Greinasafn eftir: stefangisla

Óþekkt's avatar

Um stefangisla

Umhverfisstjórnunarfræðingur, atvinnurekandi, fjölskyldufaðir og maraþonhlaupari í Borgarnesi

Coop hættir sölu á örbylgjupoppi

Birt þann af
Svara

coop_popcornCoop í Danmörku hefur hætt sölu á örbylgjupoppi í öllum 1.200 verslunum fyrirtækins í Danmörku vegna hræðslu við áhrif hormónaraskandi flúoraðra efna í umbúðunum. Ákvörðunin var tekin í framhaldi af rannsókn vísindamanna frá Syddansk Universitet sem sýndi auknar líkur á fósturláti hjá konum með mikið magn flúors í blóði. Verslunarkeðjan, sem rekur einnig verslanir undir nöfnunum Fakta, Kvickly og Super Brugsen, hefur unnið markvisst að því að draga úr magni flúoraðra efna í eigin vörum og meðal annars fjarlægt slík efni úr bökunarpappír og möffinsformum sem fyrirtækið framleiðir. Coop hefur um nokkurt skeið unnið með birgjum að því að finna staðgönguefni flúorefnanna í popppokunum, en án árangurs. Á meðan ekki liggur fyrir hvernig hægt sé að draga úr notkun efnanna og tryggja þar með öryggi netenda hvað þetta varðar mun Coop aðeins selja poppbaunir og poppkorn sem búið er að poppa.
(Sjá frétt DR í dag).

Verður hætt að skrá olíuskip á Marshalleyjum?

Birt þann af
Svara

marshall_islandsYfirvöld á Marshalleyjum íhuga að hætta nýskráningum  olíuskipa og borpalla, en eyríkið er nú með þriðju stærstu skipaskrá í heimi þrátt fyrir mikið fámenni. Um 2,5% af landsframleiðslu Marshalleyja má rekja til nýskráningar olíuskipa og borpalla. Ríkið er eitt þeirra verst stöddu í heiminum með tilliti til loftslagsbreytinga, enda er hæsti punktur eyjanna aðeins nokkrum metrum yfir sjávarmáli, auk þess sem óveður á Kyrrahafi hafa orðið tíðari síðustu ár. Utanríkisráðherra Marshalleyja segir að málið sé mjög flókið, því að ef Marshalleyjar hætti skráningu olíubúnaðar þýði það ekki einungis samdrátt í tekjum ríkisins heldur sé líklegt að stórfyrirtæki leiti til annara landa og þá sé vandamálið enn óleyst. Marshalleyjar hafa lagt mikla áherslu á að Alþjóðasiglingamálastofnunin (IMO) setji lögbundin losunarviðmið fyrir skipaflotann.
(Sjá frétt the Guardian 13. maí).

Mikið ósýnilegt vatn í hversdagsvörum

Birt þann af
Svara

coffee_tea_160Um fimmfalt meira vatn þarf til að framleiða einn bolla af kaffi en einn bolla af tei samkvæmt nýrri skýrslu samtakanna Friends of the Earth þar sem sjá má útreikninga á vatns- og landnotkun ýmissa vörutegunda til daglegra nota. Þar kemur fram að um 136 lítra af vatni þurfi til að framleiða einn kaffibolla. Mest af þessu vatni fer í ræktunina og í að fjarlægja hlaupkennt lag utan af baununum. Þá kemur fram að að meðaltali þurfi 13 tonn af vatni og 18 fermetra af landi til að framleiða einn snjallsíma. Samtökin skora á fyrirtæki að stunda ábyrga framleiðslu með því að fylgjast með og draga úr auðlindanotkun og upplýsa neytendur um vistspor framleiðslunnar. Um leið dragi fyrirtækin úr framleiðslukostnaði og auki arðsemi sína.
(Sjá frétt EDIE 12. maí).

