Greinasafn fyrir flokkinn: Orka

Styrkir til olíu- og gasvinnslu vinna gegn endurnýjanlegum orkugjöfum

Birt þann af
Svara

fossil-fuel-bailoutRíkustu þjóðir heims (G20) eyða um 88 milljörðum bandaríkjadala (um 11.000 milljörðum ísl. kr.) í styrki til olíu- og gasvinnslu þrátt fyrir að ekki megi vinna nema hluta þess eldsneytis sem til staðar er í þekktum lindum ef takast á að sporna við loftslagsbreytingum. Þetta kemur fram í skýrslunni The fossil fuel bailout sem Overseas Development Institute (ODI) og Oil Change International (OCI) gáfu út á dögunum. Þar er einnig bent á að á tímum aukins kostnaðar við olíu- og gasvinnslu og lækkandi afurðaverðs haldi opinberir styrkir vinnslunni gangandi. Á sama tíma fari stofnkostnaður vegna endurnýjanlegra orkugjafa ört lækkandi og áhugi fjárfesta vaxandi. Fjárfesting einkageirans í endurnýjanlegri orku sé nú um 2,5 dollarar fyrir hvern dollar sem hið opinbera leggur í greinina, en aðeins um 1,3 dollarar á hvern dollar af opinberum styrkjum til framleiðslu á jarðefnaeldsneyti. Skýrsluhöfundar telja að afnám þeirra styrkja myndi vera stórt skref í þá átt að jafna samkeppnisstöðu greinanna.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Mikil hætta stafar af Sellafield

Birt þann af
Svara

SellafieldMikil hætta stafar af geymslu geislavirks úrgangs í opnum tönkum í kjarnorkuendurvinnslustöðinni í Sellafield í Bretlandi. Þetta er mat sérfræðings í kjarnorkuöryggi sem skoðað hefur myndir sem birtust í the Ecologist nýlega. Á myndunum sést að tankarnir eru afar illa farnir, sprungur eru komnar í steypuna og illgresi farið að vaxa í sprungunum. Komi leki að tönkunum er mikil hætta á að geislavirkt efni sleppi út í umhverfið og valdi langvarandi og víðtækri geislamengun. Tankarnir voru reistir á sjötta áratugnum, en talsmaður Sellafield segir að þeir verði hvorki fjarlægðir né lagfærðir á næstu áratugum, þrátt fyrir hættuna sem af þeim stafar. Fyrst þurfi að koma úrgangnum sem þar er í það horf að óhætt sé að færa hann.
(Sjá frétt the Guardian 29. október).

Hröð uppbygging vatnsaflsvirkjana

Birt þann af
Svara

hydropower_boomOrkuframleiðsla vatnsaflsvirkjana í heiminum mun tvöfaldast á þessum áratug ef marka má niðurstöður sem kynntar voru á ráðstefnunni Global Challenges: Achieving Sustainability sem Kaupmannahafnarháskóli stóð fyrir á dögunum. Þessi uppbygging, sem aðallega mun verða í þróunarríkjum og í löndum með vaxandi hagkerfi, mun hafa í för með sér að um 20% af óheftum ám heimsins verði virkjuð. Nýting vatnsafls er mikilvægur liður í að draga úr notkun jarðefnaeldsneytis en getur jafnframt ógnað líffræðilegri fjölbreytni með skiptingu búsvæða og breytingum í setlögum. Vísindamenn við Laibniz-stofnunina um vistfræði ferskvatns (IGB) hafa þróað gagnagrunn til að aðstoða ríki við að meta mögulegar staðsetningar vatnsaflsvirkjana með það í huga að draga úr áhrifum á líffríkið.
(Sjá frétt Science Daily 24. október).

Kjarnasamruni í sjónmáli?

Birt þann af
Svara

The magnetic coils inside the compact fusion (CF) experiment are critical to plasma containment, as pictured in this undated handout photoKjarnasamruni til raforkuframleiðslu gæti orðið að veruleika innan 10 ára að mati sérfræðinga bandaríska fyrirtækisins Lockheed Martin. Fyrirtækið hefur þróað litla samrunaofna (um 6 fermetra) með 100 MW uppsett afl, sem mögulega gætu verið komnir í framleiðslu og notkun eftir um 10 ár. Framleiðsla rafmagns með kjarnasamruna er bæði öruggari og skilvirkari en framleiðsla með kjarnaklofnun eins og gert er í kjarnorkuverum samtímans, auk þess sem geislavirkur úrgangur frá vinnslunni er hverfandi. Notast er við tvívetni og þrívetni í kjarnasamrunanum, en fyrirtækið telur að í framtíðinni verði hægt að notast við efni sem framleiða engan geislavirkan úrgang.
(Sjá frétt Planet Ark í dag).

Ný umhverfisvæn aðferð við endurheimt litíums

Birt þann af
Svara

Alfalfafururafhl (160x89)Vísindamenn við háskólann í Uppsölum í Svíþjóð hafa þróað nýja umhverfisvæna tækni til að endurheimta litíum úr litíumrafhlöðum og öðrum rafeindabúnaði, en þetta hefur verið vandkvæðum bundið til þessa. Aðferðin byggir á nýtingu lífrænna efnasambanda og með henni má endurheimta litíum við lágt hitastig án mikilla umhverfisáhrifa. Hið endurheimta litíum nýtist síðan í nýjar rafhlöður úr endurnýjanlegum efnum sem m.a. eru fengin úr refasmára (e. alfalfa) og furukvoðu. Þessar rafhlöður geta geymt 99% af þeirri orku sem rúmast í þeim litíumrafhlöðum sem nú eru í notkun, auk þess sem þær eru endurvinnanlegar og samkeppnishæfar í verði. Með þessu kunna að opnast nýir og umhverfisvænni möguleikar en áður hafa þekkst í orkugeymslu.
(Sjá frétt Science Daily 29. september).

