Þrjátíu íbúða viðbygging við hálfrar aldar gamalt tveggja hæða hús í Sandviken í Svíþjóð verður fyrsta Svansmerkta viðbyggingin á Norðurlöndunum. Fyrstu viðmiðunarreglur Svansins fyrir byggingar tóku gildi 2005, en á síðasta ári var gildissviðið útvíkkað þannig að reglurnar næðu líka til viðbygginga. Svansmerkt viðbygging ætti í flestum tilvikum að vera ódýrari í rekstri en aðrar slíkar byggingar, þar sem Svanurinn gerir miklar kröfur um orkunýtingu, auk krafna um val á byggingarefnum o.m.fl. Í húsinu í Sandviken er t.d. notaður varmaskiptir til að nýta hitann í frárennslisvatninu. Húsið sem byggt er við þarf ekki að standast kröfur Svansins, en hins vegar gilda kröfurnar um öll sameiginleg rými. Íbúarnir í eldri hlutanum njóta því einnig góðs af.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Svíþjóð í gær).
Greinasafn eftir: stefangisla
Alþjóðabankinn og AGS leggja áherslu á úrbætur í loftslagsmálum
Christine Lagarde forstjóri Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) og Jim Young Kim forseti Alþjóðabankans (AB) gáfu út sameiginlega yfirlýsingu við upphaf ársfundar stofnananna sem nú er að hefjast í Washington, þess efnis að loftslagsmál muni hér eftir vera forgangsverkefni hjá báðum stofnunum. Christine Lagarde sagði að aðgerðir til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda gætu styrkt hagkerfi þjóða verulega. Í því skyni þyrfti annars vegar að vinna að réttri verðlagningu kolefnis, og þar gæti IGS hjálpað til, og hins vegar að afnema niðurgreiðslur á jarðefnaeldsneyti, en þær nema nú um 485 milljörðum dollara á ári. Kim Young Kim sagði að AB legði megináherslu á þrennt: Tryggja sjálfbæra orku í öllum löndum, styðja við kolefnislétt borgarskipulag og stuðla að kolefnisvænni þróun í landbúnaði. Samstilltar aðgerðir stofnananna tveggja gætu skipt miklu máli til að sporna gegn loftslagsbreytingum.
(Sjá frétt PlanetArk í gær).
Stóraukin sala á lífrænum matvælum í Noregi
Á fyrri helmingi þessa árs seldust lífrænt vottuð matvæli í Noregi fyrir 657,2 milljónir norskra króna (um 13,3 milljarða ísl. kr.), en það samsvarar nær 15% aukningu miðað við sama tímabil í fyrra. Munar þar mest um gríðarlega sölu á lífrænu grænmeti, einkum gulrótum og agúrkum. Þannig var agúrkusalan á fyrri helmingi ársins álíka mikil og allt árið í fyrra.
(Sjá frétt á heimasíðu Debio í Noregi 18. september).
Sýklalyf stórlega ofnotuð við hálsbólgu
Læknar eru alltof viljugir að ávísa sýklalyfjum við hálsbólgu og bráðri berkjubólgu ef marka má niðurstöður nýrrar rannsóknar vísindamanna við Harvardháskóla í Bandaríkjunum sem sagt er frá í tímaritinu JAMA Internal Medicine. Þarlendis ávísi læknar sýklalyfjum til 60% þeirra sem leita til þeirra vegna hálsbólgu, og þegar um berkjubólgu er að ræða er hlutfallið 73%. Þetta gerist þrátt fyrir að aðeins 10% hálsbólgutilfella og nær engin berkjubólgutilfelli stafi af bakteríusýkingum. Þessi mikla og gagnslausa sýklalyfjanotkun stuðli að vexti lyfjaónæmra baktería, auk þess sem fólk sé þarna að setja eitthvað inn í líkamann sem hann hafi enga þörf fyrir en stuðli þess í stað að aukaverkunum á borð við ofnæmi, sveppasýkingar og ógleði.
(Sjá frétt Science Daily 4. október).
Vörumst hormónaraskandi efni
Fólk ætti að kaupa Svansmerktar vörur, lofta vel út og þvo föt og leikföng áður en þau eru tekin í notkun. Þetta eru ráðleggingar dönsku upplýsingamiðstöðvarinnar um umhverfi og heilsu (IMS) að loknum fræðslufundi um hormónaraskandi efni sem haldinn var í síðustu viku. Löggjöf sem ver neytendur gegn þessum efnum er í stöðugri þróun, en þeir sem vilja vera fyrri til geta gert ýmislegt til við verja sig og sína. Á fundinum kom m.a. fram að efni sem berast inn í líkamann á fósturskeiði geti valdið krabbameini síðar á lífsleiðinni.
