Greinasafn fyrir flokkinn: Neytendur

Vaxandi áhugi á Fairtrade-vörum

Birt þann af
Svara

inforgrafer-fairtrade-international-2015-2-630x300Sala á Fairtrade vottuðum (réttlætismerktum) vörum á heimsmarkaði jókst um 16% á árinu 2015 frá árinu áður og nam samtals um 7,3 milljörðum evra (um 950 milljörðum ísl. kr.), að því er fram kemur í í ársskýrslu Fairtrade International 2015-2016. Mest varð aukningin i sölu á kakói (27%), kaffi (18%) og bönunum (12%). Samtals náði hreyfingin til um 1,6 milljóna framleiðenda og verkamanna í 75 löndum. Hluti af söluverði Fairtrade-vöru rennur til fjárfestinga og samfélagsverkefna í heimahéraði framleiðandans. Þessar fjárhæðir námu samtals 138 milljónum evra (um 18 milljörðum ísl. kr.) á árinu 2015.
(Sjá fréttatilkynningu Fairtrade í Svíþjóð 8. september).

Neytendur vilja sjálfbærari föt

Birt þann af
Svara

2020-toj-160Um 60% danskra neytenda vilja að föt séu framleidd með sjálfbærari hætti en nú tíðkast og 56% segjast reiðubúin að borga meira fyrir slíkan fatnað. Um 22% myndu ekki setja það fyrir sig þótt sjálfbærari fötin væru allt að 20% dýrari í innkaupum, en nær allir eru sammála um að úrvalið sé lítið og að erfitt sé að finna föt sem framleidd eru með sjálfbærni að leiðarljósi. Þetta kom fram í rannsókn sem Neytendasamtök Danmerkur (Tænk) gerðu nýlega meðal rúmlega 1.000 danskra neytenda sem valdir voru af handahófi. Samtökin beina því til fataframleiðenda að koma betur til móts við eftirspurn eftir sjálfbærum fatnaði en benda jafnframt á að greiðsluvilji sem fram kemur í könnunum skili sér ekki alltaf þegar á hólminn er komið.
(Sjá frétt á heimasíðu Tænk 5. september).

Svíar og Danir kaupa mest lífrænt

Birt þann af
1

matkasse-160x82Svíar kaupa nú hlutfallslega jafnmikið af lífrænt vottuðum vörum og Danir, en Danir hafa hingað til verið fremstir í heimi hvað þetta varðar. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu frá Ekoweb, sem um árabil hefur sérhæft sig í að greina markaðinn fyrir lífrænar vörur. Í skýrslunni kemur fram að um mitt ár 2016 hafi markaðshlutdeild lífrænt vottaðrar vöru í stærstu matvöruverslunarkeðjunum og í Áfengisverslun ríkisins (Systembolaget) verið komin í 9%, sem er sama hlutfall og í Danmörku. Salan í Svíþjóð hafði þá aukist um 23% frá sama tímabili 2015. Forsvarsmenn vottunarstofunnar KRAV í Svíþjóð hafa sett sér það markmið að Svíar verði komnir upp fyrir Dani á þessu sviði í árslok og þar með orðnir „bestir í heimi“. Úrslitin í þeirri keppni verða hugsanlega ljós 26. janúar 2017. Hvað lífræna framleiðslu varðar eiga Svíar lengra í land, en þar trónir Austurríki í toppnum.
(Sjá frétt á heimasíðu KRAV í dag).

Fyrstu Svansmerktu kaffimálin komin á markað

Birt þann af
Svara

mugg_liggande-160x93Nú er í fyrsta sinn hægt að drekka morgunkaffið úr Svansmerktum einnota kaffimálum. Finnska fyrirtækið Huhtamaki sem framleiðir kaffimál fyrir mörg stórfyrirtæki fékk á dögunum leyfi til að merkja þessa framleiðsluvöru sína með Svaninum. Til að fá Svaninn þurfa drykkjarmálin að vera a.m.k. að níu tíunduhlutum úr endurnýjanlegu hráefni, pappinn sem notaður er verður að koma úr sjálfbærri skógrækt og rekjanleiki efnisins verður að vera tryggður. Lím, litarefni og efni til yfirborðsmeðhöndlunar verða að vera samþykkt af Svaninum og málin mega ekki innihalda efni sem geta skaðað umhverfi eða heilsu.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Svíþjóð 30. ágúst).

Umbúðalaus verslun opnuð í Kaupmannahöfn

Birt þann af
Svara

crate-895939-960-720Fyrsta umbúðalausa verslunin á Norðurlöndunum verður opnuð í Kaupmannahöfn á næstu vikum, en búðin er fjármögnuð með hópfjármögnun (e. crowdfunding). Hingað til hefur yfirleitt aðeins verið hægt að kaupa þurrvöru svo sem grjón, kornmeti o.þ.h. án umbúða, en nýja verslunin mun einnig selja vörur á borð við hunang, vín, sápu og matarolíu án umbúða. Viðskiptavinir taka þá margnotaumbúðir með sér að heiman eða taka þátt í skilagjaldskerfi búðarinnar þar sem þeir geta keypt flösku og skilað henni fyrir hreina flösku við næstu heimsókn. Árlega falla til um 156 kg af umbúðaúrgangi á hvern íbúa innan ESB og er markmið verslunarinnar að lækka þessa tölu. Um leið er gert ráð fyrir að matarsóun minnki með hentugri stærðareiningum, auk þess sem hægt verður að lækka kílóverð lífrænna vara með því að selja þær í stærri einingum.
(Sjá frétt Aktuell Hållbarhet í dag).

