Samanlagt uppsett afl vindorkustöðva í heiminum jókst um 12,4% á milli áranna 2012 og 2013, úr 283 í rúm 318 gígavött (GW). Langmest var aukningin í Kína, þar sem 16 GW bættust við á árinu. Spár gera ráð fyrir enn meiri aukningu á þessu ári.
(Sjá frétt PlanetArk 6. febrúar).
Greinasafn eftir: stefangisla
Stærsta sjávarfallalón í heimi í undirbúningi við Swansea
Orkufyrirtækið Tidal Lagoon Power vill hrinda í framkvæmd áætlun um byggingu nokkurra sjávarfallavirkjana við strendur Bretlands, með samanlagt uppsett afl upp á 7.300 megavött (MW). Orkan frá virkjununum á að duga til að uppfylla 10% af allri raforkuþörf Bretlands. Heildarkostnaður við verkið er áætlaður um 12 milljarðar sterlingspunda (um 2.270 milljarðar ísl. kr). Fyrsta skrefið í þessu myndi vera bygging 9,5 km varnargarðs utan um 11,5 ferkílómetra lón í grennd við Swansea og virkjun sjávarfalla inn og út úr lóninu. Þetta yrði stærsta manngerða sjávarfallalón í heimi. Gert er ráð fyrir að þessi eina virkjun verði 320 MW, framleiði um 420 gígavattstundir (GWst) á ári og endist í 120 ár.
(Sjá frétt Guardian í gær).
Bleklaus prentari margfaldar endingartíma pappírs
Vísindamenn við háskólann í Jilin í Kína hafa fundið aðferð sem gerir það mögulegt að prenta margoft á sömu pappírsörkina. Þá er notaður sérstakur pappír með litarefni sem kemur í ljós þegar pappírinn blotnar en hverfur þegar pappírinn þornar aftur. Hægt er að prenta á slíkan pappír í venjulegum bleksprautuprentara sem notar hreint vatn í staðinn fyrir blek. Litarefnið í pappírnum dofnar með tímanum, en þolir þó í öllu falli nokkra tugi umferða í gegnum prentarann. Vísindamennirnir telja að með þessu móti megi lækka prentkostnað um 99% miðað við að hver örk sé notuð 50 sinnum. Letur sem prentað er með þessu móti hverfur á tæpum sólarhring við stofuhita, en fyrr ef pappírinn er hitaður.
(Sjá frétt í Teknisk ukeblad 5. febrúar).
Verslanir kærðar vegna þalata í leikföngum
Fjórar verslanir í Svíþjóð hafa verið kærðar vegna sölu á leikföngum sem innihéldu þalöt yfir leyfilegum mörkum. Brotin komu í ljós við greiningu á 20 mismunandi plastleikföngum sem tekin voru til skoðunar síðasta sumar í sérstöku verkefni um vörur í lágvöruverðsverslunum undir yfirskriftinni „Varor i lågprissegmentet“. Fimm af þessum 20 leikföngum innihéldu of mikið af þalötum og í tveimur verstu tilvikunum var efnasambandið DEHP (dí-2-etýlhexýlþalat) 40-46% af plastinu. Þetta efni eykur líkur á ófrjósemi.
(Sjá fréttatilkynningu á heimasíðu Gautaborgar 21. janúar).
BPA í matarumbúðum kostar samfélagið stórfé
Algjört bann við notkun efnisins bisfenól-A (BPA) í matarumbúðir í Bandaríkjunum gæti komið í veg fyrir 6.236 tilfelli af offitu barna þarlendis á ári hverju og lækkað jafnframt nýgengi kransæðasjúkdóma um 22.350 tilfelli. Um leið myndu sparast um það bil 1,74 milljarðar Bandaríkjadala (rúmlega 200 milljarðar ísl. kr.) í heilbrigðiskerfinu árlega, og er þá sparnaður vegna annarra sjúkdóma ótalinn. Þetta kemur fram í grein sem birtist í tímaritinu Health Affairs í síðasta mánuði. BPA er m.a. notað við framleiðslu á pólýkarbónatplasti og í epoxýhúð innan á niðursuðudósir. Sparnaðurinn sem hlytist við að hætta notkun efnisins í matarumbúðir er að öllum líkindum meiri en sem nemur kostnaðinum við að nýta öruggari og dýri efni.
(Sjá grein í Health Affairs 16. janúar).
