Greinasafn fyrir flokkinn: Loftslagsmál

Hringrásarhagkerfið gæti skapað 100.000 ný störf í Svíþjóð

Birt þann af
Svara

circular_economy_160Með stefnumótun í anda hringrásarhagkerfisins (e. circular economy) væri hægt að skapa 100.000 ný störf á sænskum vinnumarkaði og minnka losun gróðurhúsalofttegunda um 70% fram til ársins 2030. Þetta er niðurstaða nýrrar skýrslu Rómarklúbbsins (e. The Club of Rome), sem byggð er á raundæmarannsókn sem gerð var í Svíþjóð. Þessum árangri mætti ná með breyttum áherslum yfirvalda í stefnumótun og ráðstöfun fjármuna. Mikilvægustu áhersluflokkarnir eru taldir vera þrír, þ.e.a.s. endurnýjanleg orka, orkunýtni og bætt auðlindanýting. Sérstaklega sé mikilvægt að bæta nýtingu auðlinda, svo sem í námuvinnslu, svo og að lengja líftíma vöru með betri viðgerðarþjónustu, hugbúnaðarþjónustu, þróun endurvinnslutækni o.s.frv. Með aukinni áherslu á viðhald og endingu og með kaupum á þjónustu í stað vöru skapast mun fleiri störf en í frumvinnslu og álag á auðlindir minnkar til muna.
(Sjá frétt the Guardian 15. apríl).

Hlýnun sjávar dregur úr afla í Norðursjó

Birt þann af
Svara

fishing_northsea_160Draga mun úr þéttleika og stærð mikilvægra nytjastofna í Norðursjó í takt við hækkandi hitastig í sjónum, ef marka má rannsókn Háskólans í Exeter á þróun ýsu, kola og þykkvalúru í breskri lögsögu. Fram kemur í rannsókninni að hlýnunin í Norðursjó hafi verið um fjórfalt meiri en meðalhlýnun heimshafanna síðustu 40 ár. Ýsa, koli og lúra eru einna algengustu fisktegundirnar á matardiskum Breta, en þær eiga það sameiginlegt að kjósa búsvæði í köldum sjó á allmiklu dýpi. Þegar hitastig hækkar leita þessar tegundir á kaldari svæði, en vísindamenn telja að dýpt sjávar á nærliggjandi og norðlægari svæðum sé minni en svo að þessar tegundir ná að aðlaðast búsvæðum þar. Þær séu þannig í raun innikróaðar og þess vegna muni draga úr þéttleika og stærð stofnanna á næstu árum.
(Sjá frétt Science Daily 13. apríl).

Svæfingarlyf ýta undir hlýnun jarðar

Birt þann af
Svara

anesthetic_160Svæfingagös á borð við desflúran, ísóflúran og sevóflúran eru farin að safnast fyrir í andrúmsloftinu og ýta undir hlýnun jarðar samkvæmt nýrri rannsókn American Geophysical Union. Efnin hafa mælst í andrúmslofti alla leið til Suðurheimskautsins og hefur styrkur þeirra aukist jafnt og þétt á síðustu áratugum. Þó að um mjög lítið magn sé að ræða ber að hafa í huga að þessi efni eru um 2.500 sinnum öflugri gróðurhúsalofttegundir en koltvísýringur og því getur lítið magn haft áhrif. Í umræddri rannsókn var magn svæfingarlyfja í andrúmslofti reiknað út frá loftmælingum á heimskautasvæðum og raunmælingum sem gerðar hafa verið í Sviss frá árinu 2013. Hægt er að koma í veg fyrir að svæfingarlyf sleppi út í andrúmsloftið auk þess sem nýta má önnur lyf með minni hnatthlýnunarmátt.
(Sjá frétt Science Daily 7. apríl).

