Rotvarnarefni í leikföngum

SápukúlurBarnaleikföng á borð við fingramálningu, módelleir, andlitsmálningu og sápukúlur innihalda oft rotvarnarefni sem geta haft skaðleg áhrif við mikla notkun. Í nýrri skýrslu Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) kemur fram að 23 mismunandi rotvarnarefni, þ.á.m. parabenar, hafi fundist við athugun á vörum af þessu tagi. Í framhaldi af þessu hefur stofnunin farið fram á að Evrópusambandið taki afstöðu til þess hvort reglur um rotvarnarefni í leikföngum séu nægilega strangar.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljøstyrelsen 20. febrúar).

Rakabreytingar virkjaðar með hjálp bakteríugróa

LaufVísindamenn við Harvardháskóla telja sig hafa fundið leið til að virkja breytingar á rakastigi til raforkuframleiðslu. Þetta er mögulegt með því að búa til plötur sem svigna þegar breytingar verða á rakastigi, rétt eins og fallin laufblöð rúllast upp í þurrki. Frumgerðin er búin til úr gúmmíplötum og á aðra hlið þeirra eru fest gró bakteríunnar Bacillus subtilis. Gróin krumpast saman þegar þau þorna en þenjast út á ný þegar rakastigið hækkar. Þessari hreyfingu er síðan hægt að breyta í raforku og nýta þannig t.d. uppgufun frá tjörnum og höfnum á sólríkum dögum.
(Ská frétt ENN 27. febrúar).

Stúdentar í Århus fá lífrænan mat

ÖmerkiðStúdentar við Háskólann í Århus fá nú í síauknum mæli lífrænan mat í matstofum háskólans, en rekstaraðili matstofanna hefur sett sér það markmið að árið 2020 verði 90% af öllum matvælum háskólans lífrænt vottuð. Þessi þróun á ekki að leiða til hækkaðs verðlags, en hins vegar mun framboð og meðferð matvæla taka breytingum. Þannig mun maturinn í auknum mæli verða árstíðabundinn og stærri hluti hans framleiddur á staðnum. Áform háskólans ganga nokkru lengra en markmið dönsku ríkisstjórnarinnar, en þar á bæ er stefnt að því að 60% af öllum mat í eldhúsum hins opinbera verði lífræn árið 2020.
(Sjá frétt á heimasíðu Økologisk landsforening 25. febrúar).

Skotar stofna 720 milljarða króna endurvinnslusjóð

25943 160Skosk stjórnvöld hafa sett á laggirnar sérstakan lánasjóð með stofnfé upp á 3,8 milljarða sterlingspunda (um 720 milljarða ísl. kr) til að styðja við ný verkefni sem ætlað er að auðvelda fyrirtækjum að þróa tækni og byggja upp aðstöðu fyrir flokkun, viðgerðir og endurvinnslu textílúrgangs, hjólbarða, plasts, glers, matarleifa, raftækjaúrgangs, gifsplatna o.fl. Með þessu vonast stjórnvöld til að úrgangi verði í auknum mæli breytt í verðmætari efni, á sama tíma og dregið er úr losun gróðurhúsalofttegunda.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Verðandi mæður velji lífrænt

Gravid ØkoFleiri efni en áður var talið geta truflað þroskun heila í börnum í móðurkviði. Þetta kemur fram í grein Dr. Philippe Grandjean og samstarfsmanna hans sem birtast mun í læknatímaritinu Lancet í næsta mánuði. Börn sem fá þessi efni í sig á fósturskeiði eða með móðurmjólk eru líklegri en önnur til að greinast með einhverfu, lesblindu, ADHD og aðrar þroskaraskanir, en efnin sem um ræðir geta m.a. leynst í matvælum, snyrtivörum, leikföngum og klæðnaði. Dr. Philippe kallar eftir alþjóðlegum aðgerðum til að tryggja að börn verði ekki fyrir varanlegu heilsutjóni af völdum efna af þessu tagi og ráðleggur jafnframt verðandi mæðrum að velja lífræn matvæli til að forðast varnarefnaleifar í matvælum.
(Sjá frétt Danska ríkisútvarpsins 15. febrúar).

