Djúpsjávarfiskar fanga og geyma um milljón tonn af koltvísýringi á hverju ári í lögsögu Bretlands og Írlands, að því er fram kemur í nýrri rannsókn Háskólans í Southampton. Fiskarnir nærast á fæðu sem á uppruna sinn á yfirborðinu og berst niður til þeirra í gegnum fæðukeðjuna. Þannig er kolefni selflutt frá yfirborði sjávar og niður á djúpsævi. Þar sem fiskarnir halda sig á miklu dýpi alla ævi helst kolefnið á hafsbotni og endar í setlögum í stað þess að losna aftur út í andrúmsloftið þegar lífverurnar rotna. Þessi vistkerfisþjónusta djúpsjávarfiskanna væri metin á um 10 milljónir punda (tæpa tvo milljarða ísl. kr.) ef hægt væri að selja hana sem kolefnisjöfnun.
(Sjá frétt Science Daily 3. júní).
Greinasafn fyrir merki: Bretland
Vodafone gefur farsímum sjálfbærnieinkunn
Vodafone hefur nú tekið upp sjálfbærnieinkunn fyrir farsíma sem fyrirtækið selur. Með þessu vill fyrirtækið auðvelda viðskiptavinum að bera saman umhverfis- og samfélagsáhrif mismunandi símtækja. Farsímunum er gefin einkunn á bilinu 1-5 og er einkunnin sýnd utan á umbúðum nýrra síma. Við einkunnagjöfina er tekið tillit til hráefnisnotkunar, orkunotkunar, vatnsnotkunar, flutninga, eiginleika sem takmarka umhverfisáhrif við notkun og þess hversu einfalt er að endurvinna vöruna. Einkunnagjöfin var fyrst innleidd í Hollandi en er nú til staðar í níu löndum, m.a. í Bretlandi þar sem Vodafone kynnti þessa nýjung fyrir viðskiptamönnum sínum í síðasta mánuði.
(Sjá frétt Edie 30. maí).
Þrjú ný ósoneyðandi efni í lofthjúpnum
Tvö klórflúorkolefnissambönd (CFC) og ein gerð af vetnisklórflúorkolefni (HCFC) sem ekki var vitað til að fyndust í andrúmsloftinu voru greind í loftsýnum í nýlegri rannsókn Háskólans í Austur-Anglíu (University of East-Anglia). Með því að bera saman loftsýni sem tekin voru annars vegar á árunum 1978-2012 og hins vegar 2014 kom í ljós að þessi þrjú efni fundust ekki í andrúmsloftinu fyrr en fyrir nokkrum árum. Efnin eru ekki talin vera skaðleg í núverandi styrk en tilvist þeirra og vaxandi styrkur veldur þó áhyggjum, þar sem þetta eru manngerð efni sem geta haft áhrif á ósonlagið. Eins er hugsanlegt að efnin hafi samverkandi áhrif þótt styrkur hvers þeirra um sig sé lítill. Ekki er vitað hvaðan efnin koma, en notkun efna af þessu tagi hefur verið bönnuð um nokkurt skeið.
(Sjá frétt Science Daily í dag).
Hormónaraskandi efni hafa áhrif á afkomu fugla
Hormónaraskandi efni hafa áhrif á þróun og afkomu fugla með búsvæði við ár sem renna nálægt þéttbýlisstöðum. Þetta kemur fram í nýrri rannsókn á fuglinum fossbúa í Suður-Wales. Margar rannsóknir hafa verið gerðar á áhrifum hórmónaraskandi efna í fráveituvatni á afkomu fiskstofna, en minna hefur verið rýnt í áhrif á fugla. Í rannsókninni á fossbúunum kom í ljós að ungar fugla sem náðu í fæðu úr ám þéttbýlissvæða voru minni en á öðrum búsvæðum, auk þess sem hlutfall kvenkyns fugla var hærra. Hormónaraskandi efni berast í fráveituvatn m.a. úr lyfjum og fæði íbúa.
(Sjá frétt ENN í dag).
