Greinasafn fyrir flokkinn: Neytendur

Ostrusveppir ræktaðir í kaffikorgi

Birt þann af
Svara

Ostrusveppir Exeter 160Samtök með aðsetur í Devon í Englandi hófu nýlega að nýta kaffikorg til ræktunar á ostrusveppum í ónotuðu skrifstofuhúsnæði í Exeter. Áætlað er að Bretar drekki um 80 milljón bolla af kaffi daglega, en innan við 1% af kaffibaununum kemst í raun alla leið í bollann. Afgangurinn fer að mestu leyti í urðun. Kaffikorgur er næringarríkur og sveppirnir góður próteingjafi. Aðstandendur verkefnisins benda á að ræktun af þessu tagi henti einkar vel í borgum þar sem mest fellur til af úrgangi og mest eftirspurn er eftir fæðu. Það er von þeirra að verkefnið stuðli jafnframt að eflingu landbúnaðar í öðrum borgum.
(Sjá umfjöllun Waste Management World 19. september).

Framleiðendur hætti notkun óþarfra flúorsambanda

Birt þann af
Svara

fluor_160Hópur alþjóðlegra vísindamanna hefur skorað á framleiðendur að hætta notkun óþarfra flúorsambanda þar til meira verði vitað um möguleg heilsuskaðleg áhrif þeirra. Áskorunin er afrakstur alþjóðlegrar vísindaráðstefnu um flúorsambönd og hefur verið nefnd Helsingør yfirlýsingin. Flúorsamböndin sem um ræðir eru manngerð efni sem hrinda frá sér vatni, fitu og óhreinindum og hafa því þótt henta vel til notkunar í ýmsar neytendavörur, svo sem matarílát úr pappír. Efnin brotna hægt niður og safnast upp í lífverum auk þess sem talið er að þau geti valdið krabbameini, aukið kólesterólmagn, veikt ónæmiskerfið og haft áhrif á hormónaframleiðslu. Strangar reglur gilda um notkun tiltekinna flúorsambanda og telja höfundar yfirlýsingarinnar að þeim sé oft skipt út fyrir önnur flúorsambönd sem lítið sé vitað um. Því skora vísindamennirnir á framleiðendur að beita Varúðarreglunni við innleiðingu nýrra flúorsambanda og gæta þess jafnframt að efnin séu ekki notuð að óþörfu.
(Sjá frétt á heimasíðu Tækniháskóla Danmerkur (DTU) 27. ágúst).

Heilbrigt matarræði dregur úr loftslagsbreytingum

Birt þann af
Svara

meat_160Heilbrigðara matarræði og minni matarsóun eru mikilvægir liðir í að tryggja fæðuöryggi og draga úr áhrifum loftslagsbreytinga samkvæmt nýrri rannsókn Háskólans í Cambridge sem sagt er frá í nýjasta hefti Nature Climate Change. Með sama áframhaldi gæti losun gróðurhúsalofttegunda frá matvælaframleiðslu einni og sér jafnvel verið orðin meiri árið 2050 en sem nemur áætlaðri heildarlosun á þeim tíma. Útbreiðsla vestrænnar matarmenningar sem einkennist af mikilli kjötneyslu hefur gert það að verkum að sífellt meira land þarf undir framleiðsluna. Þetta hefur í för með sér mikla skerðingu líffræðilegrar fjölbreytni, eyðingu skóga og mikla metanlosun. Um 42% meira land gæti þurft undir matvælaframleiðslu árið 2050 en nú er, notkun tilbúins áburðar gæti aukist um 45% á sama tíma og losun gróðurhúsalofttegunda frá matvælaframleiðslu um 80%. Höfundarnir telja brýnt að auka áherslu á heilbrigðisfræðslu til að ýta undir fjölbreyttara matarræði og minni kjötneyslu.
(Sjá frétt á heimasíðu Cambridge háskólans í dag).

Akrýlamíð í kartöfluflögum og frönskum kartöflum

Birt þann af
Svara

snakk_160Mikið magn akrýlamíðs fannst í nýrri rannsókn Norsku neytendasamtakanna (Forbrukerrådet) á frönskum kartöflum og kartöfluflögum þrátt fyrir að hægt sé að lágmarka magn efnisins í matvöru með tiltækri tækni. Frá árinu 2002 hefur verið stefnt að því innan Evrópusambandsins að draga úr magni akrýlamíðs í mat, enda er efnið talið krabbameinsvaldandi auk þess sem mikið magn efnisins getur haft neikvæð áhrif á taugakerfi, fósturþroska og sæðisframleiðslu. Matvælastofnun Noregs segir það áhyggjuefni hversu hægt gengur að minnka akrýlamíð í matvöru og telur matvælaframleiðendur ekki taka vandamálið nógu alvarlega. Evrópusambandið hefur ekki sett hágmarksgildi fyrir akrýlamíð, en viðmiðunargildi sambandsins eru 600-1000 míkrógrömm á hvert kíló matvöru. Hæsta gildið í rannsókn Forbrukerrådet var 2.232 míkrógrömm. Akrýlamíð myndast m.a. þegar kolvetnarík fæða er hituð yfir 120°C.
(Sjá frétt Forbukerrådet 20. ágúst).

