Óþekkt's avatar

Um stefangisla

Umhverfisstjórnunarfræðingur, atvinnurekandi, fjölskyldufaðir og maraþonhlaupari í Borgarnesi

Vaxandi rusl á breskum fjörum

Cigarette-butts-ends-left-009Rusl á breskum fjörum jókst um 12% milli áranna 2011 og 2012, mælt í fjölda hluta á hvern kílómetra strandlengjunnar. Mest varð aukningin á rusli frá reykingamönnum. Þannig fjölgaði kveikjurum og sígarettupökkum um 90% á milli ára og fjöldi sígarettufiltera tvöfaldaðist. Á einni helgi í september í fyrra fylltu sjálfboðaliðar 1.800 sorpsekki með rusli á 90 km strandlengju, og reyndust um 65% af ruslinu vera plast af einhverju tagi. Þetta veldur sérstökum áhyggjum, þar sem plastið brotnar seint eða ekki niður í náttúrunni. Svo virðist sem áratugalöng viðleitni til að bæta umgengni fólks hafi ekki skilað miklum árangri.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Húsgögn og gólf úr ólöglegu timbri til sölu

SiberiutigurMiklar líkur eru á að húsgögn og gólfefni úr ólöglegu timbri séu seld í Evrópu þrátt fyrir reglur sem banna slík viðskipti. Í nýrri úttekt WWF kemur fram að á síðan um aldamót hafi útflutningur á timbri frá austasta hluta Rússlands verið tvöfalt til fjórfalt það magn sem leyft er að fella og vinna á þeim slóðum. Timbrið er að mestu leyti flutt til Kína þar sem framleidd eru úr því húsgögn og gólfefni, sem síðan eru m.a. flutt út til Evrópu. Skógarhöggið spillir búsvæðum Síberíutígursins, sem er í mikilli útrýmingarhættu, auk þess sem það bitnar á frumbyggjum og samfélögum þeirra. Stjórnvöld í Rússlandi hafa ekki náð að stöðva þessa starfsemi og því brýnir WWF það fyrir vestrænum fyrirtækjum og neytendum að huga betur að uppruna varnings úr timbri og kaupa helst FSC-vottaðar vörur.
(Sjá frétt á heimasíðu WWF í Svíþjóð í gær).

Grænum útförum fjölgar

Green funeralSífellt fleiri Bandaríkjamenn kjósa grænar útfarir í stað hefðbundinna, þó að enn séu þær aðeins lítill hluti af heildinni. Nú eru starfræktir 30 grænir kirkjugarðar í Bandaríkjunum, þar sem fylgt er sérstökum reglum til að lágmarka neikvæð umhverfisáhrif greftrunarinnar. Öllum umbúnaði er haldið í lágmarki, líkkistur ekki notaðar eða þá kistur úr efnum sem brotna hratt niður í náttúrunni, líksmurningarvökvar ekki notaðir o.s.frv. Áætlað er að árlega séu rúmlega 60.000 tonn af stáli og um 180 milljónir lítra af líksmurningarvökvum grafin í jörð með látnu fólki. Þetta efni myndi duga til að byggja 8 Eiffelturna og fylla 8 sundlaugar í fullri stærð.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Rafmagn beint úr plöntum

UOG Power plantVísindamenn við Háskólann í Georgíu eru að þróa aðferð til að láta plöntur framleiða rafmagn, en vitað er að plöntur nýta orku sólarljóssins margfalt betur en öflugustu sólfangarar. Tæknin byggir á því að einangra himnuskífur (e. thylakoid) úr grænukornum plantnanna og grípa inn í ljóstillífunina sem þar fer fram með því að klófesta rafeindir sem myndast þegar sólarljósið klýfur vatnssameindir í vetni og súrefni, þ.e. áður en viðkomandi rafeindir ganga inn í efnaferli þar sem sykrur eru búnar til úr vetni og koltvísýringi. Tekist hefur að framleiða rafmagn með þessum hætti í afar smáum stíl. Aðferðin á langt í land áður en hægt verður að nota hana til raforkuframleiðslu, en vísindamennirnir benda á að fyrir 30 árum hafi t.d. efnarafalar verið á algjöru frumstigi en séu nú víða notaðir.
(Sjá frétt Science Daily í gær).

Betri bílahreinsiefni vænlegri en þvottabann

BilathvotturUmhverfisstofnun Svíþjóðar (Naturvårdsverket) telur lagaheimild skorta til að unnt sé að banna bílaþvott á götum úti, enda þótt slíkum athöfnun fylgi hætta á að olía, þungmálmar og önnur mengandi efni berist út í nattúruna. Þetta álit stofnunarinnar kemur í framhaldi af tíðum fyrirspurnum sveitarfélaga um möguleika sína á að beita boðum og bönnum til að koma í veg fyrir að þvottavatn af bílum berist óhreinsað í niðurföll. Í stað banns mælir Naturvårdsverket með því að fólk verði upplýst um umhverfisáhrifin og hvatt til að nota vistvæn hreinsiefni.
(Sjá frétt á heimasíðu Naturvårdsverket 7. maí).

