Grundfos og vatnsveitan í Århus hafa tekið höndum saman um að þróa búnað til að endurheimta fosfór úr fráveituvatni. Vonir standa til að með þessu móti megi ná allt að 60% af þeim fosfór sem annars færi til spillis. Þar með er ekki aðeins komið í veg fyrir sóun auðlindar og spornað gegn hugsanlegri ofauðgun, heldur einnig sköpuð ný og græn atvinnutækifæri.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Mannskepnan er tiltölulega neðarlega í fæðukeðjunni, en vaxandi kjötneysla í löndum á borð við Kína og Indland gerir það að verkum að hlutur kjöts í fæðunni vex jafnt og þétt á heimsvísu. Í grein sem birtist á dögunum í tímaritinu Proceedings of the National Academy of Sciences eru fæðuþrepastig (e. human trophic level (HTL)) reiknuð í fyrsta sinn fyrir mannkynið í heild og fyrir einstakar þjóðir. Meðalmaðurinn er með HTL=2,21 á kvarða sem nær frá 1 (plöntur) upp í 5,5 (algjörar kjötætur svo sem tígrisdýr og hákarlar). Ríkustu þjóðir heims raða sér í efstu sætin í þessum samanburði, en þar fer hlutfall kjöts í fæðu þó heldur lækkandi. Búrúndí er eitt þeirra land sem er neðst á listanum með HTL=2,04 (96,7% jurtafæði) en Ísland er í efsta flokki með HTL=2,57 (50% jurtafæði). Aukin kjötneysla er afar neikvæð í umhverfislegu tilliti, þar sem mun meira af vatni, landi og orku þarf til að framleiða kjöt en sama magn af jurtafæði.
(Sjá frétt á Mongabay.com í dag).
Bisfenól-A (BPA) kann að stuðla að mígreni ef marka má niðurstöður rannsóknar sem sagt var frá í tímaritinu Toxicological Sciences í síðasta mánuði. Þetta tengist því væntanlega að BPA líkir eftir kvenhormóninu estrógeni, en sveiflur í styrk estrógens í líkamanum eru einn þeirra þátta sem ýta undir tíðari, verri og þrálátari mígreniköst. BPA finnst enn í sumum matarílátum, einkum innan á niðursuðudósum og e.t.v. í plastbrúsum undir vatn, svo sem í svonefndum vatnsvélum. Rannsóknin sem um ræðir var gerð á rottum og leiddi í ljós marktækar hegðunarbreytingar sem líktust mígreni. Rottur sem fengu BPA hreyfðu sig t.d. minna en ella og urðu ljós- og hljóðfælnari.
(Sjá frétt Medical Daily 2. desember).
Ný rannsókn á fiskum í Mjøsa og fleiri norskum stöðuvötnum bendir sterklega til að síloxön safnist upp í lífkeðjunni. Í rannsókninni fundust síloxönin D5 og D6 í ýmsum tegundum vatnalífvera og fór styrkurinn vaxandi eftir því sem ofar dró í fæðukeðjunni. Þannig var styrkurinn hærri í fiskum sem éta aðra fiska en í fiskum sem nærast á svifi. Þá fannst meira af efnunum nær þéttbýlisstöðum en fjær. Síloxön eru notuð í ýmsar vörur, svo sem snyrtivörur, bílahreinsivörur og málningu.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Noregs 27. nóvember).
Í rannsókn sem Landbúnaðarháskóli Svíþjóðar (SLU) gerði fyrir sjónvarpsþáttinn Kalla fakta á sjónvarpsstöðinni TV4 fundust varnarefnaleifar í fjórum af tíu mest seldu tegundum kassavíns í Svíþjóð. Evrópusambandið hefur ekki sett nein viðmiðunargildi fyrir leyfileg hámörk varnarefna í víni, en styrkur efnanna í umræddri rannsókn var allt að 55 sinnum hærri en leyft er í drykkjarvatni. Ein víntegund af þessum fjórum, Les Fumées Blanches, innihélt efnið Þíóphanatmetýl, sem talið er stuðla að krabbameinsvexti og ófrjósemi.
(Sjá frétt Sænska ríkisútvarpsins 24. nóvember).
Ný norsk stuttmynd sem útskýrir stöðu loftslagsmála á 9 mínútum var frumsýnd á loftslagsráðstefnunni í Varsjá á dögunum. Myndin, sem Snöball film gerði fyrir Milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (IPCC), hentar vel til að kynna loftslagsmál í skólum og annars staðar þar sem þörf er fyrir einfaldar og samþjappaðar útskýringar.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Noregs 22. nóvember).
Í næsta mánuði verður opnaður markaður með kolefnislosunarheimildir í Guangdonghéraði í Kína, en þar búa rúmlega 100 milljón manns. Þetta verður næststærsti markaður sinnar tegundar í heiminum, næst á eftir kolefnismarkaði ESB. Markaðurinn í Guangdong miðast við að losun 202 aðildarfyrirtækja verði ekki meiri en 350 milljón tonn á yfirstandandi ári. Til að byrja með verður stærstum hluta kvótans úthlutað án endurgjalds, en tiltekinn hluti verður seldur á uppboðsmarkaði stjórnvalda. Í árslok verður síðan opnað fyrir endursölu. Stofnun kolefnismarkaða í Kína tekur mið af því fyrirheiti Kínverja að draga úr losun koltvísýrings um 45% á hverja einingu vergrar landsframleiðslu fyrir árið 2020.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Ný ríkisstjórn kristilegra demókrata og jafnaðarmanna í Þýskalandi, sem tekur væntanlega formlega við völdum í desember, hyggst beita sér innan Evrópusambandsins fyrir hertum reglum um merkingu erfðabreyttra matvæla. Samkvæmt drögum að stjórnarsáttmála vill ríkisstjórnin að skylt verði að merkja sérstaklega afurðir dýra sem alin hafa verið á erfðabreyttu fóðri. Ef af verður mun hátt hlutfall kjöts sem framleitt er innan sambandsins verða merkt með þessum hætti, þar sem mikið er af erfðabreyttu soja af bandarískum uppruna í fóðri evrópskra húsdýra.
(Sjá frétt PlanetArk 26. nóvember).
Rúmur helmingur af 30 tegundum tréleikfanga fyrir börn að þriggja ára aldri sem skoðaðar voru í nýrri rannsókn á vegum Stiftung Warentest reyndust innihalda hættuleg efni. Um var að ræða efni á borð við PAH, lífræn tinsambönd, blý, hættuleg litarefni og formaldehýð, þ.e.a.s. efni sem geta verið krabbameinsvaldandi og hormónaraskandi svo eitthvað sé nefnt. Efnin fundust einkum í lakki, snúrum, netum og krossviði.
(Sjá frétt á heimasíðu Stiftung Warentest 21. nóvember).
Sveitarstjórnir og önnur yfirvöld úrgangsmála þurfa að auka til muna upplýsingagjöf til almennings um afdrif flokkaðs úrgangs. Margir telja að flokkuðum úrgangi sé fargað í miklum mæli í stað þess að senda hann til endurvinnslu. Sú er vissulega ekki raunin, en ástæða er til að ætla að gleggri upplýsingar um afdrifin stuðli að meiri og betri flokkun. Þetta er í öllu falli mat bresks úrgangssérfræðings.
(Sjá frétt EDIE 21. nóvember).
2020 