Rafbílar draga úr hitamyndun í stórborgum

Birt þann af
Svara

EV_Beijing_160Rafbílar gefa frá sér um 80% minni hita en hefðbundnir bensínbílar og geta því dregið úr hitamyndun í stórborgum samkvæmt nýrri skýrslu um falinn ávinning rafbíla sem Háskólinn í Michigan gaf út á dögunum. Svokallaðar hitaeyjar (e. urban heat islands) myndast iðulega á sumrin í þéttbýlustu hlutum stórborga og hafa slíkar hitaeyjar m.a. verið til vandræða í Peking. Hitabylgjur hafa í för með sér aukinn heilbrigðiskostnað og hækkaða dánartíðni og í því sambandi getur hækkun hitastigs um 1°C skipt sköpum. Í umræddri skýrslu kemur fram að rafbílavæðing Pekingborgar myndi lækka hitastig í hitabylgjum um 1°C, en við það myndi orkunýting vegna loftræstingar minnka um 14,4 milljónir kWh og dregið yrði úr koltvísýringslosun um 11.779 tonn á dag. Rafbílar geta þannig stuðlað að bættum lífsgæðum íbúa í stórborgum.
(Sjá frétt ENN í dag).

Hagvöxtur jókst 2014 án aukinnar losunar

Birt þann af
Svara

IEA_wind_160Árið 2014 var sögulegt að því leyti að hagvöxtur jókst án þess að mælanleg aukning yrði á losun gróðurhúsalofttegunda, að því er fram kemur í tilkynningu frá Alþjóðaorkumálastofnuninni (IEA). Síðustu 40 ár hefur aukinn hagvöxtur alltaf skilað sér í aukinni losun gróðurhúsalofttegunda, en losunin stóð í stað á milli áranna 2013 og 2014 þrátt fyrir 3% hagvöxt. Losun hefur stundum minnkað milli ára, en samdrátturinn hefur þá alltaf tengst fjármálakreppum. IEA telur þessa þróun mála 2014 benda til að áhersla á endurnýjanlega orku sé farin að skila sér í aftengingu hagvaxtar og losunar. Stofnunin bendir þó á að losun gróðurhúsalofttegunda sé enn mjög há og mikilvægt sé að ríkisstjórnir leggi aukna áherslu á umbreytingu orkuframleiðslunnar.
(Sjá frétt The Verge 13. mars).

Rafbílar gætu dregið verulega úr innflutningi eldsneytis

Birt þann af
Svara

The-BMW-i3-is-representat-160Rafbílavæðing Bretlands gæti þýtt um 40% samdrátt í innflutningi eldsneytis til ársins 2030 á sama tíma og bílstjórar myndu spara um 13 milljarða sterlingspunda (um 2.700 milljarða ísl. kr.) samkvæmt hagrannsóknum Háskólans í Cambridge. Jafnframt myndi þetta þýða um 47% samdrátt í losun koltvísýrings, auk mikils samdráttar í útblæstri köfnunarefnisoxíðs og svifryks, sem gæti einn og sér sparað heilbrigðiskerfinu milljarð punda. Í rannsókninni er gert ráð fyrir að um 6 milljónir rafbíla verði á götum Bretlands árið 2030, en þróunin veltur þó á því að aukin áhersla verði lögð á uppbyggingu innviða. Þétt og öruggt net hleðslustöðva dregur verulega úr drægnikvíða (e. range anxiety) sem er ein helsta ástæða þess að almenningur hikar við að breyta yfir í rafbíla. Á sama tíma og rafbílavæðing getur dregið verulega úr kostnaði vegna öndunarfærasjúkdóma myndi hún skapa 7.000-19.000 ný störf og verg þjóðarframleiðsla myndi aukast vegna minni innflutnings olíu.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Skorað á lífeyrissjóði að hætta „svörtum fjárfestingum“