Raftækjaúrgangur á villigötum

Birt þann af
Svara

weee_160Raftækjaúrgangur fyrir 19 milljarða Bandaríkjadala (um 2.500 milljarða ísl. kr.) er seldur árlega á svörtum markaði eða honum fargað á ólöglegan hátt samkvæmt nýrri skýrslu Umhverfisstofnunnar Sameinuðu þjóðanna (UNEP). Samkvæmt skýrslunni er þarna um að ræða 60-90% af öllum raftækjaúrgangi sem til fellur, en samtals verður um 41 milljón tonna af raftækjum að úrgangi á ári hverju. Raftækjaúrgangur er iðulega fluttur ólöglega til þróunarríkja þar sem verðmætir málmar og fleiri efni eru tínd úr og seld. Þetta er oftast gert við mjög slæm skilyrði þar sem starfsmenn eru í daglegri snertingu við skaðleg efni og þungmálma sem geta safnast upp í líkamanum. UNEP bendir einnig á að með þessu séu þjóðir að missa auðlindir úr landi þar sem úrgangsmeðhöndlun og flokkun úrgangs getur verið atvinnuskapandi í heimalandinu og skapað verðmæti með sölu endurvinnanlegra efna. Mikilvægt sé að taka á þessu vandamáli með auknu alþjóðlegu samstarfi og samræmi í löggjöf og eftirfylgni á heimsvísu og í hverju landi fyrir sig.
(Sjá frétt UNEP í dag).

Styrkur CO2 kominn yfir 400 ppm

Birt þann af
Svara

noaa_160Meðalstyrkur koltvísýrings í andrúmslofti jarðar fór í fyrsta sinn yfir 400 milljónustuparta (ppm) í mars 2015 samkvæmt mælingum bandarísku sjávar- og andrúmsloftsstofnunarinnar (NOAA). Mælingar frá einstökum stöðvum á norðurheimskautssvæðinu og á Hawaii hafa áður sýnt styrk yfir 400 ppm en heimsmeðaltalið hefur aldrei áður mælst svo hátt. Að mati NOAA þýðir þetta að styrkur koltvísýrings í andrúmslofti hefur hækkað vegna losunar gróðurhúsalofttegunda af mannavöldum um meira en 120 ppm síðan fyrir iðnbyltingu og hefur helmingur af þessari losun (60 ppm) átt sér stað eftir 1980. Gjarnan er miðað við 400 ppm sem viðmiðunarmörk fyrir óafturkræfar breytingar á þjónustu vistkerfa.
(Sjá frétt NOAA 6. maí).

2.500 milljörðum eytt í ónotað rafmagn

Birt þann af
Svara

electronics_160Bandaríkjamenn eyða árlega um 19 milljörðum dala (um 2.500 milljörðum ísl .kr.) í rafmagn fyrir raftæki sem ekki eru í notkun, að því er fram kemur í nýrri úttekt Natural Resources Defense Council. Að meðaltali eru þetta um 165 dalir á hvert heimili (21 þús. ísl.kr.). Til að framleiða þetta rafmagn þarf um 50 stór raforkuver. Raforkan er notuð á meðan fólk heldur að slökkt sé á tækinu eða þegar tækið er stillt á „Standby“ eða „sleep-mode“. Einnig hefur færst í aukana að fólk hafi alltaf kveikt á tækjum á borð við fartölvur, sem nota þá rafmagn þó að þau séu ekki í notkun. Þrátt fyrir að orkunýtni raftækja hafi batnað mjög á síðustu árum hefur tækniþróun leitt til þess að mörg raftæki nota sífellt rafmagn. Þannig hafa margar þvottavélar, þurrkarar, ískápar og fleiri tæki rafskjá og rafrænan stjórnunarbúnað. Önnur tæki, svo sem sjónvörp, eru í stöðugu netsambandi sem eykur einnig orkunotkun. Neytendur geta dregið úr orkusóun með því að nota tímarofa, fjöltengi með rofa, snjalltengi („smart power strip“) eða með því að breyta stillingum tækja.
(Sjá frétt ENN 7. maí).

Fosfór endurheimtur úr skólpi

Birt þann af
Svara

phosphorus_160Bandarískir vísindamenn hafa þróað nýja og betri aðferð til að endurheimta fosfór úr skólpi, en mikið af fosfór tapast með yfirborðsvatni og fljótandi úrgangi frá mönnum og dýrum. Athuganir vísindamannanna benda til að venjuleg skólphreinsistöð í Bandaríkjunum gæti framleitt um 490 tonn af fosfór árlega með þessari endurvinnslutækni. Með því að samþætta líffræðilegar og efnafræðilegar aðferðir telja vísindamennirnir að hægt sé að ná um 90% fosfórs úr fráveituvatni áður en því er sleppt út og að stofnkostnaður vegna hinnar nýju tæki ætti að geta borgað sig upp á þremur árum með sölu á fosfór. Fosfór er notaður í tilbúinn áburð og er undirstaða nútíma landbúnaðar. Eftirspurn eftir fosfór vex ört og er talið að nýtanlegar fosfórbirgðir heims muni ganga til þurrðar áður en langt um líður.
(Sjá frétt Science Daily 5. maí).

