Þann 1. desember skiptu allir strætóar í Malmö úr jarðgasi yfir í lífgas, en aðgerðin var sú síðasta í röð verkefna sem miðuðu að því að ekkert jarðefnaeldsneyti yrði notað í almenningssamgöngum í bæjum á Skáni í árslok 2015. Allir innanbæjarstrætóar á Skáni keyra nú á lífgasi auk þess sem fimm sporvagnar í Landskrona ganga fyrir endurnýjanlegu rafmagni. Á Skáni er mikið framleitt af lífgasi í gas- og jarðgerðarstöðum. Jarðgas og lífgas er efnafræðilega sama efni (metan) og er dreift í sama dreifikerfi og því þurfa kaupendur upprunavottorð frá dreifingaraðila sem staðfestir að keypt hafi verið lífgas en ekki jarðgas. Óháður vottunaraðili gengur úr skugga um að dreifingaraðilar selji ekki sama vottorðið oftar en einu sinni. Næsta markmið er að hætta notkun jarðefnaeldsneytis í almenningssamgöngum á milli sveitarfélaga. Þessu markmiði ætla Skánverjar að ná fyrir árið 2018.
(Sjá frétt Sydsvenskan í dag).
Greinasafn fyrir merki: jarðefnaeldsneyti
Fjárfestar gætu tapað 260 þúsund milljörðum
Á næstu 10 árum gætu fjárfestar tapað allt að 2.000 milljörðum Bandaríkjadala (um 260.000 milljörðum ísl. kr.) af því fé sem þeir hafa lagt í fyrirtæki og verkefni í jarðefnaeldsneytisgeiranum, þ.e.a.s. ef leiðtogar þjóða heims ná samkomulagi í París í næsta mánuði um aðgerðir sem duga til að halda hitastigshækkun á jörðinni innan við 2°C. Til að ná því marki þarf að draga hratt og mikið úr losun gróðurhúsalofttegunda, sem þýðir m.a. að engin þörf verður fyrir nýjar kolanámur og að eftirspurn eftir olíu mun minnka eftir 2020. Því verða mörg áformuð verkefni tilgangslaus og óarðbær, m.a. olíuboranir á Norðurheimskautssvæðinu og vinnsla á tjörusandi. Þetta kemur fram í skýrslu hugveitunnar Carbon Tracker sem kynnt var í vikunni. Framkvæmdastjóri Carbon Tracker hafði á orði þegar skýrslan var kynnt að viðskiptasagan væri vörðuð dæmum af fyrirtækjum á borð við Kodak, sem hefðu ekki áttað sig á yfirvofandi breytingum og því setið eftir. Skýrslan fæli í sér viðvörun til fyrirtækja í jarðefnaeldsneytisgeiranum um hættuna á verulegu verðmætatapi sem komast mætti hjá.
(Sjá frétt The Guardian í dag).
G20-ríkin moka fé í olíuiðnaðinn
G20-ríkin verja árlega um 452 milljörðum Bandaríkjadala (um 59.000 milljörðum ísl. kr.) í stuðning við kola-, olíu- og gasiðnaðinn, að því er fram kemur í nýrri skýrslu bresku hugveitunnar Overseas Development Institute. Í skýrslunni eru umrædd ríki gagnrýnd fyrir að fylgja ekki eigin stefnu í loftslagsmálum, en þau hafa öll heitið að vinna gegn loftslagsbreytingum. Stuðningur ríkjanna við jarðefnaeldsneytisgeirann er fjórfalt hærri en allir samanlagðir ríkisstyrkir þjóða heims til framleiðslu á endurnýjanlegri orku, svo sem í sólar- og vindorkuverum. Með afnámi styrkja til jarðefnaeldsneytisgeirans myndi skapast eðlilegt samkeppnisumhverfi á orkumarkaði, að því er fram kemur í skýrslunni.
(Sjá frétt EurActive 12. nóvember).
