Annar hver banani seldur í Svíþjóð verður Fairtrade vottaður í lok 2014 samkvæmt nýjum sölumarkmiðum Fairtradesamtaka Svíþjóðar (Fairtrade Sverige). Samkvæmt upplýsingum frá Ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um viðskipti og þróun (UNCTAD) eru bananar fjórða mikilvægasta fæðutegundin í heiminum í dag (á eftir hrísgrjónum, hveiti og maís) en vinnuskilyrði á bananaekrum í framleiðslulöndum eru oft mjög slæm, enda mikil áhersla lögð á að halda framleiðslukostnaði í lágmarki. Mánaðarlaun eru því oft mjög lág, mikið er notað af aðföngum sem eru skaðleg umhverfi og heilsu og oft er stór hluti vinnuafls börn og unglingar. Árið 2013 voru um 9% af bönunum í Svíþjóð Fairtradevottaðir, en til samanburðar má nefna að í Sviss var hlutfallið 55%.
(Sjá frétt Fairtrade Sverige 7. mars).
Mánaðarskipt færslusafn fyrir: mars 2014
Hættuleg efni í burðarpokum
Nokkrar tegundir burðarpoka fyrir börn innihalda efni sem talin eru líklegir krabbameinsvaldar, geta truflað hormónastarfsemi líkamans og dregið úr frjósemi. Þetta kom í ljós í könnun dönsku neytendasamtakanna Tænk í síðasta mánuði. Þar voru tólf mismunandi vörur af þessu tagi teknar til skoðunar og reyndust þrjár þeirra innihalda hættuleg efni. Þetta voru burðarpokar af tegundunum Britax og Stokke MyCarrier og burðarsjalið Babylonia BB-sling. Tvær þær fyrrnefndu innhéldu varasöm eldvarnarefni og í burðarsjalinu leyndust nonýlfenólethoxýlöt (NPE). Nýlega var samþykkt að banna notkun tiltekinna eldvarnarefna í leikföng innan ESB en bannið nær ekki til burðarpoka, enda þótt börn komist ekki síður í nána snertingu við þá en við leikföngin.
(Sjá frétt á heimasíðu Tænk í dag).
Grænir skattar gætu stóraukið tekjur ESB-ríkja
Auknir umhverfisskattar gætu fært tólf Evrópusambandslöndum 35 milljarða evra (um 5.500 milljarða ísl. kr.) á ári í auknar skatttekjur, á sama tíma og draga myndi úr álagi á umhverfið. Þetta er niðurstaða skýrslu sem sambandið lét vinna sem lið í undirbúningi fjárlaga. Í skýrslunni er lagt til að nýir skattar verði lagðir á orkunotkun, flutninga, loftmengun, urðun og brennslu úrgangs, umbúðir, plastpoka, vatnsnotkun, losun í fráveitur, áburð, varnarefni og íblöndunarefni. Jafnframt er lagt til að ríkin spari fé með því að hætta niðurgreiðslum sem eru skaðlegar umhverfinu. Fjárhagslegan ávinning af þessu mætti nota til að lækka skatta á tekjur fólks, draga úr fjárlagahalla og vinna að úrbótum í umhverfismálum.
(Sjá frétt EDIE 13. mars).
Sjálfbærnistjórinn valdamestur
Helena Helmersson, sjálfbærnistjóri sænska fatarisans H&M, er langefst á lista viðskiptablaðsins Väckans affärer yfir valdamestu konurnar í sænsku viðskiptalífi, enda annast hún mikilvægustu framtíðarmálin í stærsta fyrirtækinu á hlutabréfamarkaðnum, eins og það er orðað í rökstuðningi blaðsins. Á þriggja ára ferli sínum sem sjálfbærnistjóra þykir Helenu hafa tekist að flétta sjálfbærni inn í alla starfsemi fyrirtækisins, þannig að sjálfbærni hafi þar nú sama vægi og sölutölur.
(Sjá frétt Miljöaktuellt.se 6. mars).
Verður plastflöskuvatn bannað í San Fransiskó?
Í þessari viku greiða borgaryfirvöld í San Fransiskó atkvæði um tillögu um að innleiða bann við sölu á flöskuvatni í plastflöskum. Verði tillagan samþykkt mun áhrifa hennar byrja að gæta í haust, en þá verður stofnunum borgarinnar óheimilt að kaupa plastflöskuvatn, auk þess sem þessi varningur verður bannaður á öllum innanhússamkomum í húsnæði borgarinnar. San Fransiskó yrði með þessu fyrsta stóra borgin sem tekur þetta skref. Talsmenn bannsins benda á að notkun á plastflöskum undir vatn feli í sér mikla sóun auðlinda og að plastflöskur þurfi allt að 1.000 árum til að brotna niður í náttúrunni. Aðrir óttast að bannið beini neyslu fólks frá flöskuvatni yfir í gosdrykki, ef þeir verða áfram seldir í plastflöskum.
