Leikskólar með næstum 100% lífrænt fæði

moss_barnehage_1Tveir leikskólar í Moss í Noregi fengu í byrjun þessa árs staðfestingu vottunarstofunnar Debio á því að yfir 90% af öllum mat sem börnin fá í leikskólunum sé lífrænt vottaður. Um er að ræða einkarekna leikskóla, þar sem ákvörðun var tekin fyrir ári síðan um að börnin skyldi eingöngu fá lífrænt vottað fæði. Um leið er börnunum kennt um uppruna fæðunnar, því að allur matur er keyptur inn sem hráefni og unninn á staðnum með virkri þátttöku barnanna. Meðal annars fara börnin í heimsókn á sveitabæi og gera síðan sína eigin osta og baka sín eigin brauð, auk þess sem leikskólarnir hafa sína eigin matjurtagarða. Þá hefur verið haldið sérstakt „lífrænt bakstursnámskeið“ fyrir starfsfólk, svo eitthvað sé nefnt. Stjórnendur leikskólanna vonast til að fleiri leikskólar fylgi í kjölfarið og breyti verklagi við innkaup og matargerð.
(Sjá frétt á heimasíðu Debio 29. janúar).

Stafræn merking efna gefur nýja möguleika

NeilMiklir möguleikar kunna að liggja í svonefndu „sameindalegói“ sem búið er til með því að setja stafræn merki í minnstu einingar sem notaðar eru við framleiðslu á vörum. Þetta auðveldar mjög aðskilnað efna í vörunni og skapar ný tækifæri í endurvinnslu efnis sem annars hefði orðið að úrgangi að notkun lokinni. Þar með stuðlar hugmyndin að hringrásarsamfélagi þar sem úrgangur fellur ekki til. Efnið felur þá í sér upplýsingar um hvað hægt sé að gera við það, öfugt við úrgang sem berst á urðunarstaði samtímans og inniheldur engar upplýsingar. Neil Gershenfeld, prófessor við Tækniháskólann í Massachusetts kynnti þessar hugmyndir á heimsviðskiptaráðstefnunni í Davos í síðustu viku, en tók jafnframt fram að nokkur ár myndu líða áður en þessi þróun færi að hafa veruleg áhrif í heiminum.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Gazprom og GAP kosin verstu fyrirtæki í heimi

Gazprom160Rússneski olíu- og gasrisinn Gazprom og bandaríski fataframleiðandinn GAP fengu skammarverðlaunin Public Eye Awards þetta árið, en verðlaunin eru veitt árlega á heimsviðskiptaráðstefnunni í Davos þeim fyrirtækjum sem almenningur kýs sem verstu fyrirtæki í heimi. Gazprom fékk 95.277 atkvæði í kjörinu, en á árinu 2013 varð fyrirtækið fyrst til að hefja olíuboranir á Norðurheimskautssvæðinu og tókst strax á fyrstu mánuðunum að brjóta ýmsar reglur um öryggis- og umhverfismál. GAP varð fyrir valinu hjá sérstakri dómnefnd um versta fyrirtækið, en GAP neitað að skrifa undir samkomulag um bindandi reglur um bruna- og öryggismál í fataverksmiðjum í Bangladesh.
(Sjá frétt Miljöaktuellt 23. janúar).

Fullkomnasta glerendurvinnslustöð Evrópu rís í Skotlandi

ViridorflöskurEndurvinnslufyrirtækið Viridor hyggst opna nýja endurvinnslustöð fyrir gler í Newhouse í Lanarkskíri í Skotlandi á sumri komanda. Stöðin, sem sögð er verða sú fullkomnasta í Evrópu, mun geta endurunnið 200.000 tonn af gleri árlega. Stofnkostnaður stöðvarinnar verður um 25 milljónir sterlingspunda (tæpir 4,8 milljarðar ísl.kr.). Með tilkomu stöðvarinnar skapast ný störf og skoskir vískýframleiðendur verða minna háðir innflutningi á umbúðum en nú er, auk þess sem litið er á stöðina sem mikilvægan lið í áætlunum Skota um að útrýma úrgangi.
(Sjá frétt EDIE 23. janúar).

