Frá blómlegum sveitum til sandauðna

Soja ArgentínaSveitir Argentínu eru smám saman að breytast í sandauðnir vegna mikillar sojabaunaræktunar sem víða hefur komið í stað ræktunar á maís og hveiti. Við sojaræktun skilar mun minna af lífrænu efni sér aftur í jarðveginn að uppskeru lokinni en við kornrækt, þar sem stönglarnir sem eftir standa stuðla að betri nýtingu úrkomu og næringarefna. Sé soja ræktað á sama landi ár eftir ár rýrna því gæði jarðvegsins hratt. Takmarkanir argentískra stjórnvalda á kornútflutningi hafa leitt til þess að bændur hafa í vaxandi mæli fært sig yfir í sojarækt – og skiptiræktun hefur verið á undanhaldi.
(Sjá frétt PlanetArk í gær).

Sýklalyf stórlega ofnotuð við hálsbólgu

PillurLæknar eru alltof viljugir að ávísa sýklalyfjum við hálsbólgu og bráðri berkjubólgu ef marka má niðurstöður nýrrar rannsóknar vísindamanna við Harvardháskóla í Bandaríkjunum sem sagt er frá í tímaritinu JAMA Internal Medicine. Þarlendis ávísi læknar sýklalyfjum til 60% þeirra sem leita til þeirra vegna hálsbólgu, og þegar um berkjubólgu er að ræða er hlutfallið 73%. Þetta gerist þrátt fyrir að aðeins 10% hálsbólgutilfella og nær engin berkjubólgutilfelli stafi af bakteríusýkingum. Þessi mikla og gagnslausa sýklalyfjanotkun stuðli að vexti lyfjaónæmra baktería, auk þess sem fólk sé þarna að setja eitthvað inn í líkamann sem hann hafi enga þörf fyrir en stuðli þess í stað að aukaverkunum á borð við ofnæmi, sveppasýkingar og ógleði.
(Sjá frétt Science Daily 4. október).

Sjálfbærni fléttuð inn í öll námskeið

HandelshögskolanÁkveðið hefur verið að flétta áherslur sjálfbærrar þróunar inn í námsefni allra námsbrauta við Viðskiptaháskólann í Gautaborg. Nemendur við skólann hafa um árabil haft aðgang að námskeiðum um sjálfbæra þróun og tekið þátt í rannsóknum á því sviði, en héðan í frá verður séð til þess að allir kandidats- og meistaranemar læri um sjálfbæra þróun sem hluta af reglulegu námi. Skólayfirvöld telja þessa menntun mikilvægan lið í að undirbúa nemendur fyrir framtíðarstörf sín sem t.d. lögfræðingar, hagfræðingar og stjórnendur. Þeim sé nauðsynlegt að læra að skilja og fást við sífellt erfiðari siðferðilegar spurningar og þau flóknu hnattrænu viðfangsefni sem samfélagið stendur frammi fyrir.
(Sjá frétt á heimasíðu skólans 30. september).

Sjávarfallavirkjun í Pentlandfirði

Pentland

Í síðustu viku veitti skoska ríkisstjórnin fyrirtækinu MeyGen Ltd. leyfi til að hleypa af stokkunum stærsta sjávarfallaorkuverkefni í Evrópu í Pentlandfirði milli Orkneyja og meginlands Skotlands. Fyrsta skrefið í verkefninu felst í byggingu 9 MW tilraunavirkjunar, en ætlunin er að virkjunin verði 86 MW þegar upp er staðið. Virkjun af þeirri stærð ætti að geta séð 42.000 heimilum fyrir raforku. Pentlandfjörður er talinn henta einstaklega vel til virkjunar sjávarfallaorku, en menn greinir nokkuð á um raunverulega framleiðslugetu.
(Sjá frétt PlanetArk 17. september).

Illgresiseyðir í þvagi Evrópubúa

glyphosate1enLeifar af plöntueitrinu glyphosate fundust í þvagi 44% sjálfboðaliða sem tóku þátt í nýlegri rannsókn sem gerð var fyrir samtökin Friends of the Earth Europe og náði til 18 Evrópulanda. Niðurstöðurnar voru nokkuð mismunandi eftir löndum. Þannig var hlutfall einstaklinga með glyphosate í þvagi hæst á Möltu eða 90%, en lægst í Búlgaríu og Makedóníu, 10%. Ekki er vitað hvernig glyphosate barst í líkama þátttakenda, en efnið er víða notað sem illgresiseyðir í landbúnaði, á opnum svæðum og í húsagörðum, oftast undir vörumerkinu Roundup.
(Sjá frétt á heimasíðu Global Research 13. júní).