(Sjá frétt PlanetArk 6. mars).
Þungmálmar í málmleikföngum og ódýrum skartgripum
Málmleikföng og ódýrir skartgripir innihalda oft þungmálma sem geta skaðað heilsu barna sem setja vörur af þessu tagi upp í sig. Meðal efna sem fundust í leikföngum og skartgripum í nýlegri rannsókn vestanhafs má nefna blý, kadmíum, kopar, nikkel, arsenik og antímon. Í rannsókninni var sýnt fram á að þessi efni gætu leyst upp í meltingarvökva og þannig borist um líkamann. Heilsufarsleg áhrif af þessu geta bæði verið skammvinn og langvarandi. Blý og kadmíum geta t.d. haft áhrif á vitsmunaþroska barna.
(Sjá frétt Science Daily 5. mars).
Gríðarleg aukning á notkun lúsameðala í norsku fiskeldi
Notkun lúsameðalanna díflúbensúrón og teflúbensúrón í norsku fiskeldi tvöfaldaðist á milli áranna 2011 og 2012 og aftur á milli áranna 2012 og 2013. Efnin eru skaðleg fyrir rækjur, krabba og aðrar lífverur í grennd við laxaeldisstöðvarnar, og dæmi eru um að teflúbensúrón hafi greinst í sýnum í allt að kílómetra fjarlægð frá næstu laxakví. Síðustu ár hafa þessi efni m.a. greinst í villtum fiski, setlögum og botndýrum. Villtum laxfiskum stafar mikil hætta af lúsasmiti frá laxeldisstöðvum, en þessi mikla aukning á notkun lúsameðala virðist ekki hafa dugað til að draga úr smithættunni að neinu ráði. Umhverfisstofnun Noregs (Miljødirektoratet) telur brýnt að leita nýrra leiða til að bregðast við þessari ógn.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljødirektoratet 4. mars).
Vísbendingar um þátt BPA í brjóstakrabba
Bisfenól-A (BPA) getur stuðlað að brjóstakrabba með því að auka virkni svonefndra RNA HOTAIR-sameinda sem draga úr virkni gena sem vinna gegn krabbameinsmyndun. Náttúruleg kvenhormón hafa þessa sömu virkni, en þegar BPA kemur einnig við sögu virðast efnin hafa samverkandi áhrif þannig að virkni RNA HOTAIR fari úr böndunum. Frá þessu er sagt í febrúarhefti tímaritsins Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology.
(Sjá frétt Science Daily 6. mars).
App til að skrá rusl í fjörum
Umhverfisstofnun Evrópu (EEA) hefur útbúið sérstakt snjallsímaforrit („App“) sem fólk getur notað til að skrá rusl sem það finnur á fjörum í sérstakan gagnagrunn. Þannig verða smátt og smátt til upplýsingar sem gera mönnum auðveldara fyrir að átta sig á umfangi vandans og taka vel ígrundaðar ákvarðanir um aðgerðir.
(Sjá frétt á heimasíðu EEA 3. mars).
Honda setur upp vetnisstöð
Bílaframleiðandinn Honda hefur sett upp vetnisáfyllingarstöð við verksmiðjur sínar í Torrance í Kaliforníu. Þetta er liður í undirbúningi fyrirtækisins fyrir næstu kynslóð vetnisbíla, sem kynnt verður árið 2015 í Bandaríkjunum og Japan. Stöðin verður jafnframt sýnidæmi og prófunarstöð fyrir nýjan staðal í vetnisáfyllingu sem Honda vill að tekinn verði upp. Staðallinn nefnist MC Fill og byggir á 700 bara þrýstingi. Með þessari tækni á að vera hægt að stytta áfyllingartímann um allt að 45% frá því sem áður hefur þekkst, sem þýðir að það ætti ekki að taka meira en 3 mínútur að fylla geyma vetnisbíls við venjulegar aðstæður. Næsta kynslóð vetnisbíla frá Honda á að komast um 500 km á hverjum tanki og efnarafalarnir eiga að rúmast í venjulegu vélarrúmi.
(Sjá frétt Hybridcars.com 4. mars).