Diclofenacbann bjargar hrægömmum

Stofnar hrægamma í Pakistan eru farnir að rétta úr kútnum eftir að hætt var að nota bólgueyðandi lyfið Diclofenac sem dýralyf. Sala lyfsins sem dýralyfs var bönnuð 2006, en fram að þeim tíma hafði hrægömmum í þessum hluta Asíu fækkað um allt að 99% á 10 árum. Á fyrstu tveimur árunum eftir að bannið tók gildi fjölgaði Indlandsgömmum (Gyps indicus) á talningarstöðum í Pakistan um 52%. Enn mun þó langt í að stofnar hrægamma í Asíu nái fyrri styrk og enn er nokkuð um að húsdýrum sé gefið Voltaren eða aðrar tegundir Diclofenaclyfja sem leyfilegt er að selja sem lyf fyrir fólk. Hræ þessara dýra eru eitur fyrir gammana.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Raforkuframleiðsla hafin í London Array

Raforkuframleiðsla er hafin í London Array vindmyllugarðinum sem verður stærsta vindorkuverið í höfum heimsins þegar hann er kominn í full afköst. Búið er að setja upp 151 vindmyllu í garðinum, sem er staðsettur í óshólmum Thames-árinnar úti fyrir Kent og Essex. Stefnt er að því að samanlagt uppsett afl garðsins verði 870 megavött þegar upp er staðið. (Til samanburðar má nefna að uppsett afl Kárahnjúkavirkjunar er 690 MW).
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Hormónaraskandi efni í öllum?

Kvikasilfur, kadmíum, kótínín og þalöt voru meðal þeirra efna sem fundust í 4.000 þvag- og hársýnum frá mæðrum og börnum þeirra í 17 Evrópulöndum sem tóku þátt í rannsókn sem sagt var frá á ráðstefnu á Kýpur í síðustu viku. Í 6 af þessum löndum var einnig leitað að bisfenól A, parabenum og tríklósan, og reyndust þessi efni einnig vera til staðar í sýnunum. Efnin eiga það sameiginlegt að vera hormónaraskandi og geta þannig átt þátt í margs konar alvarlegum kvillum. Talsmenn efnaiðnaðarins telja ekki ástæðu til að hafa áhyggjur af þessum niðurstöðum þar sem styrkur efnanna hafi verið undir hættumörkum. Samtök um heilsufar almennings eru á öðru máli og benda á að þessi efni eigi ekki að vera til staðar í líkama fólks, auk þess sem áhrif þeirra til langs tíma kunni að vera vanmetin og of lítið sé vitað um samlegðaráhrif efnanna (kokkteiláhrif).
(Sjá frétt EurActive 26. október).

Hunangsflugur í hættu vegna efnanotkunar

Bresk rannsókn sem sagt var frá í tímaritinu Nature um síðustu helgi bendir til að notkun skordýraeiturs í landbúnaði geti spillt afkomumöguleikum hunangsflugubúa, bæði vegna þess að dánartíðni hækkar og afköst hverrar flugu við fæðuöflun minnka. Verðmæti þeirrar vistfræðilegu þjónustu sem hunangsflugur og aðrir frjóberar veita er áætlað um 200 milljarðar bandaríkjadala á ári. Hunangsflugum og býflugum hefur fækkað mikið í Evrópu og Norður-Ameríku á síðustu árum, en sitt sýnist hverjum um ástæðurnar.
(Sjá frétt PlanetArk 22. október).

Þalöt og þungmálmar í plastsandölum

Margar tegundir plastsandala innihalda efni sem geta verið skaðleg umhverfi og heilsu. Í nýlegri könnun Sænska efnaeftirlitsins kom í ljós að 13 skópör af 30 innihéldu hættuleg efni á borð við þalöt, blý og kadmíum. Engar reglur eru í gildi um efnainnihald skótaus, en hætta er talin á að þalöt í skóm hafi skaðleg áhrif á heilsu fólks til lengri tíma litið, einkum þegar þau bætast við þalöt sem finnast í öðrum neytendavörum sem fólk umgengst daglega. Mest er þó hættan fyrir þá sem ganga berfættir í skónum og flýta þannig fyrir upptöku efnanna í líkamann. Þalöt geta truflað hormónastarfsemi og haft áhrif á frjósemi.
(Sjá frétt forbrugerkemi.dk 22. október).

