Greinasafn fyrir flokkinn: Úrgangur

Lífbrjótanlegt plast er ekki lausnin

Birt þann af
Svara

viewimageAukin notkun á svonefndu lífbrjótanlegu (e. biodegradable) plasti mun ekki leiða til minni plastmengunar í hafinu að því er fram kemur í nýrri skýrslu frá Sameinuðu þjóðunum. Plast sem er framleitt þannig að það brotni hraðar niður í náttúrunni en venjulegt plast þarf oftar en ekki allt að 50°C í nokkurn tíma til að niðurbrotið hefjist og slíkar aðstæður eru ekki í sjónum. Auk þess er hætt við að fólk umgangist plastið af meira kæruleysi en ella ef það er merkt sem „lífbrjótanlegt“. Nú er talið að allt að 20 milljónir tonna af plasti endi í hafinu á ári hverju.
(Sjá frétt á heimasíðu UNEP í dag).

Leikskóli selur foreldrum matarafganga

Birt þann af
Svara

Gungor-och-flagga (160x120)Foreldrar barna á leikskólanum Dalby Hage utan við Uppsali í Svíþjóð eiga þess nú kost að kaupa matarafganga frá leikskólanum. Matráðskonan á leikskólanum stakk upp á þessu á foreldrafundi og fékk góðar undirtektir. Afgangarnir eru seldir í öskjum og kostar skammturinn 25 sænskar krónur (um 380 ísl. kr.). Foreldrar hafa tekið þessu fagnandi og um leið dregur þetta úr matarsóun á leikskólanum. Tekjunar af sölunni verða nýttar til að auka hlutdeild lífrænna matvæla og staðbundinnar framleiðslu í innkaupum leikskólans.
(Sjá frétt MiljöAktuellt í dag).

Breskir stórmarkaðir minnka matarsóum um 20.000 tonn á einu ári

Birt þann af
Svara

foodwastepieMatarsóun í breskum stórmörkuðum hefur minnkað um 20.000 tonn á einu ári að því er fram kemur í nýrri skýrslu sem WRAP tók saman fyrir bresku smásölusamtökin BRC. Þarna er um að ræða 10% samdrátt á einu ári, úr 200.000 tonnum í 180.000 tonn. Dagvöruverslanir bera aðeins ábyrgð á rúmlega 1% af matarsóuninni í Bretlandi en þær eru í lykilaðstöðu til að hafa áhrif á sóun í aðfangakeðjunni, bæði meðal birgja og inni á heimilum. Sem dæmi um aðgerðir sem verslanirnar hafa gripið til má nefna að Tesco breytti verklagi í eigin bakaríum þannig að nú eru brauð bökuð oftar og færri í einu, Asda endurhannaði dagsetningar á matvælum til að sporna gegn misskilningi um endingartíma, Sainsbury’s þróaði aðferð til að nota matarúrgang til orkuframleiðslu og Marks & Spencer kom á kerfi til að dreifa afgöngum frá 150 stærstu verslunum keðjunnar til hjálparsamtaka um land allt.
(Sjá frétt EDIE í dag).

90.000 tonnum af fatnaði bjargað frá urðun árlega

Birt þann af
Svara

29209 (160x107)Bresku WRAP samtökin um úrgang og auðlindir (Waste & Resources Action Programme) hafa hleypt af stokkunum nýju verkefni til að draga úr fatasóun í Evrópu. Verkefnið, sem gengur undir nafninu ECAP (European Clothing Action Plan), er styrkt af evrópskum sjóðum og nær til 11 Evrópulanda, þ.á.m. allra Norðurlandanna að Íslandi frátöldu. Markmið verkefnisins er að minnka urðun fataúrgangs um 90.000 tonn á ári frá og með árinu 2019.
(Sjá frétt EDIE í dag).

Fljótandi plastrusl við Norðurheimskautið

Birt þann af
Svara

151022111337_1_540x360 (160x107)Plastrusl flýtur á sjónum við Norðurheimskautið að því er fram kom í rannsókn sem sagt er frá í vefútgáfu vísindaritsins Polar Biology, en plastrusl hefur ekki áður fundist á yfirborði sjávar svo norðarlega. Í rannsókninni var þyrlu flogið yfir Framsund milli Grænlands og Svalbarða (á svæði u.þ.b. 1.500 km norðaustur af Melrakkasléttu) auk þess sem sama svæði var skoðað úr skipsbrú. Þarna fannst reyndar „aðeins“ 31 hlutur úr plasti á 5.600 km langri leið, en þar sem allar athuganir voru gerðar úr 18 m hæð yfir sjávarborði náði talning einungis til stórra plaststykkja. Ekki er vitað hvernig plastið barst þarna norðureftir, en það kann að hafa losnað úr sjötta plastfláka úthafanna sem líklega er að myndast í Barentshafi. Aukin skipaumferð kann einnig að hafa sitt að segja í þessu sambandi. Þéttleiki plasts á hafsbotni á sama svæði er talinn vera 10-100 sinnum meiri en á yfirborðinu.
(Sjá frétt ScienceDaily í gær).