Bjart framundan í nýtingu sólarorku

Birt þann af
Svara

Sólarorka gæti vegið þyngst allra orkugjafa í raforkuframleiðslu heimsins árið 2050 samkvæmt nýrri skýrslu Alþjóða orkumálastofnunarinnar (IEA), en horfur eru á að hlutur sólarorkunnar verði þá kominn í u.þ.b. 37%. Mikil þróun hefur verið í nýtingu sólarorku síðustu ár, en hlutdeild hennar í raforkuframleiðslunni er þó enn innan við 1%. Verð á tæknibúnaði til nýtingar sólarorku fer nú hríðlækkandi og þannig hafa opnast alveg nýir möguleikar á þessu sviði að mati IEA.
(Sjá frétt PlanetArk í gær).

Enn fjárfestir Google í endurnýjanlegri orku

Birt þann af
Svara

google_160Google tilkynnti í dag að fyrirtækið muni leggja 145 milljónir bandaríkjadala (um 17 milljarða ísl. kr.) í nýtt 82 MW sólarorkuver í Kaliforníu, en þetta mun vera sautjánda fjárfesting fyrirtækisins í endurnýjanlegri orku frá árinu 2010. Um er að ræða uppsetningu á sólarrafhlöðum á um 300 hektara landsvæði í Kernsýslu þar sem áður var olíu- og gasvinnsla og mun verið geta séð um 10.000 heimilum í Kaliforníu fyrir raforku. Um 35% af allri orkunotkun Google er nú af endurnýjanlegum uppruna.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Útprentanlegar sólarrafhlöður vekja athygli

Birt þann af
Svara

solarblek_160Ástralskir vísindamenn hafa þróað „sólarblek“ sem breytir sólarljósi í raforku. Þeir segja stórfyrirtæki hafa mikinn áhuga á tækninni og telja stutt í að hægt verði að hefja framleiðslu. Sólarblekið er prentað á sveigjanleg efni (t.d. plast) sem hægt er að setja upp hvar sem er til að fanga sólarorkuna. Til dæmis væri hægt að hlaða snjallsíma og spjaldtölvur með því að líma slíka filmu á tækin, en einnig væri hægt að líma filmur á glugga og aðra stóra fleti til að framleiða meiri raforku. Sólarblekið er ódýrt í framleiðslu, en orkunýtnin er enn sem komið er aðeins 1/10 af því sem gerist í hefðbundnum sólarrafhlöðum. Vísindamennirnir telja að í framtíðinni muni nýtnin aukast og notkunarmöguleikar bleksins þar með.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Betri orkunýtni gerir ESB minna háð Rússum

Birt þann af
Svara

The logo of Russian gas producer Gazprom.Hægt er að draga úr þörf Evrópusambandsríkja fyrir rússneskt jarðgas um þriðjung með því að ríki sambandsins setji sér ströng markmið í orkunýtni. Þetta er mat Institute for Public and Policy Research í framhaldi af umræðum innan ESB um refsiaðgerðir gegn Rússum vegna framgöngu þeirra í Úkraínu, en hugsanlegt er talið að Rússar skrúfi fyrir gasið til að svara refsiaðgerðunum. Um 34% af orkunotkun innan ESB eru háð rússnesku jarðgasi og hefur þetta hlutfall hækkað á síðustu árum. Finnland, Eistland, Lettland, Litháen, Slóvakía og Búlgaría fá jafnvel alla sína orku með þessum hætti. Haft er eftir Rear Admiral Morisetti, fyrrum sendifulltrúa Bretlands, að þróun mála í Úkraínu og Mið-Austurlöndum hafi undirstrikað viðkvæmni orkuframboðs og þá pólitísku spennitreyju sem Evrópa er í á meðan hún er háð jarðefnaeldsneyti frá þessum óstöðugum svæðum. Besta leiðin til að losna úr spennitreyjunni sé að draga úr orkunotkun.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Saurgerlar framleiða eldsneyti

Birt þann af
Svara

Specialist Jelena Kovalkova works to isolate the Escherichia coli (E.coli) bacteria strain in RigaBreskir og finnskir vísindamenn hafa þróað aðferð til að láta E. coli bakteríuna framleiða própangas, en E. coli er mjög algengur saurgerill sem finnst í meltingarfærum manna. Própan er aðaluppistaðan í fljótandi jarðolíugasi (LPG) sem notað er sem eldsneyti á bíla, til upphitunar og sem gas fyrir grillið. Framleiðsla própans er hagkvæm að því leyti að víða er til staðar dreifikerfi fyrir efnið. Própan er tiltölulega hreint eldsneyti með lágt kolefnisinnihald og er aukaafurð við hreinsun olíu og vinnslu á jarðgasi. E. coli aðferðin er enn á þróunarstigi, en hún byggir á því að láta bakteríurnar framleiða própan úr fitusýrum sem annars væru notaðar sem byggingarefni í frumuhimnu. Vísindamennirnir vonast til að eftir 5-10 ár verði hægt að nota tæknina til framleiðslu á samkeppnishæfu endurnýjanlegu eldsneyti sem komið getur í stað jarðefnaeldsneytis.
(Sjá frétt PlanetArk í gær)