Þeir sem flokka eru hamingjusamari

affald_160Einstaklingar sem hugsa um náttúruna, draga úr úrgangsmyndun og flokka ruslið sitt lifa hamingjusamara lífi en annað fólk. Þetta kemur fram  í skýrslu sem Rannsóknarstofnun hamingjunnar gaf út á dögunum, en þar eru teknar saman niðurstöður rannsókna frá Kaupmannahafnarháskóla, Hagfræðiháskólanum í London og háskólanum í Harvard. Í skýrslunni er bent á fjórar mögulegar ástæður fyrir þessum tengslum flokkunar og hamingju. Í fyrsta lagi geti sjálfbær lífstíll stuðlað að hamingju, í öðru lagi sé hamingjusamt fólk líklegra til að flokka rusl, í þriðja lagi efli úrgangsforvarnir og flokkun tengingu fólks við náttúruna og nágrannana og í fjórða lagi sé fólk sem hugsar um umhverfið almennt ánægðara og leggi því áherslu á sjálfbærni. Skýrslan, sem ber titilinn Sjálfbær hamingja – Af hverju úrgangsforvarnir geta aukið lífsgæði, hefur fangað athygli umhverfisráðherra Danmerkur sem fagnar því að aukin hamingja geti verið jákvæð aukaverkun aukinnar nýtni og sjálfbærra áherslna.
Sjá frétt Politiken 30. janúar).

Seattle bannar matarafganga í ruslatunnum

Frá og með síðustu áramótum hefur verið bannað að setja lífrænan úrgang í venjulegar ruslatunnur við heimili í Seattle. Fyrst um sinn merkja sorphirðumenn ruslatunnur sem innihalda meira en 10% af lífrænum úrgangi með rauðum límmiða til viðvörunar. Frá og með 1. júlí n.k. munu bæjaryfirvöld svo sekta þá íbúa sem ekki hafa gert viðeigandi ráðstafanir til að koma í veg fyrir að lífrænn úrgangur endi í ruslinu. Nú stunda um 5% borgarbúa heimajarðgerð en úrgangsfyrirtæki bjóða einnig lausnir þar sem lífrænn úrgangur er sóttur. Nokkrir íbúar hafa mótmælt þessum ráðstöfunum harðlega en skoðanakannanir sýna þó að um 74% íbúa styðja aðgerðina, enda sé hún rökrétt framhald af banni sem var innleitt árið 2005 við því að henda endurvinnanlegum efnum í ruslið. Með þessum aðgerðum vonast yfirvöld til að geta forðað um 60% af öllum úrgangi frá urðun fyrir árslok 2015.
(Sjá umfjöllun TakePart 8. janúar).

Milljörðum sóað í illa staðsett orkuver

Solar panels are seen under a cloudy sky in Bad HersfeldUm 100 milljarðar bandaríkjadala (um 13.000 milljarðar ísl. kr.) hefðu sparast á síðustu árum ef stjórnvöld í Evrópu hefðu skipulagt staðsetningar endurnýjanlegra raforkuvera betur, að því er fram kemur í skýrslu sem kynnt var á efnahagsráðstefnunni í Davos í vikunni. Í skýrslunni kemur einnig fram að spara hefði mátt 40 milljarða bandaríkjadala (um 5.000 milljarða ísl. kr.) til viðbótar með aukinni samræmingu og öflugri rafstrengjum milli nágrannalanda. Betra skipulag hefði komið í veg fyrir byggingu sólarorkuvera í sólarlitlum löndum og vindorkuvera á skjólsælum stöðum. Sem dæmi má nefna að Spánn fær um 65% meiri orku frá sólinni en Þýskaland, en þó hefur Þýskaland byggt upp sólarorkuver með 600% meiri afkastagetu en Spánn á síðustu árum.
(Sjá frétt Planet Ark 21. janúar).

