Greinasafn eftir: stefangisla

Óþekkt's avatar

Um stefangisla

Umhverfisstjórnunarfræðingur, atvinnurekandi, fjölskyldufaðir og maraþonhlaupari í Borgarnesi

Frá blómlegum sveitum til sandauðna

Birt þann af
Svara

Soja ArgentínaSveitir Argentínu eru smám saman að breytast í sandauðnir vegna mikillar sojabaunaræktunar sem víða hefur komið í stað ræktunar á maís og hveiti. Við sojaræktun skilar mun minna af lífrænu efni sér aftur í jarðveginn að uppskeru lokinni en við kornrækt, þar sem stönglarnir sem eftir standa stuðla að betri nýtingu úrkomu og næringarefna. Sé soja ræktað á sama landi ár eftir ár rýrna því gæði jarðvegsins hratt. Takmarkanir argentískra stjórnvalda á kornútflutningi hafa leitt til þess að bændur hafa í vaxandi mæli fært sig yfir í sojarækt – og skiptiræktun hefur verið á undanhaldi.
(Sjá frétt PlanetArk í gær).

Leigja treyju?

Birt þann af
Svara

LeasefleeceFyrirtækið Mud Jeans í Hollandi býður nú hettupeysur til leigu, gerðar úr endurunnum gallabuxum úr lífrænni bómull, auk viskósblöndu. Leigjendur geta valið um að greiða 100 evrur í upphafi leigutímans, sem getur verið eins langur og verkast vill, eða greiða 20 evrur í upphafi og síðan 5 evrur á mánuði þar til sömu hámarksupphæð er náð. Þegar flíkinni er skilað, sem getur gerst hvenær sem er, er 20 evru skilagjald endurgreitt í báðum tilvikum í formi afsláttar af næstu viðskiptum. Með þessu móti er fötunum aldrei hent, heldur er allt efnið endurunnið að notkun lokinni. Verkefnið gengur undir nafninu Lease a fleece.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Brjóstapúðar safna eiturefnum

Birt þann af
Svara

BrjostapudiNotaðir brjóstapúðar geta nýst til mælinga á þrávirkum efnum í líkömum kvenna. Sílikonið í púðunum dregur í sig og varðveitir ýmis eiturefni, þannig að þegar púðarnir eru fjarlægðir veita þeir mikilvægar upplýsingar til viðbótar þeim sem fást við efnagreiningar á blóðsýnum og sýnum úr brjóstamjólk. Norskir vísindamenn komust að þessu eftir að hafa fengið leyfi til að efnagreina púða sem fjarlægðir höfðu verið úr 22 konum á læknastofu í Osló. Í raun fara mikilvægar upplýsingar til spillis þegar notuðum brjóstapúðum er hent „ólesnum“.
(Sjá frétt á forskning.no í dag).

Mikið af olíu á ströndum Louisiana þremur árum eftir slysið á Mexíkóflóa

Birt þann af
Svara

Mexico gulf oil spillTæp 1.400 tonn af olíumenguðu efni voru fjarlægð af strandsvæðum Louisianafylkis í Bandaríkjunum á tímabilinu mars-ágúst á þessu ári, en það er 25 sinnum meira en á sama tímabili í fyrra. Skýringin á þessu er talin vera sú að fellibylurinn Ísak og fleiri óveður hafi skolað sandi ofan af olíuhaugum sem grafist höfðu niður í fjöruna. Enn eru rúmir 300 km af strandlengju Louisiana sagðir mengaðir af olíu eftir stærsta olíuslys sögunnar sem hófst með sprengingu í olíuborpalli BP á Mexíkóflóa 20. apríl 2010. Gert er ráð fyrir dómsúrskurði snemma á næsta ári um það hversu háa sekt BP þurfi að greiða vegna slyssins.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Glyphosate tengt við brjóstakrabbamein

Birt þann af
1

Roundup ready sojaPlöntueitrið Glyphosate getur stuðlað að hormónaháðum krabbameinsvexti í brjóstum kvenna jafnvel þótt styrkur efnisins sé ekki hærri en oft gerist þar sem það er notað sem illgresiseyðir. Þetta kemur fram í grein í septemberhefti tímaritsins Food and Chemical Toxicology. Glyphosate er þekktast undir vörumerkinu Roundup. Efnið er mjög mikið notað í landbúnaði, ekki síst við ræktun erfðabreyttra sojabauna, nánar tiltekið svonefnds „Roundup ready“ afbrigðis. Áhrif efnisins á krabbameinsvöxt virðast magnast þar sem plöntuestrógenið genistein er einnig til staðar, en talsvert er einmitt af því efni í sojabaunum.
(Sjá grein í septemberhefti Food and Chemical Toxicology).

16.000 trjátegundir í Amazon

Birt þann af
Svara

AmazonSamkvæmt nýrri samantekt sem birtist á vefsíðu vísindatímaritsins Science í dag vaxa um 16.000 mismunandi trjátegundir í Amazonskóginum. Áætlað er að heildarfjöldi trjáa í skóginum sé um 390 milljarðar. Samantektin byggir á niðurstöðum 1.170 rannsókna sem gerðar hafa verið á skóginum, en þetta mun vera í fyrsta sinn sem tekst að búa til sæmilega heildarmynd af þessu einstæða lífríki.
(Sjá frétt The Guardian í dag).

