Greinasafn fyrir flokkinn: Vistkerfi

Síloxan í norskum vatnafiski

Birt þann af
Svara

Siloksan MDNý rannsókn á fiskum í Mjøsa og fleiri norskum stöðuvötnum bendir sterklega til að síloxön safnist upp í lífkeðjunni. Í rannsókninni fundust síloxönin D5 og D6 í ýmsum tegundum vatnalífvera og fór styrkurinn vaxandi eftir því sem ofar dró í fæðukeðjunni. Þannig var styrkurinn hærri í fiskum sem éta aðra fiska en í fiskum sem nærast á svifi. Þá fannst meira af efnunum nær þéttbýlisstöðum en fjær. Síloxön eru notuð í ýmsar vörur, svo sem snyrtivörur, bílahreinsivörur og málningu.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Noregs 27. nóvember).

Olíuslys á Norðurheimskautssvæðinu fyrirséð

Birt þann af
Svara

Borpallur við GrænlandFullvíst má telja að olíuslys verði á Norðurheimskautssvæðinu ef leyft verður að bora þar eftir olíu. Þetta er mat sérfræðings sem stýrði rannsókn á Deepwater Horizon slysinu við oíuborpall BP á Mexíkóflóa vorið 2010. Slys á Norðurheimskautssvæðinu myndi auk heldur hafa langtum víðtækari afleiðingar en slys sunnar á hnettinum, þar sem niðurbrot olíunnar mun taka nokkra áratugi í svo köldum sjó, auk þess sem erfitt mun verða að beita tiltækum hreinsibúnaði við þær veðuraðstæður sem algengar eru á þessum slóðum. Olíuleit á svæðinu getur jafnvel skapað mikla hættu og haft áhrif á alla fæðukeðjuna.
(Sjá frétt The Guardian í dag).

Mikið af olíu á ströndum Louisiana þremur árum eftir slysið á Mexíkóflóa

Birt þann af
Svara

Mexico gulf oil spillTæp 1.400 tonn af olíumenguðu efni voru fjarlægð af strandsvæðum Louisianafylkis í Bandaríkjunum á tímabilinu mars-ágúst á þessu ári, en það er 25 sinnum meira en á sama tímabili í fyrra. Skýringin á þessu er talin vera sú að fellibylurinn Ísak og fleiri óveður hafi skolað sandi ofan af olíuhaugum sem grafist höfðu niður í fjöruna. Enn eru rúmir 300 km af strandlengju Louisiana sagðir mengaðir af olíu eftir stærsta olíuslys sögunnar sem hófst með sprengingu í olíuborpalli BP á Mexíkóflóa 20. apríl 2010. Gert er ráð fyrir dómsúrskurði snemma á næsta ári um það hversu háa sekt BP þurfi að greiða vegna slyssins.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

16.000 trjátegundir í Amazon

Birt þann af
Svara

AmazonSamkvæmt nýrri samantekt sem birtist á vefsíðu vísindatímaritsins Science í dag vaxa um 16.000 mismunandi trjátegundir í Amazonskóginum. Áætlað er að heildarfjöldi trjáa í skóginum sé um 390 milljarðar. Samantektin byggir á niðurstöðum 1.170 rannsókna sem gerðar hafa verið á skóginum, en þetta mun vera í fyrsta sinn sem tekst að búa til sæmilega heildarmynd af þessu einstæða lífríki.
(Sjá frétt The Guardian í dag).

 

Banvæn þrenning ógnar höfunum

Birt þann af
Svara

Hvalir GL ReutersNiðurstöður alþjóðlegrar rannsóknar sem kynntar voru fyrr í dag benda til að samverkandi áhrif hlýnunar, súrnunar og minnkandi súrefnismettunar hafi mun meiri skaðleg áhrif á lífríkið í höfunum en menn hafa áður gert sér grein fyrir, og er jafnvel talað um „banvæna þrenningu“ í þessu sambandi. Hafið hlýnar smám saman vegna hlýnunar andrúmsloftsins, súrnar vegna upptöku koltvísýrings úr andrúmsloftinu og verður súrefnissnauðara vegna aukins þörungagróðurs í kjölfar útskolunar næringarefna frá landi. Ástandið í höfunum er orðið svipað því sem það var á Paleósen-Eósen mörkunum fyrir um 55 milljónum ára þegar fjöldi tegunda dó út. Breytingarnar sem nú eru að verða gerast hins vegar mun hraðar en þá.
(Sjá frétt Reuters í dag)

Lífríki á undanhaldi

Birt þann af
Svara

The-State-of-Nature--Gard-009Lífríki Bretlands hnignar samkvæmt nýrri stöðuskýrslu sem nær til 3.148 tegunda á landi, í vatni og í lofti. Fækkun hefur orðið í þremur tegundum af hverjum fimm á síðustu 50 árum og ein af hverjum 10 tegundum er í útrýmingarhættu. Þessi þróun er rakin til aukins þunga í landbúnaði með tilheyrandi eyðingu búsvæða, aukinnar notkunar varnarefna, útþenslu byggðar, ofveiði og loftslagsbreytinga.
(Sjá frétt The Guardian 21. maí).

