Óþekkt's avatar

Um stefangisla

Umhverfisstjórnunarfræðingur, atvinnurekandi, fjölskyldufaðir og maraþonhlaupari í Borgarnesi

Um 3/4 af þekktum olíu- og gaslindum liggi óhreyfðar

Klima2-66vbey_MLeAðeins má nýta um 25% af þekktum olíu- og gaslindum í heiminum ef takast á að halda hlýnun jarðar innan við 2°C frá því sem var fyrir iðnbyltingu. Hin 75 prósentin verða að liggja óhreyfð eða eru með öðrum orðum „óbrennanlegt kolefni“. Þetta kemur fram í drögum að 3. hluta 5. stöðuskýrslu Vísindanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (IPCC) sem kemur út 12. apríl nk. Hér er einungis átt við þekktar lindir sem talið er fjárhagslega og tæknilega mögulegt að vinna olíu eða gas úr. Jafnframt gefa fyrstu drög skýrslunnar til kynna að minnka verði losun gróðurhúsalofttegunda um 40-70% fram til ársins 2030 frá því sem hún er í dag.
(Sjá frétt Aftenposten í gær).

Fairphone gefur tóninn fyrir sjálfbæra snjallsíma

fairphone.jpg.662x0_q100_crop-scaleÍ þriðju útgáfu Fairphone farsímans er lögð áhersla á sjálfbæran uppruna málma, góð vinnuskilyrði og einfaldleika í viðgerðum. Þar með slær fyrirtækið tóninn fyrir umhverfisvæna snjallsíma. Mikið er lagt upp úr því að málmar sem notaðir eru í framleiðsluna séu ekki frá svæðum þar sem átök standa yfir vegna námuvinnslunnar. Reynt er að tryggja sanngjörn laun verkamanna í allri virðiskeðjunni og einnig hefur fyrirtækið sett upp sérstakt skilakerfi fyrir símana. Fyrirtækið iFixit hefur tekið að sér viðhald símanna. Sá samningur felur í sér að auðvelt er að panta varahluti, auk þess sem útbúin hefur verið viðgerðarhandbók sem auðveldar notendum að gera við helstu bilanir upp á eigin spýtur. Auðvelt er að taka snjallsímann í sundur og skipta um það sem bilar, en eins og margir þekkja er oft erfitt að nálgast varahluti fyrir snjallsíma og spjaldtölvur: Neytendum er þá gjarnan ráðlagt á að kaupa sér nýtt tæki frekar en að láta gera við það gamla.
(Sjá frétt Treehugger í gær).

Dýnur í barnarúmum gefa frá sér skaðleg efni

UntitledDýnur í barnarúmum geta gefið frá sér hættuleg efnasambönd. Þetta kom fram við rannsókn vísindamanna við Háskólann í Austin í Texas, þar sem skoðaðar voru 20 mismunandi dýnur. Algengast var að dýnurnar gæfu frá sér rokgjörn lífræn efni (VOCs) sem fyrirfinnast í pólýúretan- og pólýestersvampi í dýnunum. Losun efnanna eykst eftir því sem líkamhiti barnsins hækkar og er mest á því svæði sem andardráttur barnsins nær til. Þá reyndist styrkur efnanna um fjórfalt hærri í nýjum dýnum en gömlum. Talið er að loftmengun innanhúss geti haft mikil áhrif á þroska ungbarna og þá sérstaklega mengun nálægt svefnstað, enda sofa ungabörn um 50-60% af tíma sínum.
(Sjá frétt ENN í gær).

Amazon og Twitter fá falleinkunn

googleAmazon og Twitter fá falleinkunn hjá Greenpeace þegar sjálfbærni samfélagsmiðla er skoðuð. Í nýjustu skýrslu samtakanna undir yfirskriftinni Clicking Clean kemur fram að þessi tvö fyrirtæki hafi sýnt litla viðleitni til að gera þjónustuna sjálfbærari. Þannig hafi ekki verið lögð áhersla á hreina orku þegar gagnaverum fyrirtækjanna var valinn staður. Raforkunotkun gagnavera hefur aukist mikið með stóraukinni netnotkun. Því hafa fyrirtæki á borð við Facebook, Google og Apple sett sér það markmið að raforkan sem þau kaupa sé 100% endurnýjanleg og í mörgum tilvikum framleiða fyrirtækin sína eigin raforku með vindmyllum og sólföngurum. Amazon rekur m.a. gagnaver fyrir Netflix, Spotify, Pinterest, Tumblr og Vine, og ætti að mati Greenpeace að setja sér metnaðarfull markmið um endurnýjanlega orku. Samtökin telja að um 40% af orkunni fyrir gagnaver Amazon sé framleidd með kolum, auk þess sem gagnsæi sé ábótavant í starfsemi fyrirtækjanna tveggja.
(Sjá frétt The Guardian í dag).