Hleðslustöð á hjólum
Hreyfanleg hleðslustöð fyrir rafbíla verður framvegis hluti af þeirri neyðarþjónustu sem fyrirtækið RAC í Bretlandi býður viðskiptavinum sínum. Þjónustubílar fyrirtækisins verða búnir 5 kW hleðslustöð til að hlaða rafbíla sem verða rafmagnslausir á miðri leið. Hálftíma hleðsla dugar fyrir 24 km akstur, sem ætti að koma viðskiptavininum heim eða á næstu hleðslustöð. Ef á þarf að halda er hægt að fylla geyminn á u.þ.b. 4 klst. RAC segir hleðslustöðina vera svar fyrirtækisins við ört stækkandi rafbílaflota Bretlands, en í dag eru rafbílanotendur í Bretlandi rúmlega 9.000 talsins.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Sjávarrof opnar leið fyrir geislavirkan úrgang út í hafið
Geislavirkur úrgangur úr urðunarstaðnum Grigg í grennd við kjarnorkuendurvinnslustöðina í Sellafield á vesturströnd Englands mun að öllum líkindum sleppa út í hafið á næstu öld. Ástæðan er hækkað sjávarborð sem mun leiða til svo mikils landbrots að úrgangurinn standi eftir óvarinn fyrir ágangi sjávar. Samtals er þarna um að ræða um milljón rúmmetra af geislavirkum úrgangi og geislavirkum hergögnum sem hafa fallið til á síðustu 55 árum. Umhverfisstofnun Bretlands (EA) viðurkennir að staðsetning urðunarstaðsins hafi verið mistök og að í dag yrði slíkri starfsemi tæplega valinn staður svo nálægt hafi. Áætlun rekstraraðila Grigg um að urða þarna 800.000 rúmmetra af geislavirkum úrgangi til viðbótar er nú til skoðunar hjá umhverfisstofnuninni. Þess má geta að helmingunartími geislavirks efnis getur hlaupið á þúsundum ára.
(Sjá frétt the Guardian 20. apríl).
Páskaeggjaumbúðir endurunnar
Sérstökum endurvinnslutunnum fyrir páskaeggjaumbúðir hefur verið komið fyrir í 50 verslunum bresku keðjunnar Sainsbury’s. Í tunnurnar er hægt að skila harðplasti, mjúkplasti, pappa, álpappír, borðum og hvers kyns umbúðaúrgangi sem notaður er utan um páskaegg. Talið er að um 3.000 tonn af umbúðaúrgangi falli til í Bretlandi á hverju ári í tengslum við sölu á páskaeggjum og öðru páskatengdu súkkulaði. Með átaki sínu vill Sainsbury’s ýta undir aukna endurvinnslu og minnka magn heimilisúrgangs til urðunar.
(Sjá frétt The Guardian í dag).
Náttúruupplifun bætir heilsuna
Börn sem upplifa náttúruna á meðan þau stunda íþróttir eru líklegri til að uppskera jákvæð áhrif á heilsu samkvæmt nýrri rannsókn frá háskólanum í Coventry. Í rannsókninni voru börn á aldrinum 9-10 ára látin stunda hóflega líkamsrækt á meðan þau horfðu á myndband úr skógi annars vegar og án sjónrænna hvata hins vegar. Í ljós kom að blóðþrýstingur barnanna sem stundaði íþróttir „í skóginum“ var um 5% lægri að æfingu lokinni en án myndbands. Lágur blóðþrýstingur minnkar líkur á heilsufarsvandamálum, en hár blóðþrýstingur getur haft neikvæð áhrif á hjarta- og æðakerfi. Dr.Michael Duncan, sem stjórnaði rannsókninni, segir niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að heilbrigðisyfirvöld skilji jákvæð áhrif náttúruupplifunar á lýðheilsu.
(Sjá frétt Science Daily í gær).
Endurnýting reiðhjóla í góðgerðarskyni
Bretar geta skilað inn gömlum og biluðum hjólum, fengið 10% afslátt af nýjum og þannig hjálpað til við að auka hreyfanleika bágstaddra í Afríku! Þetta tilboð er hluti af söfnunarátaki bresku góðgerðarsamtakanna Re-Cycle sem hófst í dag. Reiðhjól eru talin mikilvægur liður í útrýmingu fátæktar þar sem þau auðvelda fjölskyldum í dreifbýli að nálgast þjónustu á borð við heilsugæslu, vinnustaði og skóla. Re-Cycle hefur staðið fyrir söfnun sem þessari árlega síðan 1997 og sent um 53 þúsund hjól til Mið- og Suður-Afríku um leið og þau hafa dregið úr magni úrgangs í Bretlandi. Gert er við hjólin áður en þau eru send áleiðis, en auk þess snýst hluti verkefnisins um þjálfun heimamanna í viðhaldi reiðhjóla.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Stærsta sjávarfallalón í heimi í undirbúningi við Swansea
Orkufyrirtækið Tidal Lagoon Power vill hrinda í framkvæmd áætlun um byggingu nokkurra sjávarfallavirkjana við strendur Bretlands, með samanlagt uppsett afl upp á 7.300 megavött (MW). Orkan frá virkjununum á að duga til að uppfylla 10% af allri raforkuþörf Bretlands. Heildarkostnaður við verkið er áætlaður um 12 milljarðar sterlingspunda (um 2.270 milljarðar ísl. kr). Fyrsta skrefið í þessu myndi vera bygging 9,5 km varnargarðs utan um 11,5 ferkílómetra lón í grennd við Swansea og virkjun sjávarfalla inn og út úr lóninu. Þetta yrði stærsta manngerða sjávarfallalón í heimi. Gert er ráð fyrir að þessi eina virkjun verði 320 MW, framleiði um 420 gígavattstundir (GWst) á ári og endist í 120 ár.
(Sjá frétt Guardian í gær).