(Sjá frétt á heimasíðu IMS 4. október).
Dísilreykur gæti truflað býflugur
Efni í dísilreyk geta torveldað býflugum að greina blómalykt og þannig haft neikvæð áhrif á frævun plantna og þar með á fæðuöryggi jarðarbúa, ef marka má niðurstöður nýrrar rannsóknar vísindamanna við háskólann í Southampton. Svo virðist sem köfnunarefnisoxíð (NOx) í reyknum eyði tileknum lyktarefnum þannig að þau verði ekki lengur merkjanleg. Áhrifin eru því væntanlega ekki bundin við dísilreyk, heldur má gera ráð fyrir að sama gildi um reyk frá annarri brennslu. Rannsóknin sem um ræðir var gerð á tilraunastofu, þannig að eftir er að sýna fram á að hið sama gildi úti í náttúrunni.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Banvæn þrenning ógnar höfunum
Niðurstöður alþjóðlegrar rannsóknar sem kynntar voru fyrr í dag benda til að samverkandi áhrif hlýnunar, súrnunar og minnkandi súrefnismettunar hafi mun meiri skaðleg áhrif á lífríkið í höfunum en menn hafa áður gert sér grein fyrir, og er jafnvel talað um „banvæna þrenningu“ í þessu sambandi. Hafið hlýnar smám saman vegna hlýnunar andrúmsloftsins, súrnar vegna upptöku koltvísýrings úr andrúmsloftinu og verður súrefnissnauðara vegna aukins þörungagróðurs í kjölfar útskolunar næringarefna frá landi. Ástandið í höfunum er orðið svipað því sem það var á Paleósen-Eósen mörkunum fyrir um 55 milljónum ára þegar fjöldi tegunda dó út. Breytingarnar sem nú eru að verða gerast hins vegar mun hraðar en þá.
(Sjá frétt Reuters í dag)
Daimler fjárfestir í vetnisstöðvum
Þýski bílaframleiðandinn Daimler ætlar á næstu 10 árum að byggja áfyllingarstöðvar fyrir vetnisbíla fyrir um 350 milljónir evra (um 57 milljarða ísl. kr.) í samvinnu við fimm olíu- og gasfélög. Markmiðið er að á árinu 2023 verði vetnisstöðvar við þýskar hraðbrautir orðnar fleiri en hefðbundnar bensínstöðvar. Nú eru 15 vetnisstöðvar í Þýskalandi, á næstu 4 árum eiga þær að vera orðnar 100 talsins og 400 innan 10 ára. Vegalengd á milli stöðva ætti þá ekki að vera meiri en 90 km.
(Sjá frétt PlanetArk í gær).
Sjálfbærni fléttuð inn í öll námskeið
Ákveðið hefur verið að flétta áherslur sjálfbærrar þróunar inn í námsefni allra námsbrauta við Viðskiptaháskólann í Gautaborg. Nemendur við skólann hafa um árabil haft aðgang að námskeiðum um sjálfbæra þróun og tekið þátt í rannsóknum á því sviði, en héðan í frá verður séð til þess að allir kandidats- og meistaranemar læri um sjálfbæra þróun sem hluta af reglulegu námi. Skólayfirvöld telja þessa menntun mikilvægan lið í að undirbúa nemendur fyrir framtíðarstörf sín sem t.d. lögfræðingar, hagfræðingar og stjórnendur. Þeim sé nauðsynlegt að læra að skilja og fást við sífellt erfiðari siðferðilegar spurningar og þau flóknu hnattrænu viðfangsefni sem samfélagið stendur frammi fyrir.
(Sjá frétt á heimasíðu skólans 30. september).
Nissan selur 35000. rafbílinn vestra
Nú hafa 35.000 rafbílar af gerðinni Nissan Leaf selst í Bandaríkjunum. Þessi áfangi náðist í síðustu viku, rétt fyrir „tengladaginn“ (e. National Plug In Day) sem haldinn var hátíðlegur vestanhafs um helgina. Söluaukningin frá fyrra ári er 317%, sem helgast væntanlega m.a. af því að farið var að framleiða bílana í Bandaríkjunum, auk þess sem verðið á þeim lækkaði. Aukin umhverfisvitund er ekki sögð helst ástæða þess að fólk vestra velur Nissan Leaf, heldur hitt hversu ódýr bíllinn er í rekstri, kraftmikill og skemmtilegur í akstri.
(Sjá frétt á HybridCars.com 27. september).