Greinasafn fyrir merki: Svíþjóð

Blýlaust bensín sannar mikilvægi sitt

Birt þann af
Svara

3210440_2048_1152_160Styrkur blýs í líkömum sænskra barna hefur minnkað sexfalt frá árinu 1994 þegar blýlaust bensín komst í almenna notkun þarlendis. Þetta kemur fram í sænskri handbók um eiturefnafræði málma (Handbook on the Toxicology of Metals). Sænski eiturefnafræðingurinn Staffan Skerfving segir þróunina frá blýblönduðu bensíni vera dæmi um farsælt verkefni sem hefur bætt heilsufar íbúa. Þróunin hefur verið svipuð í öðrum löndum eftir að bannað var að blanda blýi í bensín. Blýið er lengi til staðar í umhverfinu, en Staffan telur að á þeim 20 árum sem liðin eru hafi stór hluti þess bundist í jarðvegi og hafi því sífellt minni áhrif á heilsu manna. Á síðustu árum hafa mörg þróunarríki einnig hætt notkun blýblandaðs bensíns og er talið að það sé nú einungis selt í sex ríkjum. Blý getur m.a. haft skaðleg áhrif á þróun heilastarfsemi hjá börnum.
(Sjá frétt Sveriges Radio 20. mars).

Lífræn flúorsambönd leka frá æfingasvæðum slökkviliða

Birt þann af
Svara

UntitledVerulegt magn lífrænna flúorsambanda hefur fundist í drykkjarvatni og í fiskum á svæðum nálægt æfingasvæðum slökkviliða í Svíþjóð. Í rannsóknarverkefninu Re-Path á vegum sænska fyrirtækisins IVL kom í ljós að flúorsambandið PFOS (perflúoroktýlsúlfónat), sem notað var í slökkvifroðu á 8. og 9. áratug síðustu aldar, hefur borist í yfirborðsvatn í grennd við æfingasvæði slökkviliða. Í sveitarfélaginu Ronneby var vatnsbóli lokað af þessum sökum, enda er efnið talið vera hormónaraskandi, krabbameinsvaldandi og geta valdið lifrarbilun. PFOS hefur einnig fundist í fiski í stöðuvötnum í kringum Stokkhólm, og var styrkur efnisins í mörgum tilfellum langt yfir leyfilegum mörkum Evrópusambandsins. Efnið brotnar ekki niður í fiskum og í mönnum er helmingunartími um 8 ár.
(Sjá frétt á heimasíðu IVL 17. febrúar).

Annar hver banani í Svíþjóð með Fairtradevottun í árslok

Birt þann af
Svara

???????????????????????????????Annar hver banani seldur í Svíþjóð verður Fairtrade vottaður í lok 2014 samkvæmt nýjum sölumarkmiðum Fairtradesamtaka Svíþjóðar (Fairtrade Sverige). Samkvæmt upplýsingum frá Ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um viðskipti og þróun (UNCTAD) eru bananar fjórða mikilvægasta fæðutegundin í heiminum í dag (á eftir hrísgrjónum, hveiti og maís) en vinnuskilyrði á bananaekrum í framleiðslulöndum eru oft mjög slæm, enda mikil áhersla lögð á að halda framleiðslukostnaði í lágmarki. Mánaðarlaun eru því oft mjög lág, mikið er notað af aðföngum sem eru skaðleg umhverfi og heilsu og oft er stór hluti vinnuafls börn og unglingar. Árið 2013 voru um 9% af bönunum í Svíþjóð Fairtradevottaðir, en til samanburðar má nefna að í Sviss var hlutfallið 55%.
(Sjá frétt Fairtrade Sverige 7. mars).

Sjálfbærnistjórinn valdamestur

Birt þann af
Svara

?????????????????Helena Helmersson, sjálfbærnistjóri sænska fatarisans H&M, er langefst á lista viðskiptablaðsins Väckans affärer yfir valdamestu konurnar í sænsku viðskiptalífi, enda annast hún mikilvægustu framtíðarmálin í stærsta fyrirtækinu á hlutabréfamarkaðnum, eins og það er orðað í rökstuðningi blaðsins. Á þriggja ára ferli sínum sem sjálfbærnistjóra þykir Helenu hafa tekist að flétta sjálfbærni inn í alla starfsemi fyrirtækisins, þannig að sjálfbærni hafi þar nú sama vægi og sölutölur.
(Sjá frétt Miljöaktuellt.se 6. mars).