 

Loftslagsflóttamaður sækir um hæli

Birt þann af
Svara

KiribatiIoane Teitiota, 37 ára fjölskyldufaðir frá Kiribati, hefur farið þess á leit við áfrýjunardómstól í Auckland á Nýja-Sjálandi að hann snúi við fyrri ákvörðun um að synja Ioane um hæli sem loftslagsflóttamaður. Upphaflega ákvörðunin var byggð á því að lagarök skorti, þar sem lífi umsækjandans væri ekki ógnað þótt hann sneri til fyrri heimkynna. Ione heldur því fram að fjölskyldan sé ekki óhult á Kiribati, þar sem hækkað sjávarborð sé þegar farið að leiða til mengunar drykkjarvatns, uppskerubrests og eyðileggingar heimila í flóðum. Flóttamannalöggjöfin sé úrelt að því leyti að hún nái ekki til loftslagsógna. Kiribati er eyjaklasi á Suður-Kyrrahafi, og er meðalhæð lands þar aðeins um 2 m.y.s. Yfirvöld þar hafa keypt land á Fijieyjum þar sem áformað er að reisa byggðir fyrir fólk frá Kiribati. Einnig er unnið að menntunarátaki undir yfirskriftinni „þjóðflutningar með reisn“, sem ætlað er að búa íbúa sem best undir vistaskiptin.
(Sjá frétt PlanetArk 17. október).

Ný tækni í vetnisframleiðslu

Birt þann af
Svara

SkolpvetnisbunadurHópur vísindamanna undir stjórn Yat Li, aðstoðarprófessors í efnafræði við Háskólann í Santa Cruz í Kaliforníu, hefur þróað búnað sem framleiðir vetni úr fráveituvatni og sólarljósi með hjálp örvera en án utanaðkomandi orku. Hugmyndin byggir á samnýtingu tvenns konar efnarafala, sem báðir geta framleitt vetni einir og sér, en þurfa til þess vægan rafstraum. Búnaður Li og félaga hefur enn sem komið er aðeins verið prófaður í tilraunastofu, en nýtingarmöguleikarnir eru miklir ef takast má að þróa búnaðinn til nota í hreinsistöðvum fyrir fráveituvatn. Með þessu fæst ekki aðeins vetni án mikillar fyrirhafnar eða rekstrarkostnaðar, heldur brotna lífræn mengunarefni í fráveituvatninu niður í leiðinni.
(Sjá frétt Science Daily 10. október).

Þjóðverjar koma í veg fyrir samkomulag um minnkandi útblástur frá bílum

Birt þann af
Svara

Peter AltmaierUmhverfisráðherrar ríkja ESB létu í gær undan þrýstingi þýskra stjórnvalda og lögðu til hliðar fyrirliggjandi samkomulag um að meðalkoltvísýringslosun bíla sem framleiddir verða í álfunni eftir 2020 skuli vera að hámarki 95 g/km (sem samsvarar um 4,1 lítra bensíneyðslu á 100 km). Rök Þjóðverja voru þau að slík takmörkun myndi koma hart niður á þýskum bílaframleiðendum. Connie Hedegaard loftslagsstjóri ESB hefur lýst vonbrigðum sínum með þessa niðurstöðu, enda hefði verið unnið að samkomulaginu í 5 ár. Lena Ek umhverfisráðherra Svíþjóðar tekur í sama streng og segir ábyrgð Þjóðverja mikla. Umhverfisverndarsinnar eru einnig mjög ósáttir og benda á að 95 gramma markmiðið hefði sparað Evrópuþjóðum eldsneyti upp á um 70 milljarða evra (um 11.500 milljarða ísl. kr.) árlega, þar af 9 milljarða (1.500 milljarða ísl. kr.) fyrir Þjóðverja sjálfa. Þetta sé óásættanlegur kostnaður sem leggist á evrópska bíleigendur og á jörðina sem hlýni hraðar en ella, auk þess sem þetta kunni að skaða samkeppnishæfni bílaiðnaðarins í Evrópu.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Gríðarleg verðlækkun vetnisbíla í augsýn

Birt þann af
Svara

Toyota hydrogenFulltrúar bílaframleiðandans Toyota segjast hafa náð að lækka verð á efnarafölum fyrir vetnisbíla úr rúmlega milljón dollurum niður í 51.000 dollara (um 6,2 milljónir ísl. kr). Árið 2015 geti fyrirtækið boðið vetnisbíla á innan við 100.000 dollara (12,2 millj. ísl. kr.) og einhvern tímann á 3. áratug þessarar aldar muni Toyota selja tugþúsundir vetnisbíla á ári. Verðlækkunin byggist m.a. á því að tekist hefur að minnka magn platínu í hverjum efnarafali úr 100 g. í um 30 g. Heimsmarkaðsverð á hverju grammi er nú um 6.000 ísl. kr., þannig að platínuþörfin skiptir talsverðu máli fyrir heildarkostnaðinn. Gert er ráð fyrir enn meiri framförum á þessu sviði á næstunni vegna bættrar tækni við húðun. Einnig hefur tekist að lækka verð á vetniskútum verulega með breyttri efnisnotkun.
(Sjá frétt PlanetArk 11. október).