Leikskólar með næstum 100% lífrænt fæði
Tveir leikskólar í Moss í Noregi fengu í byrjun þessa árs staðfestingu vottunarstofunnar Debio á því að yfir 90% af öllum mat sem börnin fá í leikskólunum sé lífrænt vottaður. Um er að ræða einkarekna leikskóla, þar sem ákvörðun var tekin fyrir ári síðan um að börnin skyldi eingöngu fá lífrænt vottað fæði. Um leið er börnunum kennt um uppruna fæðunnar, því að allur matur er keyptur inn sem hráefni og unninn á staðnum með virkri þátttöku barnanna. Meðal annars fara börnin í heimsókn á sveitabæi og gera síðan sína eigin osta og baka sín eigin brauð, auk þess sem leikskólarnir hafa sína eigin matjurtagarða. Þá hefur verið haldið sérstakt „lífrænt bakstursnámskeið“ fyrir starfsfólk, svo eitthvað sé nefnt. Stjórnendur leikskólanna vonast til að fleiri leikskólar fylgi í kjölfarið og breyti verklagi við innkaup og matargerð.
(Sjá frétt á heimasíðu Debio 29. janúar).
Jarðvegstippur við kóralrifið mikla
Stjórnvöld í Ástralíu hafa leyft að þremur milljónum rúmmetra af aur verði sturtað í hafið innan marka þjóðgarðsins sem umlykur kóralrifið mikla. Þetta er gert til að liðka til fyrir hafnarframkvæmdum við Abbot Point þar sem verið er að byggja stærstu kolaútskipunarhöfn í heimi, en þær framkvæmdir tengjast áformaðri kolavinnslu úr Galilee lægðinni í Queensland. Umhverfisverndarsinnar, vísindamenn og ferðaþjónustuaðilar hafa barist gegn þessari losun jarðefna í hafið, bæði vegna þeirra beinu áhrifa sem losunin kann að hafa á kóralrifin og vegna fyrirsjáanlega aukinnar skipaumferðar um svæðið. Þessir aðilar óttast jafnvel að rifin verði tekin af heimsminjaskrá UNESCO. Stjórnvöld hafa bent á það á móti að meira rask myndi fylgja öðrum hafnarframkvæmdum, að botninn á þessu svæði einkennist hvort sem er af sandi, seti og leir og að losunarstaðurinn sé ekki svo ýkja nálægt kóralrifunum, jafnvel þótt hann sé innan marka verndarsvæðisins.
(Sjá frétt The Telegraph í dag).
Stafræn merking efna gefur nýja möguleika
Miklir möguleikar kunna að liggja í svonefndu „sameindalegói“ sem búið er til með því að setja stafræn merki í minnstu einingar sem notaðar eru við framleiðslu á vörum. Þetta auðveldar mjög aðskilnað efna í vörunni og skapar ný tækifæri í endurvinnslu efnis sem annars hefði orðið að úrgangi að notkun lokinni. Þar með stuðlar hugmyndin að hringrásarsamfélagi þar sem úrgangur fellur ekki til. Efnið felur þá í sér upplýsingar um hvað hægt sé að gera við það, öfugt við úrgang sem berst á urðunarstaði samtímans og inniheldur engar upplýsingar. Neil Gershenfeld, prófessor við Tækniháskólann í Massachusetts kynnti þessar hugmyndir á heimsviðskiptaráðstefnunni í Davos í síðustu viku, en tók jafnframt fram að nokkur ár myndu líða áður en þessi þróun færi að hafa veruleg áhrif í heiminum.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Metsala á lífrænum matvælum í Svíþjóð
Í Svíþjóð jókst sala á lífrænt vottuðum matvælum um 13% milli áranna 2012 og 2013. Þetta er mesta aukning sem sést hefur í nokkur ár og langt umfram spár sem gerðu ráð fyrir 5% aukningu. Lífræn matvæli seldust fyrir samtals 11,6 milljarða sænskra króna (um 206 milljarða ísl. kr.), sem samsvarar um 4,3% markaðshlutdeild á matvörumarkaði. Árið áður var þetta hlutfall 3,8%.
(Sjá fréttatilkynningu KRAV í dag)
Danir selja lífræna mjólk til Kína
Í næsta mánuði siglir fyrsta tankskipið með geymsluþolna lífrænt vottaða mjólk frá Danmörku til Kína. Mjólkurvöruframleiðandinn Thise stendur fyrir þessum útflutningi, en fyrirtækið fékk nýlega sína fyrstu pöntun úr þessari átt. Mikil eftirspurn er eftir lífrænum matvörum í Kína, sem m.a má rekja til endurtekinna hneykslismála í þarlendum matvælaiðnaði. Lífrænir framleiðendur í Danmörku hafa þegar haslað sér völl í Kína og sem dæmi má nefna að mjólkurvöruframleiðandinn Arla selur nú lífrænt vottaðar vörur í 8.000 verslunum í Shanghai.
(Sjá frétt á heimasíðu Økologisk landsforening 23. janúar).