Móttökukerfi fyrir ónýta báta komið á í Svíþjóð

Birt þann af
Svara

1471551592Svíar hafa komið upp móttökukerfi á landsvísu fyrir úr sér gegna skemmtibáta til að tryggja að bátar skili sér í viðeigandi endurvinnslu og förgun að notkun lokinni. Að kerfinu standa endurvinnslufyrirtækið Stena Reycling og Swe boat, sem eru samtök bátaeigenda í Svíþjóð. Hingað til hefur ekki verið talin mikil þörf fyrir kerfi af þessu tagi, þar sem endursöluverð bátanna hefur verið hátt og endingin svo góð að fáum bátum hefur verið lagt. Nú er bátafólk hins vegar orðið vandlátara en fyrr og endursöluverð gamalla báta fer lækkandi. Í skemmtibátum er ýmiss búnaður, svo sem kælitæki, salerni, olíutankar o.s.frv., sem getur reynst skaðlegur umhverfinu ef bátarnir sökkva eða liggja lengi í hirðuleysi.
(Sjá frétt Miljöaktuellt í gær).

Geta mjölormar losað okkur við frauðplast?

Birt þann af
Svara

Ormar ENN (160x107)Í ljós hefur komið að mjölormar geta étið frauðplast eins og það sem notað er í einnota drykkjarmál. Frauðplastið er gert úr pólýstýreni, sem hingað til hefur verið mjög erfitt í endurvinnslu. Bandarískir neytendur henda árlega um 25 milljörðum frauðplastmála og þar í landi lenda samtals um 2 milljónir tonna af efninu í urðun á hverju ári. Svo virðist sem mjölormar geti étið pólýstýren án þess að verða fyrir heilsutjóni, en talin er þörf á að rannsaka það atriði nánar, svo og hvort ormar sem aldir hafa verið á pólýstýreni séu jafngott fóður og aðrir ormar. Gríðarlegan fjölda orma þyrfti til að brjóta niður pólýstýren í stórum stíl en vísindamenn binda vonir við að hægt verði að einangra og rækta bakteríur sem væntanlega gera ormunum kleift að melta plastið.
(Sjá frétt ENN 2. október).

Helmingur af öllu fiskmeti í súginn

Birt þann af
Svara

seafoodUm 47% af öllum þeim sjávarafurðum sem ætlaðar eru til manneldis í Bandaríkjunum fara til spillis að því er fram kemur í nýrri rannsókn frá Johns Hopkins Center for a Livable Future (CLF). Þar af tapast um 12 prósentustig vegna brottkasts á sjó og um 7 prósentustig í dreifingu og sölu. Langstærsti hlutinn, um 28 prósentustig, fer í súginn hjá neytendum. Samtals er þannig rúmlega milljón tonnum af sjávarfangi sóað árlega, en sá skammtur myndi duga til að sjá 10-12 milljónum manna fyrir nægu próteini.
(Sjá frétt ENN í dag).

Endurvinnslustöð fyrir bleyjur og dömubindi rís í London

Birt þann af
Svara

28992Bandaríska fyrirtækið Knowaste áformar að reisa sjö endurvinnslustöðvar fyrir rakadrægar hreinlætisvörur í Bretlandi á næstu fimm árum og hefur þegar sótt um leyfi fyrir fyrstu stöðinni sem áformað er að hefji rekstur í London snemma árs 2017. Með „rakadrægum hreinlætisvörum“ (e. Absorbent Hygiene Products (AHP)) er átt við vörur á borð við einnota bleyjur, buxnainnlegg og dömubindi. Árlega urða Bretar um milljón tonn af slíkum úrgangi, eða sem samsvarar 4-7% af öllum óflokkuðum heimilisúrgangi. Knowaste beitir nýrri tækni við endurvinnsluna, þar sem úrgangurinn er tættur, sótthreinsaður, þurrkaður og aðskilinn í plast, trefjar og aðskotaefni. Plastið nýtist sem hráefni í framleiðslu á nýjum plastvörum og úr trefjunum má m.a. framleiða undirburð fyrir gæludýr. Stöðin í London á að geta tekið við 36.000 tonnum af úrgangi á ári og er reiknað með að nýtingarhlutfallið verði rúmlega 97%. Stofnkostnaður stöðvarinnar verður um 14 milljónir sterlingspunda (tæplega 2,8 milljarðar ísl. kr.).
(Sjá frétt EDIE í dag).

Lyf sem brotna niður í tæka tíð

Birt þann af
Svara

pillurMeð minni háttar breytingu á uppbyggingu sameinda hefur vísindamönnum tekist að breyta algengu lyfi þannig að það brotni niður áður en það skilar sér út í náttúruna með fráveituvatni, án þess að breytingin komi niður á virkni lyfsins í líkamanum. Virk efni úr lyfjum berast í talsverðum mæli út í umhverfið með ófyrirséðum afleiðingum. Þess vegna gerðu Klaus Kümmerer og félagar hans tilraun til að breyta lyfinu própranólól, sem er algengur beta-blokkari og blóðþrýstingslyf, þannig að það gerði sitt gagn sem slíkt en brotnaði niður í skaðminni efni í fráveitukerfinu. Tilraunin skilaði góðum árangri og að mati þeirra sem að henni stóðu vekur hún vonir um að unnt verði að endurhanna fleiri lyf með svipuðum hætti, þannig að þau hafi minni neikvæð áhrif á umhverfi og heilsu að notkun lokinni.
(Sjá frétt Science Daily 9. september).