Ný áætlun um græna innviði

Green infrastructure EDIEÍ gær samþykkti Framkvæmdastjórn ESB nýja áætlun um uppbyggingu grænna innviða í álfunni, en grænir inniviðir einkennast af því að þar eru náttúrlegir ferlar markvisst fléttaðir inn í skipulag svæða. Framkvæmdastjórnin telur að aukin áhersla á græna innviði hafi í för með vistfræðilegan, efnahagslegan og félagslegan ávinning, enda sé þar leitað leiða til að vinna með náttúrunni en ekki gegn henni. Slíkar lausnir séu oft ódýrari og endingarbetri en önnur úrræði sem byggjast á hefðbundinni byggingarverkfræði. Um leið séu sköpuð ný störf og vistlegri borgir. Fyrir lok þessa árs mun framkvæmdastjórnin gefa út leiðarvísi um uppbyggingu grænna innviða og á næsta ári verður komið á sérstakri stofnun í samvinnu við Evrópska fjárfestingarbankann til að fjármagna verkefni sem falla að áætluninni.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Loftslagsbreytingar gætu fært Bretum malaríu

MoskítóVirtir sérfræðingar á sviði heilbrigðismála hvetja bresk stjórnvöld til að bregðast nú þegar við vaxandi ógn sem stafar af malaríu og öðrum hitabeltissjúkdómum, svo sem beinbrunasótt og Vesturnílarveirunni, sem eiga það sameiginlegt að berast með moskítóflugum. Tilfellum slíkra sjúkdóma hefur fjölgað mjög í sunnanverðri Evrópu á allra síðustu árum og telja umræddir sérfræðingar að þeir kunni að berast tiltölulega hratt norður á bóginn samfara hækkandi hitastigi og aukinni úrkomu að sumarlagi, eins og spáð er að raunin verði á Bretlandseyjum á næstu árum. Á síðasta ári kom út skýrsla þar sem því var spáð að sjúkdómar af þessu tagi gætu haldið innreið sína á Bretlandi upp úr 2080, en nú  þykir líklegt að það gerist mun fyrr.
(Sjá frétt The Guardian 5. maí).

Sparneytnir bílar í sókn

Bíll EEAFólksbílar sem seldir voru í löndum Evrópusambandsins (ESB) á síðasta ári voru að meðaltali 9% sparneytnari en næstu þrjú ár þar á undan samkvæmt nýrri skýrslu frá Umhverfisstofnun Evrópu (EEA). Tækniframfarir, fjölgun dísilbíla og efnahagsþrengingar eru taldar eiga stærstan hlut í þessu. Meðalbíllinn sem seldur var 2012 losaði 132,2 g CO2/km, en samkvæmt reglum ESB þarf meðallosunin að vera komin niður í 130 g/km 2015 og 95 g/km 2020. Héðan í frá er heimilt að beita bílaframleiðendur sektum ef þeir standast ekki þessar kröfur.
(Sjá frétt á heimasíðu EEA 30. apríl).

Samfélagið stórgræðir á grænni lífsstíl

PengeEf allir myndu fylgja einföldum ráðleggingum um umhverfismál í daglegu lífi myndi það ekki aðeins draga úr álagi á umhverfið, heldur líka spara samfélaginu stórfé. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu sem unnin var fyrir Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) og birt var í síðustu viku. Með bættri umhverfishegðun gætu Danir þannig sparað samfélaginu allt að 3,65 milljarða danskra króna árlega, (um 75 milljarða ísl. kr). Ráðin sem um ræðir eru að skila farsímum í endurvinnslu, nota hljóðdeyfandi rúður í hús, nota ekki varnarefni í garða, henda minni mat, kynda hóflega, meðhöndla brotnar sparperur rétt og endurnýta rafhlöður. Mestur ávinningur felst í því að henda minni mat, en ef hvert heimili gæti minnkað matarsóun um 19 kg. á ári myndu 1,7 milljarðar danskra króna sparast í matarinnkaupum, í betri nýtingu auðlinda og í lægri kostnaði vegna mengunar.
(Sjá frétt á heimasíðu danska umhverfisráðuneytisins 29. apríl).

Neónikótínoíð bönnuð í ESB

Avaaz Bees GuardianFramkvæmdastjórn Evrópusambandsins ákvað í gær að banna notkun skordýraeiturs sem inniheldur neónikótínoíð. Bannið kemur í framhaldi af áliti Matvælaöryggisstofnunar Evrópu (EFSA) frá því í janúar þess efnið að efnið stefni býflugum í óásættanlega hættu. Ekki var meirihluti fyrir banninu í sérfræðinganefnd sambandsins um fæðukeðjur og heilsu dýra, en framkvæmdastjórnin vísaði þeirri niðurstöðu til sérstakrar áfrýjunarnefndar. Þar greiddu 15 þjóðir atkvæði með banni en 8 voru á móti. Þar sem þetta telst ekki nægur meirihluti var málinu vísað aftur til framkvæmdastjórnarinnar sem tilkynnti ákvörðun sína í gær eins og fyrr segir. Litið er á bannið sem tímamótasigur fyrir umhverfisverndarsamtök en að sama skapi mikinn ósigur fyrir framleiðendur og stjórnvöld þeirra landa sem beittu sér hvað harðast gegn banni. Þar var Bretland framarlega í flokki.
(Sjá frétt The Guardian í gær).