H&M býður föt úr notuðu gallaefni

H&MÍ næsta mánuði mun fataframleiðandinn H&M setja á markað fimm gerðir af fatnaði sem gerður er úr notuðu gallaefni. Hráefnið er fengið úr söfnun H&M á notuðum fötum, sem hleypt var af stokkunum á öllum markaðssvæðum fyrirtækisins fyrir ári síðan. Samtals hafa safnast hátt í 3.500 tonn af fötum.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Nýr flæðisrafgeymir vekur vonir

HarvardVísindamenn við Harvardháskóla hafa þróað nýja gerð rafgeymis þar sem algengt og ódýrt lífrænt efni er notað í stað sjaldgæfra málma. Um er að ræða flæðisrafgeymi þar sem vökvi tekur í sig rafhleðslu í sérstökum rafbreyti (e. electrochemical conversion hardware) og er síðan geymdur hlaðinn í tanki. Þegar nota þarf orkuna flæðir vökvinn til baka í gegnum rafbreytinn yfir í annan tank þar sem hann bíður eftir nýrri hleðslu. Stærð tankanna er óháð stærð rafbreytisins, ólíkt því sem gerist í venjulegum rafhlöðum þar sem báðir hlutar eru sambyggðir. Lífræna efnið sem tekur við hleðslunni er kínón, en það er að finna í olíuafurðum og í fjölmörgum plöntum, m.a. í rabarbara. Þessi nýja tækni gæti boðað nýja tíma í nýtingu endurnýjanlegrar orku, svo sem vindorku og sólarorku, þar sem erfiðleikar við geymslu orkunnar hafa staðið í vegi fyrir því að hægt væri að jafna sveiflur í framboði og eftirspurn. Fræðilega væri hægt að nota tæknina hvort sem er í stórum stíl sem hluta af raforkukerfi á landsvísu eða í heimilisstærð.
(Sjá frétt á heimasíðu Harvardháskóla 8. janúar).

Mikil hnignun votlendis í Kína

Kína votlendiVotlendi í Kína hefur minnkað um 9% frá árinu 2003. Þetta hefur ýtt undir vatnsskort, sem þegar er orðinn alvarlegt vandamál fyrir íbúa og atvinnulíf. Í Kína býr rúmlega fimmtungur jarðarbúa, en þar eru aðeins um 6% af aðgengilegu ferskvatni jarðar. Votlendið sem tapast hefur á síðustu 10 árum er um 340.000 ferkílómetrar að flatarmáli, eða rúmlega þrefalt stærra en Ísland. Þessu landi hefur ýmist verið breytt í landbúnaðarland, lagt undir mannvirki eða þornað upp vegna loftslagsbreytinga.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Umhverfismál í ólestri í Sochi

sochiUmhverfisverndarsamtökin WWF gagnrýna skipuleggjendur vetrarólympíuleikanna í Sochi harðlega og hafa hætt samstarfi við þá vegna þess sem þeir kalla „innantóm orð“ um umhverfismál. Heimamenn í samtökunum Echo Waschta taka undir þessa gagnrýni og telja yfirlýsingar um græna og mengunarlausa leika lítils virði þegar við blasa ólöglegir ruslahaugar, byggingarúrgangur í nærliggjandi vatnsföllum og eyðilögð svæði innan þjóðgarðs. Verst mun ástandið vera í ánni Mzymta sem sér stórum hluta af Sochi fyrir drykkjarvatni. Sagt er að áin hafi verið algjörlega eyðilögð vegna framkvæmda við vegi og járnbrautir.
(Sjá frétt Miljöaktuellt 8. janúar).

Jólafrí

Jolamynd13Vefsíðan 2020.is er komin í langt jólafrí og verður næst uppfærð þriðjudaginn 7. janúar 2014. Síðan þakkar fyrir samfylgdina á árinu, óskar lesendum sínum gleðilegrar og efnislítillar jólahátíðar, minnir þá á að geyma nýtilegan jólapappír til næstu jóla, og vonar að næsta ár verði þeim öllum farsælt og friðsamt.

Fornri þekkingu beitt gegn hnignun tegunda

IPBESFulltrúar 115 þjóða innan IPBES (Milliríkjanefndarinnar um líffræðilega fjölbreytni og þjónustu vistkerfa) hafa tekið höndum saman um að safna og leiða saman fornar landbúnaðaraðferðir og þekkingu frumbyggja hvaðanæva að úr heiminum í þeirri von að þessu megi beita til að sporna gegn hraðasta útdauða tegunda frá því á dögum risaeðlanna. Meðal þeirra aðferða sem talið er að geti nýst í þessari viðleitni er fiskeldi á hrísgrjónaökrum líkt og stundað var í Kína og víðar fyrir 1200 árum. Með því að rækta hrísgrjón og fiska á sama svæði er hægt að draga úr varnarefnanotkun um 68% og minnka þörfina fyrir tilbúinn áburð um 24% samanborið við einhæfar ræktunaraðferðir samtímans. Varnarefni drepa alla jafna fleiri tegundir lífvera en þeim er ætlað, þannig að þessi eina aðgerð getur skipt verulegu máli fyrir vistkerfið. Einnig verður skoðað hvernig samnýta megi veðurþekkingu Inúíta með gögnum frá gervihnöttum til að meta bráðnun íss, svo annað dæmi sé nefnt.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).