Greinasafn fyrir flokkinn: Líffræðileg fjölbreytni

Frakkar hafna erfðabreyttri ræktun

Birt þann af
2

73656 (160x107)Frönsk stjórnvöld ætla að nýta sér höfnunarkerfi Evrópusambandsins (ESB) til að viðhalda banni við ræktun á erfðabreyttum plöntum í landinu. Höfnunarkerfið, sem samþykkt var í mars, heimilar einstökum aðildarríkjum ESB að sækja um undanþágu frá öllum samþykktum sem heimila ræktun erfðabreyttra plantna í löndum sambandsins. Erfðabreytta maísafbrigðið MON810 frá Monsanto hefur hingað til verið eina erfðabreytta plantan sem ræktuð er í Evrópu, nánar tiltekið á Spáni og í Portúgal, en umsóknir um leyfi til ræktunar fleiri afbrigða bíða nú afgreiðslu hjá ESB. Þar á meðal er skordýraþolinn maís frá DuPont Pioneer og Dow Chemical, sem gengur undir nafninu 1507. Frakkar eru stærstu framleiðendur og útflytjendur korns í Evrópu, en Þjóðverjar hafa einnig ákveðið að beita höfnunarákvæðinu. Sama gildir m.a. um Letta og Grikki.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Hvíta húsið til bjargar býflugum

Birt þann af
Svara

bees_160Hvíta húsið gaf í dag út Landsáætlun um heilsueflingu býflugna og annarra frjóbera sem á að stuðla að endurheimt frjóberastofna í Bandaríkjunum. Áætlunin kemur út samhliða rannsóknaniðurstöðum sem sýna að býflugnabændur í Bandaríkjunum hafa á einu ári misst um 42% af býflugnabúum sínum. Býflugur, fuglar, leðurblökur og fiðrildi gegna lykilhlutverki í frævun ávaxta- og grænmetisplantna auk annarra plantna sem eru undirstaða fæðuöflunar. Verðmæti þeirrar vistkerfaþjónustu sem þessir frjóberar veita er áætlað um 15 milljarðar Bandaríkjadala á ári (um 2.000 milljarðar ísl. kr.). Landsáætlunin felur meðal annars í sér tillögur um hvernig best sé að endurheimta skóglendi eftir skógarelda, hvernig hanna skuli opinberar byggingar með heilbrigði frjóbera í huga og hvernig haga skuli verndun vegkanta sem eru mikilvæg búsvæði frjóbera. Þá er stefnt að því að endurheimta eða bæta tæplega 3 milljónir hektara af landi fyrir frjóbera á næstu 5 árum.
(Sjá frétt Washington Post í dag).

Þolmörk fjögurra lykilkerfa jarðar yfirstigin

Birt þann af
Svara

Planet BoundariesMannkynið er komið út fyrir þolmörk jarðar á fjórum sviðum af níu sem skilgreind hafa verið, að því er fram kemur í nýrri rannsókn sem sagt er frá í tímaritinu Science. Sviðin fjögur sem um ræðir eru líffræðileg fjölbreytni, loftslagsbreytingar, eyðing skóga og lífjarðefnafræðileg ferli (hringrás fosfórs og köfnunarefnis). Þegar farið er yfir þolmörkin aukast líkur á óafturkræfum skemmdum á vistkerfum jarðar með þeim afleiðingum að jörðin verður mun verri dvalarstaður fyrir fólk en áður. Þolmörkin voru skilgreind af vísindamönnum árið 2009 til að auðvelda stjórnvöldum að átta sig á ástandi jarðarinnar og forgangsraða stefnumótun eftir ástandi hvers þáttar um sig. Þeir fimm þættir sem enn eru innan marka eru eyðing ósonlagsins, súrnun sjávar, notkun ferskvatns, úði í andrúmslofti (e. atmospheric aerosol) og efnamengun.
(Sjá fréttablað ESB um umhverfisstefnumótun 16. apríl).