Osló losar allt sitt fé úr jarðefnaeldsneytisgeiranum
Osló er fyrsta höfuðborgin í heiminum sem ákveður að losa um allar fjárfestingar sínar í kola-, olíu- og gasfyrirtækjum til að sporna gegn loftslagsbreytingum. Þetta þýðir að fjárfesting upp á 9 milljarða Bandaríkjadala (um 1.125 milljarða ísl. kr.) verður færð úr jarðefnaeldsneyti í aðrar greinar. Þessi fjárlosun er hluti af málefnasamningi nýs meirihluta græningja, jafnaðarmanna og vinstri manna í borgarstjórn. Áður hafa 45 borgarstjórnir víða um heim tekið sambærilega ákvörðun um fjárlosun, en sem fyrr segir er Osló fyrsta höfuðborgin sem stígur þetta skref.
(Sjá frétt EcoWatch 19. október).
Ríkissjóður Noregs dregur úr „svörtum fjárfestingum“
Norska ríkið hefur samþykkt að láta af „svörtum fjárfestingum“, þ.e. fjárfestingum í fyrirtækjum og félögum sem byggja afkomu sína á kolavinnslu. Þessi ákvörðun er talin vera stærsta einstaka skrefið sem tekið hefur verið á heimsvísu til að draga úr svörtum fjárfestingum. Samþykktin þýðir að norska ríkið mun selja eignir upp á u.þ.b. 8 milljarða Bandaríkjadala (um 1.000 milljarða ísl. kr.) og mun aðgerðin hafa áhrif á rúmlega 120 fyrirtæki sem stunda vinnslu jarðefnaeldsneytis. Ráðamenn í Noregi segja ákvörðunina ekki einungis vera tekna til að reyna að sporna við loftslagsvandanum heldur séu slíkar fjárfestingar einnig áhættusamar vegna sífellt strangari krafna Sameinuðu þjóðanna og alþjóðasamfélagsins um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda. Frjáls félagasamtök sem hafa beitt sér fyrir fjárlosun (e. divestment) í jarðefnaeldsneytisgeiranum telja að ákvörðun Norðmanna muni gefa tóninn fyrir önnur ríki og fjárfestingarsjóði.
(Sjá frétt the Guardian í dag).
Verður hætt að skrá olíuskip á Marshalleyjum?
Yfirvöld á Marshalleyjum íhuga að hætta nýskráningum olíuskipa og borpalla, en eyríkið er nú með þriðju stærstu skipaskrá í heimi þrátt fyrir mikið fámenni. Um 2,5% af landsframleiðslu Marshalleyja má rekja til nýskráningar olíuskipa og borpalla. Ríkið er eitt þeirra verst stöddu í heiminum með tilliti til loftslagsbreytinga, enda er hæsti punktur eyjanna aðeins nokkrum metrum yfir sjávarmáli, auk þess sem óveður á Kyrrahafi hafa orðið tíðari síðustu ár. Utanríkisráðherra Marshalleyja segir að málið sé mjög flókið, því að ef Marshalleyjar hætti skráningu olíubúnaðar þýði það ekki einungis samdrátt í tekjum ríkisins heldur sé líklegt að stórfyrirtæki leiti til annara landa og þá sé vandamálið enn óleyst. Marshalleyjar hafa lagt mikla áherslu á að Alþjóðasiglingamálastofnunin (IMO) setji lögbundin losunarviðmið fyrir skipaflotann.
(Sjá frétt the Guardian 13. maí).
Orkunotkun í Evrópu dregst saman
Orkunotkun innan ESB árið 2013 var sú lægsta sem sést hefur frá því fyrir 1990 að því er fram kemur í tölum frá Hagstofu Evrópusambandsins. Væntanlega á vaxandi áhersla aðildarríkjanna á orkunýtni stóran þátt í þessari þróun, en hluti af skýringunni liggur eflaust einnig í slæmu efnahagsástandi á evrusvæðinu á síðustu árum. Betri orkunýting hefur verið sérstaklega í brennidepli í nýjum aðildarríkjum, þar sem engin áhersla var lögð á slíka þætti áður en ríkin gengu í sambandið. Orkunotkun í Evrópu náði hágmarki árið 2006 þegar hún var um 1.832 milljónir olíuígildistonna, en árið 2013 var hún 9% lægri eða um 1.666 milljón tonn. Þrátt fyrir þetta er ESB ennþá mjög háð jarðefnaeldsneyti og um 50% af orkuþörfinni er mætt með jarðefnaeldsneyti frá löndum utan sambandsins.