Tesla horfir til Þýskalands

Birt þann af
1

tesla_160Rafbílaframleiðandinn Tesla bindur miklar vonir við sölu „heimarafhlöðunnar“ í Þýskalandi, enda séu Þjóðverjar mjög meðvitaðir um umhverfismál og í fararbroddi í heiminum í nýtingu sólarorku. Tesla kynnti rafhlöðuna („orkuvegginn“ (Tesla Powerwall)) í síðustu viku. Hana er t.d. hægt að festa á vegg í bílskúrnum og í henni er hægt að geyma umframorku sem grípa má til þegar rafmagnið fer eða þegar orkuframboð er lítið og verðlag hátt. Rafhlaðan auðveldar neytendum þannig að framleiða og geyma sína eigin raforku án tengingar við flutningskerfi og opnar m.a. möguleika á að nýta sólarorku á nóttu sem degi. Markmið Tesla með orkuveggnum er að „umbreyta algjörlega orkuinnviðum heimsins í átt að fullkomlega sjálfbæru kolefnishlutleysi“.
(Sjá frétt ENN 5. maí).

Vistkerfi fjarða binda mikið kolefni

Birt þann af
Svara

fjords_160Vistkerfi fjarða binda um 11% af öllu því kolefni sem binst í hafinu samkvæmt nýrri rannsókn Háskólans í Otago á Nýja-Sjálandi á setlögum í fjörðum. Firðir gegna þannig mjög mikilvægu hlutverki í loftslagsstjórnun og er talið að árlega séu um 18 milljón tonn af lífrænu kolefni grafin í seti fjarða. Firðir þekja aðeins um 0,1% af yfirborði sjávar og er því geta þeirra til kolefnisbindingar mun meiri en annarra hafsvæða. Þar sem firðir eru djúpir og oft tiltölulega súrefnissnauðir eru þeir mjög stöðugir geymslustaðir fyrir kolefnisríkt set. Kolefnisbinding í seti er mjög mikilvæg vistkerfaþjónusta sem getur dregið verulega úr sveiflum í magni koltvísýrings í andrúmslofti og þannig haft áhrif á þróun loftslags jarðar. Einnig er kolefnisbinding í setlögum mjög varanleg, þar sem geymslan getur dugað í þúsundir ára.
(Sjá frétt Science Daily 4. maí).

 

Vatíkanið og Sameinuðu þjóðirnar vara við loftslagsbreytingum

Birt þann af
Svara

pope_160Vatíkanið og Sameinuðu þjóðirnar hafa sameiginlega varað fólk við afleiðingum loftslagsbreytinga og fordæmt raddir efasemdarmanna sem halda því fram að breytingar á loftslagi séu ekki af mannavöldum. Ban Ki-Moon, aðalframkvæmdastjóri SÞ, og Frans páfi ræddu málið fyrir setningu ráðstefnu um loftslagsmál undir yfirskriftinni „Siðferðilegar víddir loftslagsbreytinga og sjálfbærrar þróunar“, þar sem vísindamenn og trúarleiðtogar leiddu saman hesta sína. Í yfirlýsingu ráðstefnunar kemur fram að manngerðar loftslagsbreytingar séu vísindalegur raunveruleiki, að það sé siðferðisleg og trúarleg skylda mannkyns að bregðast við og að COP-fundurinn í París í desember gæti orðið síðasta tækifærið til að semja um aðgerðir til að fyrirbyggja að meðalhitastig jarðar hækki um meira en 2°C. Páfinn hyggst gefa út páfabréf á næstunni til að koma þeim skilaboðum á framfæri að umhverfisvernd sé ófrávíkjanleg krafa og heilög skylda hins trúaða samfélags. Miklar vonir eru bundnar við að páfabréfið hafi áhrif á viðræðurnar í París í desember.
(Sjá frétt PlanetArk 29. apríl).