Tré í þéttbýli bæta geðheilsu

Birt þann af
Svara

tree_160Þunglyndislyfjum er sjaldnar ávísað í hverfum þar sem mörg tré hafa verið gróðursett við götur. Þetta kemur fram í nýrri breskri rannsókn þar sem skoðuð var fylgni milli geðheilsu og þéttleika trjáa við götur í 33 hverfum Lundúnaborgar. Niðurstöðurnar benda til að hægt sé að bæta lífsgæði og heilsu íbúa með því að viðhalda tengingu við náttúruna. Þegar leiðrétt hafði verið fyrir félagslegri stöðu, atvinnustigi, fjölda reykingarmanna og meðalaldurs kom í ljós að fyrir hvert tré á hvern kílómetra götu fækkaði útgefnum lyfseðlum fyrir þunglyndislyfjum um 1,18 á hverja 1.000 einstaklinga. Höfundar rannsóknarinnar telja niðurstöðurnar sýna fram á mikilvægi markvissrar gróðursetningar trjáa í þéttbýli til að draga úr streitu og bæta geðheilsu íbúa.
(Sjá umfjöllun í fréttabréfi ESB um umhverfisstefnumótun í dag).

Grænmeti framleitt á þökum

Birt þann af
Svara

vegetables_160Hægt væri að framleiða um 75% af öllu grænmeti sem neytt er í stórborgum innan borgarmarkanna samkvæmt raundæmarannsókn sem gerð var í Bologna á Ítalíu á árunum 2012 til 2014. Í rannsókninni kom fram að ef öll flöt þök í Bologna væru nýtt til ræktunar mætti framleiða þar um 12.500 tonn af grænmeti sem samsvarar um 77% af grænmetisneyslu borgarbúa. Þessi grænu þök myndu um leið bæta loftgæði í borginni, stuðla að líffræðilegri fjölbreytni og fanga um 624 tonn af koltvísýringi árlega. Einnig gætu grænu þökin dregið úr hita- og hljóðmyndun og bætt þannig lífsskilyrði. Í raundæminu var ræktað salat, kál, kaffifífill, tómatar, eggaldin, eldpipar, melónur og vatnsmelónur og þrjár mismunandi ræktunaraðferðir skoðaðar til að finna út hvernig hægt væri að hámarka framleiðslu á litlum svæðum innan borgarmarkanna.
(Sjá fréttablað ESB um umhverfisstefnumótun 26. mars).

Rusl í hafi þrengir að lífríkinu

Birt þann af
Svara

marine_debris_160Um 700 tegundir lífvera hafa orðið fyrir áhrifum af rusli í hafinu samkvæmt nýrri rannsókn sem Háskólinn í Plymouth kynnti á dögunum. Í rannsókninni var farið yfir tiltækar upplýsingar um lífverur sem hafa orðið fyrir barðinu á úrgangi í sjónum og fundust í þeirri leit heimildir um 44.000 lífverur sem flækst höfðu í rusli eða gleypt það. Um 92% af þessu rusli var plast, en algengt er að sjávarspendýr og fuglar flækist í plastreipum og fiskinetum eða gleypi plasteindir. Um 17% af umræddum tegundum reyndust vera á heimsválista IUCN yfir tegundir í útrýmingarhættu, þ.á m. Hawaii-munkaselurinn, Loggerhead sæskjaldbakan og gráskrofan. Aðstandendur rannsóknarinnar segja bein áhrif úrgangs á tegundir í útrýmingarhættu vera sérstakt áhyggjuefni, en þörf sé á auknum rannsóknum á áhrifum inntöku.
(Sjá frétt Science Daily 19. febrúar).