Stjórnvöld þurfa að gera ráð fyrir loftslagsflóttamönnum

refugee_160Mikilvægt er að stjórnvöld víða um heim búi sig undir fólksflutninga sem munu eiga sér stað vegna loftslagsbreytinga og byggi upp innviði til að bregðast við þeim. Miðstöðin Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC) bendir á að hækkandi yfirborð sjávar, hitabylgjur, þurrkar og flóð hreki milljónir manna frá heimilum sínum árlega og að á næstu árum muni um 3-10 sinnum fleiri þurfa að yfirgefa heimili sín vegna náttúruhamfara en vegna stríðsátaka. Þannig misstu til dæmis um 22 milljónir manna heimili sín af völdum náttúruhamfara árið 2013, eða um þrefalt fleiri en þurftu að yfirgefa heimili sín vegna stríðsátaka. Málefni innflytjenda eru mjög viðkvæm um þessar mundir þar sem bágborið efnahagsástand þjóða hefur dregið úr gestrisni þeirra og meiri neikvæðni ríkir nú en áður í garð flóttamanna í löndum Evrópu.
(Sjá frétt Planet Ark 9. janúar).

Fyrsta „samfélagsbúðin“ opnuð í London

CommunityShopÍ vikunni var fyrsta „samfélagsbúðin“ opnuð í London, en þar er um að ræða verslun sem selur afgangsmat frá verslunum og heildsölum með 70% afslætti til fólks sem ekki á til hnífs og skeiðar og er háð fjárhagsaðstoð. Verkefnið hefur verið nefnt Community Shop en að því standa nokkrar matvælakeðjur, m.a. með stuðningi Boris Johnson, borgarstjóra í London. Tilgangurinn er að draga úr matarsóun í birgjakeðjunni og aðstoða fólk sem býr við fátæktarmörk. Einstaklingar sem uppfylla tiltekin skilyrði geta skráð sig í verkefnið og öðlast þannig rétt til að kaupa í matinn í verslunum þess. Verkefnið er sérstaklega ætlað fólki í atvinnuleit á meðan það kemur undir sig fótunum og er stefnt að því að opna 20 slíkar verslanir á Bretlandi á næstu árum. Talið er að um 3,5 milljónum tonna af mat sé hent árlega í Bretlandi áður en hann kemst í innkaupakörfur neytenda. Ástæður þessa má oftast rekja til rangra merkinga eða skemmdra umbúða.
(Sjá frétt EDIE 16. desember).

Framleiðsla á lífrænu plasti fjórfaldast!

bioplasticÁætlað er að heimsframleiðsla á lífrænum plastefnum muni fjórfaldast á næstu fjórum árum eða úr 1,6 milljónum tonna í 6,7 milljón tonn, að því er fram kemur í ársskýrslu European Bioplastics. Aukningin verður væntanlega einkum í Asíu, þar sem Tæland, Indland og Kína munu standa fyrir um 75% af heimsframleiðslunni. Lífræn plastefni eru framleidd úr endurnýjanlegum auðlindum á borð við maíssterkju og sykurreyr og geta m.a komið í stað hefðbundins plasts í umbúðum. Þannig mun áhersla ESB á að draga úr plastpokanotkun stuðla mjög að stækkun markaðsins. Einnig hafa miklar tækniframfarir ýtt undir aukna framleiðslu á lífrænu plasti. Lífrænt pólýetýlenplast er lang stærsti hluti heimsframleiðslunnar, enda leggja fyrirtæki á borð við Coca-Cola síaukna áherslu á „grænar“ umbúðir.
(Sjá frétt EDIE 4. desember).

Borgarlandbúnaður mikilvægur á heimsvísu

UrbanFarmingLandbúnaður í þéttbýli verður æ mikilvægari fyrir fæðuöryggið í heiminum samkvæmt nýrri rannsókn sem sagt var frá í tímaritinu Environmental Research Letters á dögunum. Hópur vísindamanna notaði gervitunglamyndir til að skoða landbúnaðarstarfsemi innan 20 km fjarlægðar frá þéttbýli og komst að því að þessi starfsemi nýtir land á stærð við allt Evrópusambandið. Vísindamennirnir benda á að stefnumótun í landbúnaði taki einungis til starfsemi í dreifbýli og geri þannig lítið úr framlagi borgarlandbúnaðar. Landbúnaður í þéttbýli færi neytendann nær framleiðslunni, auk þess sem ræktunin geti átt stóran þátt í vatnsstjórnun. Þannig er áætlað að ræktun í Accra, höfuðborg Ghana, hreinsi meira skólp en allar skólphreinsistöðvar í borginni. Hingað til hefur gjarnan verið litið á landbúnað í þéttbýli sem „dropa í hafið“ en rannsóknin er ein fyrsta sönnun þess að þessi starfsemi hafi verið stórlega vanmetin.
(Sjá frétt BBC 25. nóvember).

