
(Sjá frétt SVT í dag).
Greinasafn eftir: stefangisla
Aukin notkun lífeldsneytis í flugsamgöngum
Lífeldsneyti er í vaxandi mæli notað í flugsamgöngum, en á síðustu árum hafa um 40 flugfélög flogið um 600.000 mílur (hátt í milljón km) á slíku eldsneyti. Í skýrslu samtakanna NRDC kemur fram að flugfélög leggi sífellt meiri áherslu á íblöndun lífeldsneytis í flugvélaeldsneyti og á sama tíma hafi fyrirtækin ráðist í fjöldann allan af frumkvöðlaverkefnum á þessu sviði. Árlega losar flugið um 650 milljón tonn af koltvísýringi, sem samsvarar losun um 136 milljón bíla. Flugfélög heimsins stefna að því að losun frá flugsamgöngum nái hámarki árið 2020 og að árið 2050 verði nettólosunin helmingi minni en hún var 2005. Telja má víst að aukin notkun sjálfbærra orkugjafa sé undirstaða þess að hægt verði að standa við þessi fyrirheit.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Carlsberg skálar með lífbrjótanlegum bjórflöskum
Bjórframleiðandinn Carlsberg ætlar að þróa og framleiða fyrstu 100% lífbrjótanlegu bjórflöskuna, en samstarfið er hluti af framtaksverkefni Carlsberg um hringrásarhagkerfi. Græntrefjaflaskan verður framleidd úr viðartrefjum af sjálfbærum uppruna og hefur fyrirtækið gert 3ja ára samstarfssamning um þetta verkefni við umbúðafyrirtækið ecoXpac, Nýsköpunarsjóð Danmerkur og Tækniháskóla Danmerkur. Rekja má um 42% af kolefnisspori Carlsberg til umbúða og ætti þetta framtak því að geta dregið verulega úr losun fyrirtækisins. Vonir standa til að verkefnið marki tímamót í umbúðamenningu og verði þannig mikilvægt skref í átt að hringrásarhagkerfi án úrgangs.
(Sjá frétt EDIE 3. febrúar).
Þeir sem flokka eru hamingjusamari
Einstaklingar sem hugsa um náttúruna, draga úr úrgangsmyndun og flokka ruslið sitt lifa hamingjusamara lífi en annað fólk. Þetta kemur fram í skýrslu sem Rannsóknarstofnun hamingjunnar gaf út á dögunum, en þar eru teknar saman niðurstöður rannsókna frá Kaupmannahafnarháskóla, Hagfræðiháskólanum í London og háskólanum í Harvard. Í skýrslunni er bent á fjórar mögulegar ástæður fyrir þessum tengslum flokkunar og hamingju. Í fyrsta lagi geti sjálfbær lífstíll stuðlað að hamingju, í öðru lagi sé hamingjusamt fólk líklegra til að flokka rusl, í þriðja lagi efli úrgangsforvarnir og flokkun tengingu fólks við náttúruna og nágrannana og í fjórða lagi sé fólk sem hugsar um umhverfið almennt ánægðara og leggi því áherslu á sjálfbærni. Skýrslan, sem ber titilinn Sjálfbær hamingja – Af hverju úrgangsforvarnir geta aukið lífsgæði, hefur fangað athygli umhverfisráðherra Danmerkur sem fagnar því að aukin hamingja geti verið jákvæð aukaverkun aukinnar nýtni og sjálfbærra áherslna.
Sjá frétt Politiken 30. janúar).
Seattle bannar matarafganga í ruslatunnum
Frá og með síðustu áramótum hefur verið bannað að setja lífrænan úrgang í venjulegar ruslatunnur við heimili í Seattle. Fyrst um sinn merkja sorphirðumenn ruslatunnur sem innihalda meira en 10% af lífrænum úrgangi með rauðum límmiða til viðvörunar. Frá og með 1. júlí n.k. munu bæjaryfirvöld svo sekta þá íbúa sem ekki hafa gert viðeigandi ráðstafanir til að koma í veg fyrir að lífrænn úrgangur endi í ruslinu. Nú stunda um 5% borgarbúa heimajarðgerð en úrgangsfyrirtæki bjóða einnig lausnir þar sem lífrænn úrgangur er sóttur. Nokkrir íbúar hafa mótmælt þessum ráðstöfunum harðlega en skoðanakannanir sýna þó að um 74% íbúa styðja aðgerðina, enda sé hún rökrétt framhald af banni sem var innleitt árið 2005 við því að henda endurvinnanlegum efnum í ruslið. Með þessum aðgerðum vonast yfirvöld til að geta forðað um 60% af öllum úrgangi frá urðun fyrir árslok 2015.
(Sjá umfjöllun TakePart 8. janúar).