Tríklósan finnst enn í svitalyktareyði

Birt þann af
Svara

deodame_160pxTríklósan fannst í þremur tegundum af svitalyktareyði í nýlegri rannsókn norsku samtakanna Framtiden i våre hender, en tríklósan getur gert bakteríur ónæmar fyrir sýklalyfjum. Skaðsemi efnisins hefur verið þekkt um árabil og hefur Matvælastofnun Noregs lengi barist fyrir banni á notkun þess í neytendavörum. Í rannsókninni voru 28 svitalyktareyðar skoðaðir og reyndust þeir innihalda ýmis umhverfis- og heilsuskaðleg efni önnur en tríklósan. Þannig fundust ofæmisvaldandi ilmefni í 21 tegund, fimmtán innihéldu ál, fjögur innihéldu sílikonsambandið cyclopentasiloxane, míkróplast fannst í tveimur tegundum og ein innihélt silfur. Oft er mikið af skaðlegum efnum í snyrtivörum, og eru svitalyktareyðar einn versti vöruflokkurinn hvað það varðar. Af þeim 28 tegundum sem skoðaðar voru telur Framtiden i våre hender sig aðeins geta mælt með notkun tveggja.
(Sjá frétt Framtiden i våre hender 19. ágúst).

Krabbameinsvaldandi efni á hárgreiðslustofum

Birt þann af
Svara

hargreidslaStyrkur krabbameinsvaldandi efna í blóði hárgreiðslufólks fer hækkandi eftir því sem viðkomandi einstaklingar vinna oftar með hárliti og permanent. Þetta kemur fram í grein sem birtist nýlega í tímaritinu Occupational and Environmental Medicine. Svo virðist sem krabbameinsvaldandi efnið tólúidín leynist enn í efnum sem notuð eru á hárgreiðslustofum, en tólúidín er á bannlista Evrópusambandsins yfir efni í snyrtivörum vegna krabbameinsvaldandi eiginleika þess. Hárgreiðslufólk er skilgreint sem áhættuhópur vegna nálægðar við krabbameinsvaldandi efni. Til að draga úr áhættunni er fólk í greininni hvatt til að meðhöndla hárliti og permanentefni aldrei með berum höndum.
(Sjá frétt Science Daily í dag).

Vodafone gefur farsímum sjálfbærnieinkunn

Birt þann af
Svara

vodafone_einkunnVodafone hefur nú tekið upp sjálfbærnieinkunn fyrir farsíma sem fyrirtækið selur. Með þessu vill fyrirtækið auðvelda viðskiptavinum að bera saman umhverfis- og samfélagsáhrif mismunandi símtækja. Farsímunum er gefin einkunn á bilinu 1-5 og er einkunnin sýnd utan á umbúðum nýrra síma. Við einkunnagjöfina er tekið tillit til hráefnisnotkunar, orkunotkunar, vatnsnotkunar, flutninga, eiginleika sem takmarka umhverfisáhrif við notkun og þess hversu einfalt er að endurvinna vöruna. Einkunnagjöfin var fyrst innleidd í Hollandi en er nú til staðar í níu löndum, m.a. í Bretlandi þar sem Vodafone kynnti þessa nýjung fyrir viðskiptamönnum sínum í síðasta mánuði.
(Sjá frétt Edie 30. maí).

Þalöt í barnavagni

Birt þann af
Svara

barnevogn-scandia800xMikið magn af díetýlhexýl þalati (DEHP) mældist í skyggni barnavagns af gerðinni Scandia Run í rannsókn sem dönsku neytendasamtökin Tænk stóðu nýlega fyrir. Skyggnið innihélt um 20% DEHP, en leyfilegur styrkur þalata í leikföngum og öðrum ungbarnavörum er 0,1% skv. reglum ESB. Í framhaldi af rannsókninni hefur Tænk sent kæru til Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) og hvatt til þess að vagninn verði tekinn úr sölu. DEHP er eitt af skaðlegustu þalötunum og getur m.a. haft neikvæð áhrif á þroska barna. Þalöt eru notuð sem mýkingarefni í plast en eru ekki bundin plastinu og geta því auðveldlega borist í lífverur við snertingu. Miljøstyrelsen hefur ekki enn brugðist við ábendingu Tænk, en einhverjar verslanir hafa þegar tekið vagninn úr sölu í framhaldi af þessum niðurstöðum.
(Sjá frétt Tænk 31. maí).

Skotar leggja gjald á plastpoka

Birt þann af
Svara

plastpokar_skotlandSkoska þingið hefur samþykkt að sérstakt gjald verði lagt á sölu einnota plastpoka frá og með 20. október næstkomandi. Gjaldið verður a.m.k. 5 bresk pens (um 10 ísl. kr.) á hvern poka og mun peningurinn renna til góðgerðarmála. Yfirvöld vona að gjaldtakan leiði til aukinnar umhverfisvitundar og fái fólk til að nota margnota poka eða nota hvern plastpoka oftar. Samtökin Zero Waste Scotland munu vinna með yfirvöldum og söluaðilum að innleiðingu gjaldsins.
(Sjá frétt EDIE í gær).

„Best fyrir“ merkingar aflagðar?

Birt þann af
Svara

BestBeforeLandbúnaðarráðherrar Hollands og Svíþjóðar hafa lagt það til við Framkvæmdastjórn ESB að hætt verði að skylda matvælaframleiðendur til að merkja geymsluþolnar matvörur á borð við hrísgrjón, pasta og kaffi með dagstimplum, enda þoli þessar matvörur mun lengri geymslu en „Best fyrir“ merkingar gefi til kynna. Um 90 milljónum tonna af ætum mat er hent í Evrópu árlega og er talið að þar af megi rekja um 15% til dagsetningarmerkinga. Tillögu ráðherranna er ætlað að draga má úr þessari miklu sóun. Tillagan nýtur nú þegar stuðnings stjórnvalda í Austurríki, Danmörku, Þýskalandi og Lúxemborg, auk Hollands og Svíþjóðar.
(Sjá frétt EDIE í dag).