Ýmsar leiðir færar til að draga úr matarsóun

Birt þann af
Svara

LífræntDKBetri umbúðahönnun, litakóðar fyrir réttar geymsluaðferðir og nýting „ljótra“ matvæla í stóreldhúsum eru meðal þeirra aðgerða sem stungið er upp á í þremur nýjum skýrslum Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) um matarsóun. Í skýrslunum er lögð áhersla á að matarsóun á sér stað á öllum stigum lífsferils matvöru og því henti mismunandi aðgerðir mismunandi aðilum (framleiðendum, heildsölum, veitingahúsum, heimilum o.s.frv.). Í sérstakri skýrslu um umbúðir er bent á hvernig umbúðir fyrir brauð, grænmeti og ávexti geta haft áhrif á matarsóun og kynntar 23 hugmyndir að hentugri umbúðum. Í annarri skýrslu eru kynntar niðurstöður rannsóknar á hagkvæmni þess að nota „ljót“ matvæli í veitingahúsum og stóreldhúsum. Síðasta skýrslan inniheldur niðurstöður rannsóknar á litakóðum fyrir geymsluaðferðir en samkvæmt þeim geta litakóðar auðveldað neytendum að velja réttar geymsluaðferðir og draga þannig úr sóun.
(Sjá frétt Miljøstyrelsen 11. apríl).

Gjald á plastpoka hefur margvísleg áhrif

Birt þann af
Svara

4928Fimm pensa gjald (um 9 ísl. kr.) sem lagt var á plastpoka í breskum verslunum fyrir hálfu ári hefur haft margvísleg áhrif að því er fram kemur í nýrri samantekt The Guardian:
1. Plastpokanotkun í Bretlandi hefur dregist saman um 80% frá því að gjaldið var tekið upp.
2. Góðgerðarfélög í Bretlandi hafa hagnast mikið á gjaldinu.
3. Gjaldið hefur ekki haft áhrif á fjölda þjófnaða í verslunum.
4. Gjaldið hefur í einhverjum tilfellum leitt af sér slæma hegðun viðskiptavina svo sem stuld á kerrum, pokaþjófnað og að viðskiptavinir sniðgangi verslanir sem innheimta gjaldið.
5. Smásalar hafa fundið leiðir til að sleppa við gjaldið (sem er lögbundið), m.a. með því að klippa handföng af pokum þannig að þeir falli ekki undir lögin.
6. Ringulreið sem smásalar vöruðu við að verða myndi í kjölfar gjaldtökunnar hefur ekki gert vart við sig.
Sjá frétt the Guardian 6. apríl).

ESB bannar MI í snyrtivörum!

Birt þann af
Svara

lotionpaahaand1170x659Evrópusambandið (ESB) hefur bannað rotvarnarefnið MI (metýlísóþíasólínón) í svokölluðum „leave-on“ húðvörum, þ.e.a.s. vörum á borð við hvers kyns krem og svitarlyktareyði, sem ætlað er að liggja lengi á húðinni. Dönsk yfirvöld hafa lengi kallað eftir slíku banni, en MI er ofnæmisvaldandi og telja dönsk yfirvöld efnið vera eina helstu ástæðuna fyrir fjölgun ofnæmistilfella í Danmörku. Í framhaldinu mun ESB ákveða hámarksviðmið fyrir MI í öðrum snyrtivörum, en efnið er m.a. notað í sjampó og raksápu.
(Sjá frétt Miljøstyrelsen í dag).

Míkróplast úr flísefnum áberandi í sjávarlífverum

Birt þann af
Svara

fleeceÍ hvert skipti sem flík úr flísefni er þvegin sleppa um 2.000 míkróagnir út í frárennslið samkvæmt nýrri kanadískri rannsókn á vatnssýnum úr nágrenni borgarinnar Vancouver í Bresku-Kólumbíu. Mikið af þessum ögnum berst í dýrasvif í sjónum og síðan áfram upp fæðukeðjuna. Rannsóknin gefur svipaðar vísbendingar og aðrar rannsóknir sem gerðar hafa verið á áhrifum útivistarfatnaðar (aðallega úr flísefni og Gore-Tex) á lífríki sjávar, en norskar rannsóknir hafa m.a. sýnt fram á svipuð áhrif. Í norsku rannsóknunum kom fram að hægt væri að rekja um 100 milljónir plastagna í firðinum við Longyearbyen á Svalbarða til þvottavéla í öðrum löndum, en plastagnirnar ferðast um hafið með hafstraumum.
(Sjá frétt Canadian Geographic 29. mars).

Hormónaraskandi efni í vítamíni fyrir börn

Birt þann af
Svara

vitaminHormónaraskandi efni fannst í þremur tegundum af vítamínum fyrir börn sem könnuð voru í nýlegri rannsókn dönsku neytendasamtakanna Tænk, en samtals voru 12 vörur af þessu tagi teknar til skoðunar. Efnið sem um ræðir nefnist BHT (bútýlhýdroxýtólúen). Vitað er að efnið hefur áhrif á hormónastarfsemi dýra og er því einnig talið hormónaraskandi í fólki. Notkun efnisins sem aukaefnis í matvælum er lögleg en ekki æskileg, en efnið er yfirleitt merkt sem E321 í innihaldslýsingum. Áhrif vítamínsins eins og sér á hormónastarfsemina eru lítil en það getur átt sinn þátt í kokteiláhrifum þar sem fleiri hormónaraskandi efni eru til staðar í daglegu umhverfi barna.
(Sjá frétt Tænk 17. febrúar).