Grænþvottur í tískugeiranum

26111Fyrirtæki í tískugeiranum sem segjast leggja áherslu á sjálfbærni, geta mörg hver ekki lagt fram nein gögn máli sínu til stuðnings. Í nýjustu „FeelGoodFashion-skýrslu“ vefsíðunnar Rank A Brand kemur fram að af þeim 368 tískuvörumerkjum sem rannsökuð voru staðhæfðu um 50% að verkefni væru í gangi til að minnka losun gróðurhúsalofttegunda en aðeins 4% gátu sýnt fram á samdrátt í losun. Sömu sögu var að segja um lífræn og endurunnin efni, en mörg fyrirtæki kváðust nota slík efni í vörur sínar án þess að geta sannað hlutfall þeirra í vörunum. Sífellt fleiri aðilar í tískugeiranum upplýsa um umhverfisáherslur sínar og gildir það nú um 63% af öllum vörumerkjum í greininni. Að mati Rank A Brand er þar um grænþvott að ræða í 30% tilvika, þ.e.a.s. upplýsingar sem eiga sér ekki stoð í raunverulegri starfsemi viðkomandi fyrirtækja.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Amazing-Spiderman 2 sjálfbærasta stórmyndin

26096Amazing-Spiderman 2 er að sögn Sony Pictures umhverfisvænsta stórmynd sem fyrirtækið hefur framleitt. Notuð voru um 49 tonn af notuðu hráefni við gerð leikmyndar, gervisnjórinn var lífbrjótanlegur og reykurinn í myndinni var byggður á vatni í stað olíu. Einnig voru búningar endurnýttir eða gefnir til góðgerðarsamtaka að tökum loknum og matur sem varð afgangs rann til góðgerðarsamtaka á svæðinu. Plastflöskur voru bannaðar á tökustað, en þessar flöskur hefðu annars verið um 193 þúsund talsins að mati Sony. Að sögn Emelie O’brien, umhverfisstjóra myndarinnar, er sjálfbærni mikilvægur þáttur í framleiðslu kvikmynda, enda sé kvikmyndaiðnaðurinn ein áhrifamesta atvinnugrein samtímans.
(Sjá frétt EDIE 28. mars).

Hálfmaraþon í Kaupmannahöfn stuðlar að betri heimi

IAAF halfmaraHeimsmeistaramótið í hálfu maraþonhlaupi, sem fram fer í Kaupmannahöfn laugardaginn 29. mars, er fyrsti íþróttaviðburðurinn sem hlýtur sérstaka viðurkenningu Alþjóða frjálsíþróttasambandsins (IAAF) fyrir framlag sitt til samfélagslegrar ábyrgðar. Viðurkenningin, sem nefnist á ensku Athletics Better World award, verður framvegis veitt þeim mótshöldurum sem þykja skara framúr í áherslum sínum á heilbrigðismál, umhverfismál, félagslegan jöfnuð og frið. Ein ástæða þess að hlaupið í Kaupmannahöfn fær þennan stimpil er sú að þar ákváðu mótshaldarar að gefa almenningi sömu tækifæri til þátttöku og helstu stjörnunum í íþróttinni. Fá dæmi eru um íþróttaviðburði þar sem öllum gefast sömu tækifæri til að glíma við sömu áskoranir á sömu braut og á sama tíma og mestu stjörnur íþróttaheimsins.
(Sjá frétt á heimasíðu IAAF í gær).

Japanir rækta grænmeti á meðan þeir bíða eftir lestinni

SoradofarmMatjurtagarðar hafa verið útbúnir á þökum fimm lestarstöðva í Tokyo. Þeir er hluti af svonefndu Soradofarm-verkefni Austur-Japanska járnbrautarfélagsins, en þar er íbúum gefinn kostur á að rækta sinn eigin þriggja fermetra garð á meðan þeir bíða eftir lestinni. Reiturinn og nauðsynlegustu garðverkfæri eru leigð út til áhugasamra fyrir um 100 þúsund jen á ári (um 110 þús. ísl. kr.). Íbúar Tokyo hafa flestir litla möguleika á að stunda garðrækt vegna plássleysis, auk þess sem mikill tími fer yfirleitt í samgöngur milli heimilis og vinnustaðar. Vonast er til að verkefnið auki vellíðan íbúa og dragi úr streitu með því að gefa fólki kost á aukinni útiveru og fersku lofti.
(Sjá frétt Treehuggers 26. mars).

Plasteggjabakkar minnka matarúrgang

26087Með því að notast við plasteggjabakka í stað hinna hefðbundnu pappabakka segist smásölustórveldið Tesco geta komið í veg fyrir að meira en milljón egg lendi í ruslinu á ári hverju. Á undanförnum árum hefur Tesco þurft að farga fjölmörgum eggjabökkum þar sem egg brotna gjarnan í flutningum, með þeim afleiðingum að innihald þeirra lekur í gegnum pappann og yfir aðra bakka sem verða þar með óhæfir til sölu. Því hefur fyrirtækið sett á laggirnar tilraunaverkefni þar sem plastbakkar úr endurunnum plastflöskum taka við af pappanum. Fyrirtækið vonast til að verkefnið minnki matarúrgang auk þess sem umbúðirnar muni hafa í för með sér sparnað í flutningum þar sem þær taka minna pláss en pappabakkarnir.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Fosfór unninn úr skólpi

140324090420-largeÞýskir vísindamenn hafa kynnt nýja aðferð til að vinna fosfór úr skólpi. Segulmagnaðar agnir sem geta auðveldlega tengst fosfórfrumeindum eru settar í skólpið og þegar agnirnar hafa bundast fosfórnum er segull notaður til að fjarlægja þær. Fosfór er til staðar í tilbúnum áburði og hefur afrennsli hans neikvæð áhrif á umhverfið, meðal annars í formi ofauðgunar. Á sama tíma fara nýtanlegar fosfórbirgðir heimsins ört minnkandi, en fosfór er ein af undirstöðum nútímalandbúnaðar, auk þess sem efnið er notað í fjölmargar vörutegundir. Með því að vinna fosfór úr skólpi er því dregið úr neikvæðum umhverfisáhrifum um leið og þetta verðmæta efni er endurnýtt.
(Sjá frétt Science Daily 24. mars).