Whole Foods verðlaunar ábyrga ræktun

whole_foodsVerslunarkeðjan Whole Foods Market hefur tekið upp umhverfiseinkunn sem verðlaunar vörur sem framleiddar eru á ábyrgan hátt með áherslu á umhverfisvernd og lýðheilsu. Kerfið er þannig byggt upp að ferskir ávextir, grænmeti og blóm eru merkt með „gott“, „betra“ eða „best“ til að auðvelda neytendum að taka upplýstar ákvarðanir og til að umbuna þeim framleiðendum sem lengst ganga í umhverfisvernd og sjálfbærum landbúnaði. Fyrirtækið hefur jafnframt bannað notkun tiltekinna eiturefna í virðiskeðjunni. Við einkunnagjöfina er horft til notkunar varnarefna, velferðar starfsfólks, vatnsnotkunar, vatnsverndar, jarðvegsgæða, vistkerfa, líffræðilegrar fölbreytni, úrgangsmála, loftgæða, orkunotkunar og loftslags. Fyrirtækið hefur nú þegar merkt um 50% af þeim vörum sem í boði eru og vonast til að ná 100% í nánustu framtíð.
(Sjá frétt EDIE 17. október).

Saltvatn notað í kartöflurækt

salt-tolerant potatoesKartöflukvæmi sem þolir saltvatn hefur verið þróað í tilraunaverkefninu Salt Farm Texel í Hollandi, en markmið verkefnisins er að þróa matvæli sem hægt er að vökva með saltvatni. Um 89% af öllu vatni jarðar er saltvatn og er talið að nú séu um 50% af landbúnaðarsvæðum heimsins í hættu vegna innstreymis saltvatns í grunnvatn. Nokkur tonn af saltþolnum kartöflum voru nýlega send til Pakistan þar sem þau verða ræktuð á svæði sem ekki er hægt að nýta í annað vegna saltmengunar. Þar sem skortur á ferskvatni er eitt stærsta vandamál samtímans telja menn mikil tækifæri felast í ræktun þar sem hægt er nota saltvatn í stað þess að grípa til afsöltunar sem  hefur mikinn kostnað í för með sér. Með þessu móti er einnig hægt að nýta til ræktunar svæði sem áður voru ónýtanleg.
Sjá frétt the Guardian 18. október).

Umbun hækkar endurvinnsluhlutfall

carrotEndurvinnsluhlutfall er hærra í sveitarfélögum sem notast við kerfi sem byggt er á jákvæðum fjárhagslegum hvötum en í sveitarfélögum þar sem endurvinnsla er gerð að skyldu. Þetta kemur fram í nýrri könnun bresku samtakanna Greenredeem, en þau hafa þróað kerfi þar sem neytendur safna endurvinnslupunktum sem þeir geta nýtt til að greiða fyrir vörur og þjónustu hjá einhverjum af 450 samstarfsaðilum samtakanna. Sveitarfélög sem eru í samstarfi við Greenredeem hafa náð allt að 27% endurvinnsluhlutfalli fyrir gler, plast og pappír á meðan sveitarfélög með reglur um endurvinnslu hafa náð um 15%. Greenredeem kerfið hefur jafnframt í för með sér auknar tekjur fyrir fyrirtæki í umræddum sveitarfélögum, auk þess sem margir velja að gefa punktana sína til góðgerðarfélaga á svæðinu. Talsmaður samtakanna bendir á að þörf sé á frumlegum lausnum ef Bretland á að ná 50% endurvinnslumarkmiði sínu fyrir 2020.
(Sjá frétt EDIE 16. október).