Birt þann af
Svara

green_finance_160Félagar í sex lífeyrissjóðum í Danmörku undirbúa nú tillögu um að sjóðirnir láti af „svörtum fjárfestingum“, þ.e. fjárfestingum í orkufyrirtækjum sem byggja afkomu sína á vinnslu jarðefnaeldsneytis. Samtals eru um 200.000 félagar í þessum lífeyrissjóðum og nema fjárfestingarnar alls um 32 milljörðum evra (um 4.700 milljörðum ísl. kr.). Svipuð tillaga kom fram á síðasta ári en var þá felld. Aðstandendur tillögunnar eru hluti af loftslagshreyfingu á heimsvísu sem hefur nú þegar fengið um 180 stofnanir til að draga til baka fjárfestingar í kola-, olíu og gasvinnslu upp á samtals allt að 47 milljörðum evra. Hreyfingin telur að til að hægt verði að komast hjá skelfilegum afleiðingum loftslagsbreytinga þurfi fjárfestar að axla ábyrgð með því að leggja áherslu á „grænar fjárfestingar“.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Aukinn styrkur lítt þekktra ósoneyðandi efna

Birt þann af
Svara

ozone_160Styrkur díklórómetans og fleiri lítt þekktra skammlífra ósoneyðandi efna í andrúmsloftinu hefur hækkað verulega samkvæmt rannsókn sem sagt var frá í Nature Geoscience á dögunum. Ekki var tekið tillit til þessara efna við gerð Montreal bókunarinnar um ósoneyðandi efni, þar sem þau þóttu síður mikilvæg en önnur efni sem staldra lengur við í andrúmsloftinu. Styrkur þessara efna hefur hins vegar hækkað svo hratt að vísindamenn óttast að þróunin dragi úr árangri bókunarinnar. Í greininni í Nature kemur einnig fram að þörf sé á auknum mælingum til að hægt sé að greina betur uppsprettu vandans og grípa til viðeigandi ráðstafana. Að öðrum kosti blasi við vaxandi óvissa í spám um þróun ósonlagsins og loftslagsins á jörðinni.
(Sjá frétt ENN 17. febrúar).

Aukin notkun lífeldsneytis í flugsamgöngum

Birt þann af
Svara

flugvel_160Lífeldsneyti er í vaxandi mæli notað í flugsamgöngum, en á síðustu árum hafa um 40 flugfélög flogið um 600.000 mílur (hátt í milljón km) á slíku eldsneyti. Í skýrslu samtakanna NRDC kemur fram að flugfélög leggi sífellt meiri áherslu á íblöndun lífeldsneytis í flugvélaeldsneyti og á sama tíma hafi fyrirtækin ráðist í fjöldann allan af frumkvöðlaverkefnum á þessu sviði. Árlega losar flugið um 650 milljón tonn af koltvísýringi, sem samsvarar losun um 136 milljón bíla. Flugfélög heimsins stefna að því að losun frá flugsamgöngum nái hámarki árið 2020 og að árið 2050 verði nettólosunin helmingi minni en hún var 2005. Telja má víst að aukin notkun sjálfbærra orkugjafa sé undirstaða þess að hægt verði að standa við þessi fyrirheit.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Volvo og Siemens byggja upp rafknúnar almenningssamgöngur

Birt þann af
Svara

buss_volvo_160Stórfyrirtækin Volvo og Siemens hafa tekið upp samstarf á heimsvísu til að stuðla að rafvæðingu almenningssamgangna í borgum. Samkomulag fyrirtækjanna snýst um heildstæðar lausnir, þar sem Volvo sér um framleiðslu og sölu rafstrætisvagna og tvinnvagna en Siemens þróar og setur upp hraðhleðslustöðvar þar sem hægt verður að hlaða vagnana á aðeins 6 mínútum. Fyrirtækin sjá mikil sóknarfæri í samstarfinu, enda sé hagkvæmt fyrir yfirvöld að innviðir séu staðlaðir og að sömu aðilar komi að þróun strætisvagna og uppsetningu innviða. Borgaryfirvöld í Hamborg í Þýskalandi hafa nú þegar keypt þrjá tvinnvagna og fjórar hleðslustöðvar frá Volvo og Siemens og á næstunni verða sett upp rafvagnakerfi í Stokkhólmi og Gautaborg. Samtals hefur Volvo selt um 5.000 tvinn- og rafstrætisvagna síðan 2009.
(Sjá frétt á heimasíðu Siemens 29. janúar).