Volvo og Siemens byggja upp rafknúnar almenningssamgöngur
Stórfyrirtækin Volvo og Siemens hafa tekið upp samstarf á heimsvísu til að stuðla að rafvæðingu almenningssamgangna í borgum. Samkomulag fyrirtækjanna snýst um heildstæðar lausnir, þar sem Volvo sér um framleiðslu og sölu rafstrætisvagna og tvinnvagna en Siemens þróar og setur upp hraðhleðslustöðvar þar sem hægt verður að hlaða vagnana á aðeins 6 mínútum. Fyrirtækin sjá mikil sóknarfæri í samstarfinu, enda sé hagkvæmt fyrir yfirvöld að innviðir séu staðlaðir og að sömu aðilar komi að þróun strætisvagna og uppsetningu innviða. Borgaryfirvöld í Hamborg í Þýskalandi hafa nú þegar keypt þrjá tvinnvagna og fjórar hleðslustöðvar frá Volvo og Siemens og á næstunni verða sett upp rafvagnakerfi í Stokkhólmi og Gautaborg. Samtals hefur Volvo selt um 5.000 tvinn- og rafstrætisvagna síðan 2009.
(Sjá frétt á heimasíðu Siemens 29. janúar).
Rafrettur ógna heilsu
Heilbrigðisyfirvöld í Kaliforníu tilkynntu í fyrradag að þau hefðu skilgreint rafrettur sem heilsufarsógn og að þörf væri á að laga reglur um sölu og notkun rafretta að því sem gildir um venjulegar tóbaksvörur. Í skýrslu Heilbrigðisstofnunar Kaliforníu kemur fram að þrátt fyrir að rafrettur hafi minni neikvæð áhrif á umhverfi og heilsu en hefðbundnir vindlingar, gefi þær enga að síður frá sér krabbameinsvaldandi efni og ýti undir að Bandaríkjamenn verði háðir nikótíni. Þörf sé á auknum rannsóknum á langtímaáhrifum rafretta á heilsu auk þess sem samræma þurfi reglugerðir um innihaldsmerkingar, viðvaranir, markaðsetningu og sölu. Sérstaka áherslu þurfi að leggja á forvarnir gegn nikótíninntöku barna, en sífellt fleiri börn undir 5 ára aldri fá nikótíneitrun eftir að hafa gleypt rafrettufyllingar (fljótandi nikótín). Slík tilfelli í Kaliforníu voru 7 árið 2012 en 154 árið 2014. Vinsældir rafrettunnar hafa aukist gríðarlega og leitt til mjög breyttrar nikótíneyslu án þess að yfirvöld hafi brugðist við.
(Sjá frétt ABC News 28. janúar).
Bergbrot bannað í Skotlandi
Skoska ríkisstjórnin tilkynnti í gær um tímabundið bann við bergbroti til gasvinnslu. Með þessu vill ríkisstjórnin gefa almenningi, frjálsum félagasamtökum og öðrum færi á að koma skoðunum sínum á framfæri, auk þess sem yfirvöld fá tíma til að fara yfir rannsóknir á áhrifum gasvinnslu á umhverfi og samfélag. Engin starfsleyfi fyrir óhefðbundna olíu- og gasvinnslu verða gefin út fyrr en ríkisstjórn Skotlands hefur tekið endanlega ákvörðun um slíka vinnslu, byggða á heildstæðu mati. Með þessu fylgir Skotland í fótspor Frakklands, Írlands, Hollands og New York ríkis, sem öll hafa stöðvað bergbrot til gasvinnslu. Náttúruverndarsamtök og önnur frjáls félagasamtök fagna banninu og er haft eftir talsmanni Vina jarðar (Friends of the Earth) að samtökin hafi fulla trú á að bergbrot verði bannað varanlega eftir að ríkisstjórnin hefur farið yfir þau gögn sem liggja fyrir um áhrif vinnslunnar á umhverfi og lýðheilsu.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Fækkun frjóbera eykur líkur á vannæringu
Ef svo heldur sem horfir er hætta á að meira en helmingur fólks í þróunarlöndunum muni þjást af vannæringu og/eða sjúkdómum sem rekja má beint til fækkunar frjóbera. Í nýrri rannsókn háskólanna í Vermont og Harvard kom fram að áframhaldandi fækkun frjóbera, þ.á m. býflugna, stuðli að aukinni tíðni A-vítamínskorts í fátækustu ríkjum heims, sem aftur eykur líkur á malaríu og blindu. Um 40% af allri fæðuframleiðslu heimsins er háð frjóberum og því hefur fækkun þeirra í för með sér „falið hungur“, þ.e. skort á næringarefnum og snefilefnum.
(Sjá frétt ENN 27. janúar).
Dregur loks úr kolabrennslu í Kína
Á árinu 2014 varð í fyrsta sinn samdráttur í kolanotkun Kínverja, en þennan samdrátt má rekja til hraðrar uppbyggingar endurnýjanlegra orkuvera, aukinnar orkunýtni og minnkandi áherslu stjórnvalda á uppbyggingu stóriðju. Kolanotkunin minnkaði þannig um 2,1% milli áranna 2013 og 2014, en hafði áður aukist jafnt og þétt síðan í byrjun aldarinnar í takt við vaxandi þjóðarframleiðslu. Aðgerðir stjórnvalda í Kína til að draga úr kolanotkun stuðla að bættum loftgæðum en eru jafnframt undirstaða þess að Kína geti staðið við nýgerðan samning við Bandaríkin varðandi losun gróðurhúsalofttegunda. Helmingur af þeirri aukningu sem orðið hefur á CO2-losun í heiminum síðustu 10 ár á rætur að rekja til vaxandi kolabrennslu í Kína.
(Sjá frétt EDIE í dag).