IKEA sjálfbjarga með orku

IKEA ætlar að verða sjálfbjarga með orku árið 2020. Til að ná þessu markmiði hefur fyrirtækið ákveðið að verja 1,5 milljarði evra (um 245 milljörðum ísl. kr) á næstu þremur árum í verkefni á sviði vindorku og sólarorku. Þetta er hluti af metnaðarfullri sjálfbærniáætlun fyrirtækisins sem kynnt var í gær undir yfirskriftinni „The People and Planet Positive“. Þar er einnig að finna markmið um að bæta orkunýtingu fyrirtækisins um 20%, kaupa eingöngu vottaða bómull, bæta hleðslu flutningabíla og endurvinna 90% af öllum úrgangi sem til fellur í verslununum, að ógleymdri LED-ljósavæðingu sem reiknað er með að lækki orkureikning fyrirtækisins um 10% og dragi úr kostnaði um 15 milljónir evra á ári. Þessum aðgerðum er m.a. ætlað að bæta samkeppnisstöðu fyrirtækisins og gera það ónæmt fyrir verðsveiflum á orku- og kolefnismarkaði.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Varasöm efni í tannkremi fyrir börn

Í nýlegri danskri rannsókn reyndist aðeins ein af 15 tegundum tannkrems fyrir börn laus við efni sem geta verið skaðleg umhverfi eða heilsu. Eina tegundin sem stóðst prófið var Viofluor barnatannkrem með jarðarberjabragði. Þrettán tegundir innihéldu efni sem geta verið skaðleg fyrir vatnalífverur og í fjórum tegundum fundust efni sem talin eru geta valdið heilsutjóni. Ekkert kom fram sem benti til að tannkrem fyrir börn innihéldi minna af varasömum efnum en tannkrem fyrir fullorðna. Þeir sem stóðu að rannsókninni mæla með því að tennur barna sé burstaðar með Svansmerktu tannkremi, en ekkert barnatannkrem hefur enn fengið slíka vottun.
(Sjá frétt forbrugerkemi.dk 19. október).

Rúmt tonn af úrgangi fyrir gramm af gulli

Gera má ráð fyrir að til framleiðslu á einu grammi af gulli þurfi 55 kwst af raforku og 260 lítra af vatni. Í ferlinu falla til um 1,27 tonn af úrgangi og 18 kg af koltvísýringi sleppa út í andrúmsloftið. Þessar tölur komu fram í lífsferlisgreiningu sem sagt var frá í tímaritinu Journal of Cleaner Production á liðnu sumri.
(Sjá grein í júlíhefti Journal of Cleaner Production)

Reynt að minnka sóun á írskum veitingastöðum

Írskir veitingastaðir leita nú leiða til að draga úr sóun matvæla, en árlega er þar hent mat fyrir um 125 milljónir sterlingspunda (um 25 milljarða ísl. kr). Lög sem tóku gildi fyrir tveimur árum og gera veitingastöðum skylt að skilja matarúrgang frá öðrum úrgangi, hafa beint sjónum manna að vandamálinu en ekki dugað til að draga verulega úr sóuninni. Í nýlegri skýrslu kemur fram að stærstur hluti úrgangsins, um 65%, séu matarleifar af diskum gesta, en úrgangur frá matreiðslunni kemur þar næst á eftir. Skilvirkasta aðferðin til að draga úr þessari sóun er að minnka skammtana.
(Sjá frétt EDIE í gær).

Hálf milljón Svía í réttlætiskaffitíma

Í dag hópast Svíar í sameiginlegan réttlætiskaffitíma um land allt, eða „Fairtrade fika“ eins og viðburðurinn nefnist á frummálinu. Þetta er fjórða árið í röð sem efnt er til slíks kaffitíma í Svíþjóð í þeim tilgangi að minna á hversu mikil áhrif hægt er að hafa á lífskjör í þróunarlöndunum með því einu að velja rétt kaffi og með því. Þátttakendur í þessum viðburði þurfa að skrá sig á heimasíðunni http://fairtradechallenge.se, og að sjálfsögðu þurfa réttlætismerktar („Fairtrade“) vörur að vera á boðstólum. Um leið er þetta keppni milli fyrirtækja, skóla og sveitarfélaga um mestu þátttökuna miðað við höfðatölu. Um miðnætti í gærkvöldi að sænskum tíma höfðu 534.658 manns skráð sig til þátttöku. Mest var þátttakan í Munkfors, þar sem skráðir þátttakendur voru orðnir álíka margir og íbúar sveitarfélagsins.
(Sjá fréttatilkynningu Fairtrade í Svíþjóð 16. október).