Ný tækni í þörungaræktun

PhotobioreactorVísindamenn við Háskólann í Alicante hafa fengið einkaleyfi á nýrri gerð ræktunartanka sem gera það mögulegt að ná meiri afköstum í ræktun smásærra þörunga en áður hefur þekkst. Nýjungarnar í þessum búnaði felast m.a. í minni þörf fyrir reglubundna hreinsun, minna viðhaldi og betri nýtingu koltvísýrings og ljóss, auk þess sem auðvelt er að stækka búnaðinn og auka framleiðsluna að sama skapi. Tæknin er enn of dýr til að teljast markaðsvæn, en fræðilega séð geta þörungar sem ræktaðir eru í þessum tönkum gefið af sér mikið magn lífolíu og verðmætra hráefna til framleiðslu á matvælum, lyfjum og snyrtivörum, þ.m.t. fitusýrur, ensím, prótein, vítamín og andoxunarefni, svo eitthvað sé nefnt, allt eftir því hvaða tegundir eru ræktaðar.
(Sjá frétt Science Daily 24. maí).

Samsung Galaxy S4 fyrstur með TCO-vottun

TCO CertifiedSamsung Galaxy S4 varð á dögunum fyrsti snjallsíminn á markaðnum til að fá svonefnda TCO-sjálfbærnivottun, en TCO er óháð alþjóðlegt vottunarkerfi fyrir samskiptabúnað af ýmsu tagi. Til að fá þessa vottun þurfa snjallsímar að uppfylla viðmiðunarkröfur sem ná til alls lífsferils símanna og snúast m.a. um félagslega ábyrgð í framleiðslunni, ýmsa heilsu- og umhverfisþætti á notkunarskeiði, magn hættulegra efna o.fl. Það er von þeirra sem að vottuninni standa að þessi fyrsti TCO-vottaði sími hafi áhrif á það hvernig staðið verði að framleiðslu annarra snjallsíma á næstu misserum.
(Sjá fréttatilkynningu TCO Development 16. maí sl.).

Lífríki á undanhaldi

The-State-of-Nature--Gard-009Lífríki Bretlands hnignar samkvæmt nýrri stöðuskýrslu sem nær til 3.148 tegunda á landi, í vatni og í lofti. Fækkun hefur orðið í þremur tegundum af hverjum fimm á síðustu 50 árum og ein af hverjum 10 tegundum er í útrýmingarhættu. Þessi þróun er rakin til aukins þunga í landbúnaði með tilheyrandi eyðingu búsvæða, aukinnar notkunar varnarefna, útþenslu byggðar, ofveiði og loftslagsbreytinga.
(Sjá frétt The Guardian 21. maí).

100% lífræn matvæli

Jörðin sem við étumSænsku náttúruverndarsamtökin Naturskyddsföreningen hrintu á dögunum af stað sérstöku átaki til að stuðla að því að neytendur taki lífrænt vottaðar matvörur fram yfir annan mat. Í átakinu er lögð áhersla á að sýna skuggahliðar efnanotkunar í landbúnaði og benda á hvernig hægt sé að auka hlutdeild lífrænna matvæla í 100%. Sjónum verður sérstaklega beint að barnafjölskyldum og þeim sem kaupa lífræn matvæli endrum og sinnum og þeim áhrifum á náttúruna, eigin heilsu og velferð dýra sem þetta fólk getur haft í daglegum matarinnkaupum. Um leið og átakið var kynnt fór fram sérstök kynning á bókinni „Jörðin sem við étum“.
(Sjá fréttatilkynningu Naturskyddsföreningen 20. maí).

Græn skattbreyting skapar störf og eflir nýsköpun

Green Fiscal Reform (EEA)Hægt er að auka hagvöxt, fjölga störfum og efla nýsköpun með því að hækka skatta og afnema niðurgreiðslur á umhverfisskaðlegum vörum og þjónustu, en lækka að sama skapi skatta á tekjur og fjárfestingar. Þetta er niðurstaða úttektar sem Umhverfisstofnun Evrópu (EEA) hefur gert í fjórum Evrópulöndum sem hafa farið hvað verst út úr efnahagsþrengingum síðustu ára. Grænir skattar hafa minni neikvæð áhrif á þjóðarframleiðslu en t.d. tekjuskattur og virðisaukaskattur, auk þess sem þeir geta stuðlað að umhverfisvænni hegðun neytenda. Miklar líkur eru á að með þessu skapist ný störf af ýmsu tagi og að nýsköpun eflist til lengri tíma litið.
(Sjá frétt á heimasíðu EEA 14. maí).