Rauntímavöktun regnskóga á netinu

GFW_logo_4cFramvegis getur almenningur fylgst með ástandi regnskóga heimsins í nánast beinni útsendingu á netinu, en World Resources Institute (WRI) í Washington hefur gert þetta mögulegt með aðstoð Google Earth og nokkurra annarra aðila. Með þessari nýju tækni verður hægt að fylgjast með regnskógum á svæðum sem hingað til hafa verið lítið sem ekkert vöktuð. Verkefnið gengur undir nafninu Global Forest Watch, og þeir sem að því standa vonast til að það skapi þrýsting á ríkisstjórnir að stöðva eyðingu skóga og leiði jafnframt til ábyrgari verslunar með afurðir á borð við pálmaolíu, soja og kjöt, sem hugsanlega eru framleiddar á svæðum þar sem regnskógar hafa verið ruddir.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Gallabuxur úr plastrusli úr hafinu

Pharell WilliamsTónlistarmaðurinn Pharrell Williams hefur tekið upp samstarf við fataframleiðandann G-Star RAW undir yfirskriftinni „Raw for the Oceans„. Ætlunin er að safna plastrusli úr hafinu og vinna úr því þráð til framleiðslu á gallabuxum. Fyrstu flíkurnar líta væntanlega dagsins ljós 15. ágúst nk.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Dýru barnafötin líka eitruð

TískulygiHelstu tískurisar heimsins nota hættuleg efni við framleiðslu á barnafötum, ekki síður en aðrir framleiðendur. Þetta kemur fram í skýrslunni A Little Story about a Fashionable Lie sem Greenpeace kynnti á dögunum í tengslum við tískuvikuna sem nú stendur yfir í Mílanó. Í rannsókn Greenpeace fundust leifar af hættulegum efnum í 16 flíkum af 27 sem teknar voru til skoðunar. Meðal þessara efna voru þalöt og perflúoruð efni (PFC), svo og nonýlfenólethoxýlöt (NPE), sem enn eru notuð sem bleikiefni í fataiðnaði þrátt fyrir mikla skaðsemi í umhverfislegu og heilsufarslegu tilliti og þrátt fyrir að notkun þeirra sé bönnuð í fataframleiðslu innan ESB. Rannsókn Greenpeace náði til fataframleiðendanna Dior, Dolce&Gabbana, Giorgio Armani, Hermés, Louis Vuitton, Marc Jacobs, Trussardi og Versace. Trussardi var eina merkið þar sem ekki fundust hættuleg efni.
(Sjá fréttatilkynningu Greenpeace 17. febrúar).

Svanurinn bannar míkróplast

SvanuréturplastNorræna umhverfismerkjanefndin (NMN) hefur ákveðið að hér eftir megi Svansmerktar snyrtivörur ekki innihalda míkróplast, þ.e.a.s. óleysanlegar plastagnir sem brotna seint niður í náttúrunni og eru minni en 1 mm í þvermál. Míkróplast er notað í nokkrum mæli í vörur á borð við „skrúbbkrem“ og tannkrem fyrir hvítar tennur. Agnirnar skolast út í hafið með fráveituvatni og komast þar inn í lífkeðjuna, gjarnan með eiturefnum sem loða við þær. Á sumum hafsvæðum er jafnvel talið að meira sé af míkróplasti en svifi, en þess ber að geta að míkróplast verður einnig til þegar stærri plastagnir brotna niður. Sjaldgæft er að kröfum Svansins sé breytt áður en tími er kominn á reglubundna endurskoðun, en í þessu tilviki þótti tilefnið svo brýnt að ekki væri fært að bíða með breytinguna.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Noregi 13. febrúar).

Veitingahús í París breyta leifum í lífgas

71056Um 80 veitingahús í París hafa tekið höndum saman um að vinna metan og jarðvegsbæti úr tilfallandi matarleifum. Metanið verður brennt til raforkuframleiðslu og til upphitunar, en bændur í nágrenninu njóta góðs af jarðvegsbætinum. Með þessu eru veitingahúsin m.a. að bregðast við stigvaxandi lagakröfum um endurvinnslu lífræns úrgangs. Frá og með þessu ári nær endurvinnsluskyldan til fyrirtækja þar sem meira en 40 tonn af lífrænum  úrgangi falla til á ári, en árið 2016 lækka þessi mörk niður í 10 tonn. Þar með munu lögin ná til veitingahúsa sem selja um og yfir 150 skammta á dag, en í þann flokk fellur um fimmtungur af öllum matsölustöðum Frakklands. Þeir sem ekki hlýða lögunum geta átt von á sektum allt að 75.000 evrum (hátt í 12 milljónir ísl. kr).
(Sjá frétt PlanetArk 13. febrúar).