Verslanir kærðar vegna þalata í leikföngum

Birt þann af
Svara

EiturFjórar verslanir í Svíþjóð hafa verið kærðar vegna sölu á leikföngum sem innihéldu þalöt yfir leyfilegum mörkum. Brotin komu í ljós við greiningu á 20 mismunandi plastleikföngum sem tekin voru til skoðunar síðasta sumar í sérstöku verkefni um vörur í lágvöruverðsverslunum undir yfirskriftinni „Varor i lågprissegmentet“. Fimm af þessum 20 leikföngum innihéldu of mikið af þalötum og í tveimur verstu tilvikunum var efnasambandið DEHP (dí-2-etýlhexýlþalat) 40-46% af plastinu. Þetta efni eykur líkur á ófrjósemi.
(Sjá fréttatilkynningu á heimasíðu Gautaborgar 21. janúar).

Metsala á lífrænum matvælum í Svíþjóð

Birt þann af
Svara

KRAVÍ Svíþjóð jókst sala á lífrænt vottuðum matvælum um 13% milli áranna 2012 og 2013. Þetta er mesta aukning sem sést hefur í nokkur ár og langt umfram spár sem gerðu ráð fyrir 5% aukningu. Lífræn matvæli seldust fyrir samtals 11,6 milljarða sænskra króna (um 206 milljarða ísl. kr.), sem samsvarar um 4,3% markaðshlutdeild á matvörumarkaði. Árið áður var þetta hlutfall 3,8%.
(Sjá fréttatilkynningu KRAV í dag)

Varnarefni í léttvíni

Birt þann af
Svara

VínÍ rannsókn sem Landbúnaðarháskóli Svíþjóðar (SLU) gerði fyrir sjónvarpsþáttinn Kalla fakta á sjónvarpsstöðinni TV4 fundust varnarefnaleifar í fjórum af tíu mest seldu tegundum kassavíns í Svíþjóð. Evrópusambandið hefur ekki sett nein viðmiðunargildi fyrir leyfileg hámörk varnarefna í víni, en styrkur efnanna í umræddri rannsókn var allt að 55 sinnum hærri en leyft er í drykkjarvatni. Ein víntegund af þessum fjórum, Les Fumées Blanches, innihélt efnið Þíóphanatmetýl, sem talið er stuðla að krabbameinsvexti og ófrjósemi.
(Sjá frétt Sænska ríkisútvarpsins 24. nóvember).

60% sænskra sveitarfélaga safna lífrænum úrgangi frá heimilum

Birt þann af
Svara

MatavfallRúmlega 60% allra sveitarfélaga í Svíþjóð (179 sveitarfélög) hafa hafið söfnun á lífrænum eldhúsúrgangi (matarleifum) frá heimilum. Í 65 sveitarfélögum ber heimilum skylda til að flokka þennan úrgang, 107 sveitarfélög bjóða íbúum þetta sem valkost og í 7 sveitarfélögum nær söfnunin aðeins til stóreldhúsa, svo sem veitingahúsa og mötuneyta. Rúmlega 25% sveitarfélaga (75 sveitarfélög) hyggjast hefja söfnun matarleifa á næstunni.
(Sjá frétt á heimasíðu Avfall Sverige 19. nóvember).

Fyrsta Svansmerkta viðbyggingin

Birt þann af
Svara

Viðbygging SvanurinnÞrjátíu íbúða viðbygging við hálfrar aldar gamalt tveggja hæða hús í Sandviken í Svíþjóð verður fyrsta Svansmerkta viðbyggingin á Norðurlöndunum. Fyrstu viðmiðunarreglur Svansins fyrir byggingar tóku gildi 2005, en á síðasta ári var gildissviðið útvíkkað þannig að reglurnar næðu líka til viðbygginga. Svansmerkt viðbygging ætti í flestum tilvikum að vera ódýrari í rekstri en aðrar slíkar byggingar, þar sem Svanurinn gerir miklar kröfur um orkunýtingu, auk krafna um val á byggingarefnum o.m.fl. Í húsinu í Sandviken er t.d. notaður varmaskiptir til að nýta hitann í frárennslisvatninu. Húsið sem byggt er við þarf ekki að standast kröfur Svansins, en hins vegar gilda kröfurnar um öll sameiginleg rými. Íbúarnir í eldri hlutanum njóta því einnig góðs af.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Svíþjóð í gær).

Ónotuð föt í sænskum fataskápum

Birt þann af
Svara

ClothesNíu af hverjum 10 Svíum eiga flíkur inni í fataskáp, sem ekki hafa verið notaðar í heilt ár. Þetta á einkum við um skyrtur, blússur, gallabuxur og jakka, en nærföt og sokkar teljast ekki með. Aðeins 7% Svía hafa notað öll fötin sín á síðustu 12 mánuðum. Þetta kemur fram í nýrri könnun sem fyrirtækið Yougov gerði fyrir Náttúruverndarsamtök Svíþjóðar (Naturskyddsföreningen), en þessa dagana standa samtökin fyrir fataskiptadögum á 87 stöðum í Svíþjóð í þeim tilgangi að stuðla að betri nýtingu á fötum.
(Sjá fréttatilkynningu Naturskyddsföreningen 20. apríl).