Plastagnir menga

Birt þann af
Svara

PlastagnirPlastagnir úr ólíklegustu vörum geta borist út í umhverfið með fráveituvatni. Slíkar agnir slitna m.a. úr fötum úr gerviefnum við þvott, en þær getur einnig verið að finna t.d. í „skrúbbkremi“ og tannkremi. Í nýlegri athugun neytendaþáttarins Kontant í danska ríkissjónvarpinu fannst m.a. „skrúbbkrem“ sem var að 1/10 gert úr pólýetýlenkornum. Plastagnir brotna afar seint niður í náttúrunni og við þær loða oft skaðleg efnasambönd, annað hvort úr plastinu sjálfu eða utanaðkomandi. Langtímaáhrif plastagna í umhverfinu eru fremur lítið þekkt, en minnstu agnirnar geta hugsanlega borist inn í frumur lífvera.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk 15. maí).

Vaxandi rusl á breskum fjörum

Birt þann af
Svara

Cigarette-butts-ends-left-009Rusl á breskum fjörum jókst um 12% milli áranna 2011 og 2012, mælt í fjölda hluta á hvern kílómetra strandlengjunnar. Mest varð aukningin á rusli frá reykingamönnum. Þannig fjölgaði kveikjurum og sígarettupökkum um 90% á milli ára og fjöldi sígarettufiltera tvöfaldaðist. Á einni helgi í september í fyrra fylltu sjálfboðaliðar 1.800 sorpsekki með rusli á 90 km strandlengju, og reyndust um 65% af ruslinu vera plast af einhverju tagi. Þetta veldur sérstökum áhyggjum, þar sem plastið brotnar seint eða ekki niður í náttúrunni. Svo virðist sem áratugalöng viðleitni til að bæta umgengni fólks hafi ekki skilað miklum árangri.
(Sjá frétt The Guardian í gær).

Húsgögn og gólf úr ólöglegu timbri til sölu

Birt þann af
Svara

SiberiutigurMiklar líkur eru á að húsgögn og gólfefni úr ólöglegu timbri séu seld í Evrópu þrátt fyrir reglur sem banna slík viðskipti. Í nýrri úttekt WWF kemur fram að á síðan um aldamót hafi útflutningur á timbri frá austasta hluta Rússlands verið tvöfalt til fjórfalt það magn sem leyft er að fella og vinna á þeim slóðum. Timbrið er að mestu leyti flutt til Kína þar sem framleidd eru úr því húsgögn og gólfefni, sem síðan eru m.a. flutt út til Evrópu. Skógarhöggið spillir búsvæðum Síberíutígursins, sem er í mikilli útrýmingarhættu, auk þess sem það bitnar á frumbyggjum og samfélögum þeirra. Stjórnvöld í Rússlandi hafa ekki náð að stöðva þessa starfsemi og því brýnir WWF það fyrir vestrænum fyrirtækjum og neytendum að huga betur að uppruna varnings úr timbri og kaupa helst FSC-vottaðar vörur.
(Sjá frétt á heimasíðu WWF í Svíþjóð í gær).

Betri bílahreinsiefni vænlegri en þvottabann

Birt þann af
Svara

BilathvotturUmhverfisstofnun Svíþjóðar (Naturvårdsverket) telur lagaheimild skorta til að unnt sé að banna bílaþvott á götum úti, enda þótt slíkum athöfnun fylgi hætta á að olía, þungmálmar og önnur mengandi efni berist út í nattúruna. Þetta álit stofnunarinnar kemur í framhaldi af tíðum fyrirspurnum sveitarfélaga um möguleika sína á að beita boðum og bönnum til að koma í veg fyrir að þvottavatn af bílum berist óhreinsað í niðurföll. Í stað banns mælir Naturvårdsverket með því að fólk verði upplýst um umhverfisáhrifin og hvatt til að nota vistvæn hreinsiefni.
(Sjá frétt á heimasíðu Naturvårdsverket 7. maí).