(Sjá frétt the Guardian 9. febrúar).
Breska ríkisstjórnin svíkur grænt loforð
Á valdatíma núverandi ríkisstjórnar í Bretlandi hafa þarlend stjórnvöld veitt 300 sinnum meira fé til stuðnings við vinnslu og nýtingu jarðefnaeldsneytis erlendis en til þróunar sjálfbærra orkugjafa. Yfirvöld hafa þannig rofið hið svokallaða „græna fyrirheit“ í stjórnarsáttmálanum frá 2010, þar sem ríkisstjórnin hét því að ýta undir þróun sjálfbærra orkugjafa erlendis og velja slíka orkugjafa umfram aðra. Í sáttmálanum kom einnig fram að ríkisstjórnin vildi vera leiðandi í útflutningi þekkingar og tækni sem tengist sjálfbærri orku. Stuðningur við óendurnýjanlega orkugjafa er kominn í samtals um 1,13 milljarða punda (um 229 milljarða ísl. kr.) það sem af er, aðallega í formi lána og lánatrygginga vegna verkefna í Brasilíu og Rússlandi. Hins vegar hafa aðeins um 3,6 milljónir punda (um 728 milljónir ísl. kr.) farið í uppbyggingu endurnýjanlegrar orku erlendis, og var þeirri upphæð nánast allri varið í uppbyggingu vindorkuvers í Þýskalandi.
(Sjá frétt the Guardian í dag).
Hvaða eldsneyti er „óbrennanlegt“?
Um þriðjungur þekktra olíulinda, um helmingur jarðgass og meira en 80% af kolaforða heimsins er „óbrennanlegt kolefni“, sem þarf að liggja ósnert ef koma á í veg fyrir að hitastig jarðar hækki um meira en 2°C. Þetta kemur fram í nýrri rannsókn sem sagt var frá í grein í Nature á dögunum, en í rannsókninni var leitast við að greina „óbrennanlegt kolefni“ eftir svæðum og tegundum eldsneytis. Samkvæmt þessu telst meirihluti af kolaforða Kína, Rússlands og Bandaríkjanna „óbrennanlegur“, svo og um 260 milljónir olíutunna úr lindum í Mið-Austurlöndum og um 60% jarðgass á sömu slóðum. Rannsóknin undirstrikar einnig að vinnsla jarðefnaeldsneytis á Norðurheimskautssvæðinu samrýmist ekki viðleitninni til að sporna gegn loftslagsbreytingum. Aðalhöfundur greinarinnar, Dr Christophe McGlade, hefur haft á orði að stjórnvöld sem hyggi á frekari vinnslu þessara auðlinda þurfi að svara þeirri spurningu hvaða eldsneytislindir á öðrum svæðum eigi að liggja ósnertar í staðinn.
(Sjá frétt Science Daily 7. janúar).
Styrkir til olíu- og gasvinnslu vinna gegn endurnýjanlegum orkugjöfum
Ríkustu þjóðir heims (G20) eyða um 88 milljörðum bandaríkjadala (um 11.000 milljörðum ísl. kr.) í styrki til olíu- og gasvinnslu þrátt fyrir að ekki megi vinna nema hluta þess eldsneytis sem til staðar er í þekktum lindum ef takast á að sporna við loftslagsbreytingum. Þetta kemur fram í skýrslunni The fossil fuel bailout sem Overseas Development Institute (ODI) og Oil Change International (OCI) gáfu út á dögunum. Þar er einnig bent á að á tímum aukins kostnaðar við olíu- og gasvinnslu og lækkandi afurðaverðs haldi opinberir styrkir vinnslunni gangandi. Á sama tíma fari stofnkostnaður vegna endurnýjanlegra orkugjafa ört lækkandi og áhugi fjárfesta vaxandi. Fjárfesting einkageirans í endurnýjanlegri orku sé nú um 2,5 dollarar fyrir hvern dollar sem hið opinbera leggur í greinina, en aðeins um 1,3 dollarar á hvern dollar af opinberum styrkjum til framleiðslu á jarðefnaeldsneyti. Skýrsluhöfundar telja að afnám þeirra styrkja myndi vera stórt skref í þá átt að jafna samkeppnisstöðu greinanna.
(Sjá frétt EDIE í dag).