Fækkun frjóbera eykur líkur á vannæringu

Birt þann af
Svara

byflugur_160Ef svo heldur sem horfir er hætta á að meira en helmingur fólks í þróunarlöndunum muni þjást af vannæringu og/eða sjúkdómum sem rekja má beint til fækkunar frjóbera. Í nýrri rannsókn háskólanna í Vermont og Harvard kom fram að áframhaldandi fækkun frjóbera, þ.á m. býflugna, stuðli að aukinni tíðni A-vítamínskorts í fátækustu ríkjum heims, sem aftur eykur líkur á malaríu og blindu. Um 40% af allri fæðuframleiðslu heimsins er háð frjóberum og því hefur fækkun þeirra í för með sér „falið hungur“, þ.e. skort á næringarefnum og snefilefnum.
(Sjá frétt ENN 27. janúar).

Mikil uppsveifla í ólöglegri sölu villtra dýra og plantna

Birt þann af
Svara

tigerUm 33.000 villt dýr og plöntur voru boðin ólöglega til sölu á internetinu á sex vikna tímabili snemma á þessu ári samkvæmt nýrri rannsókn á ólöglegum viðskiptum með villt dýr og plöntur sem Alþjóðasjóður fyrir velferð dýra (IFAW) stóð fyrir í 16 löndum. Heildarverðgildi þessa varnings var um 7 milljónir breskra punda (tæplega 1,4 milljarðar ísl. kr.). Í rannsókninni fundust meðal annars auglýsingar um lifandi tígrisdýr, órangútana, simpansa, górillur, eðlur og froska, auk nashyrnings- og fílabeina og snjóhlébarða- og ísbjarnarfelda svo eitthvað sé nefnt. Flestar auglýsingar fundust á kínverskum heimasíðum, en rússneskar og úkraínskar síður voru einnig áberandi. Samtökin telja mikla uppsveiflu hafa orðið í þessum viðskiptum á síðustu árum og benda á að rannsóknin hafi aðeins náð yfir örlítinn hluta netheima. Lögregluyfirvöld í Bretlandi hafa nú fengið nokkur mál úr rannsókninni til skoðunar.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Ísbjörnum í N-Alaska fækkar hratt

Birt þann af
Svara

polar_bearÍsbjörnum í Norðurhluta Alaska fækkaði um 40% á árunum 2001 til 2010 samkvæmt athugunum Jarðfræðistofnunar Bandaríkjanna (US Geological Survey) sem hefur fylgst með stofninum í áraraðir. Ástandið var sérstaklega slæmt á árunum 2004 til 2006 þegar aðeins um 2,5% af húnum lifðu af. Vísindamenn telja að rekja megi slæma afkomu stofnsins til minnkandi stofnstærðar sela. Þá hefur vetrarísinn þynnst vegna loftslagsbreytinga og orðið hreyfanlegri, sem gerir selveiðarnar enn erfiðari en ella.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Hröð uppbygging vatnsaflsvirkjana

Birt þann af
Svara

hydropower_boomOrkuframleiðsla vatnsaflsvirkjana í heiminum mun tvöfaldast á þessum áratug ef marka má niðurstöður sem kynntar voru á ráðstefnunni Global Challenges: Achieving Sustainability sem Kaupmannahafnarháskóli stóð fyrir á dögunum. Þessi uppbygging, sem aðallega mun verða í þróunarríkjum og í löndum með vaxandi hagkerfi, mun hafa í för með sér að um 20% af óheftum ám heimsins verði virkjuð. Nýting vatnsafls er mikilvægur liður í að draga úr notkun jarðefnaeldsneytis en getur jafnframt ógnað líffræðilegri fjölbreytni með skiptingu búsvæða og breytingum í setlögum. Vísindamenn við Laibniz-stofnunina um vistfræði ferskvatns (IGB) hafa þróað gagnagrunn til að aðstoða ríki við að meta mögulegar staðsetningar vatnsaflsvirkjana með það í huga að draga úr áhrifum á líffríkið.
(Sjá frétt Science Daily 24. október).