Greinasafn fyrir flokkinn: Neytendur

Hættuleg efni í tískufatnaði

Birt þann af
1

Margir af stærstu fataframleiðendum heims nota krabbameinsvaldandi og hormónatruflandi efni í framleiðslu sinni. Í umfangsmikilli könnun á vegum Greenpeace sem sagt var frá í gær fundust efni á borð við þalöt, nónýlfenólethoxýlat (NPE) og amín, en öll þessi efni geta haft skaðleg áhrif á heilsu og frjósemi fólks í tiltölulega litlum skömmtum. Alls var skoðuð 141 flík og reyndust 63% þeirra innihalda efni af þessu tagi. Þetta gilti jafnt um ódýrari fatamerki á borð við Zara, Jack&Jones, Only og Vero Moda – og dýrari merki á borð við Esprit og Benetton og sömuleiðis Armani og Calvin Klein. Efni sem þessi eru ekki nauðsynleg í fataiðnaði og finnast t.d. ekki í umhverfismerktum fatnaði.
(Sjá frétt á heimasíðu Greenpeace í gær).

Hertar reglur í ESB um merkingu hárlita

Birt þann af
Svara

Þann 1. nóvember sl. gengu í gildi reglur innan Evrópusambandsins um að hárlitir sem innihalda mjög ofnæmisvaldandi efni skuli merktir með sérstökum varúðarmerkingum, þ.á.m. um að tilteknir litir séu ekki ætlaðir börnum yngri en 16 ára. Eftir því sem fólk er yngra þegar það byrjar að nota hárliti er meiri hætta á að það þrói með sér ofnæmi gegn litarefnunum. Umræddar reglur gilda aðeins um sterkustu ofnæmisvaldana, þannig að áfram verða mildari hárlitir seldir án sérstakra varúðarmerkinga, jafnvel þótt þeir innihaldi ofnæmisvaldandi efni. Umræddar reglur taka væntanlega ekki gildi á Íslandi fyrst um sinn.
(Sjá frétt á Forbrugerkemi.dk 1. nóvember).

Hormónaraskandi efni í öllum?

Birt þann af
2

Kvikasilfur, kadmíum, kótínín og þalöt voru meðal þeirra efna sem fundust í 4.000 þvag- og hársýnum frá mæðrum og börnum þeirra í 17 Evrópulöndum sem tóku þátt í rannsókn sem sagt var frá á ráðstefnu á Kýpur í síðustu viku. Í 6 af þessum löndum var einnig leitað að bisfenól A, parabenum og tríklósan, og reyndust þessi efni einnig vera til staðar í sýnunum. Efnin eiga það sameiginlegt að vera hormónaraskandi og geta þannig átt þátt í margs konar alvarlegum kvillum. Talsmenn efnaiðnaðarins telja ekki ástæðu til að hafa áhyggjur af þessum niðurstöðum þar sem styrkur efnanna hafi verið undir hættumörkum. Samtök um heilsufar almennings eru á öðru máli og benda á að þessi efni eigi ekki að vera til staðar í líkama fólks, auk þess sem áhrif þeirra til langs tíma kunni að vera vanmetin og of lítið sé vitað um samlegðaráhrif efnanna (kokkteiláhrif).
(Sjá frétt EurActive 26. október).

Þalöt og þungmálmar í plastsandölum

Birt þann af
Svara

Margar tegundir plastsandala innihalda efni sem geta verið skaðleg umhverfi og heilsu. Í nýlegri könnun Sænska efnaeftirlitsins kom í ljós að 13 skópör af 30 innihéldu hættuleg efni á borð við þalöt, blý og kadmíum. Engar reglur eru í gildi um efnainnihald skótaus, en hætta er talin á að þalöt í skóm hafi skaðleg áhrif á heilsu fólks til lengri tíma litið, einkum þegar þau bætast við þalöt sem finnast í öðrum neytendavörum sem fólk umgengst daglega. Mest er þó hættan fyrir þá sem ganga berfættir í skónum og flýta þannig fyrir upptöku efnanna í líkamann. Þalöt geta truflað hormónastarfsemi og haft áhrif á frjósemi.
(Sjá frétt forbrugerkemi.dk 22. október).

Varasöm efni í tannkremi fyrir börn

Birt þann af
Svara

Í nýlegri danskri rannsókn reyndist aðeins ein af 15 tegundum tannkrems fyrir börn laus við efni sem geta verið skaðleg umhverfi eða heilsu. Eina tegundin sem stóðst prófið var Viofluor barnatannkrem með jarðarberjabragði. Þrettán tegundir innihéldu efni sem geta verið skaðleg fyrir vatnalífverur og í fjórum tegundum fundust efni sem talin eru geta valdið heilsutjóni. Ekkert kom fram sem benti til að tannkrem fyrir börn innihéldi minna af varasömum efnum en tannkrem fyrir fullorðna. Þeir sem stóðu að rannsókninni mæla með því að tennur barna sé burstaðar með Svansmerktu tannkremi, en ekkert barnatannkrem hefur enn fengið slíka vottun.
(Sjá frétt forbrugerkemi.dk 19. október).

Rúmt tonn af úrgangi fyrir gramm af gulli

Birt þann af
Svara

Gera má ráð fyrir að til framleiðslu á einu grammi af gulli þurfi 55 kwst af raforku og 260 lítra af vatni. Í ferlinu falla til um 1,27 tonn af úrgangi og 18 kg af koltvísýringi sleppa út í andrúmsloftið. Þessar tölur komu fram í lífsferlisgreiningu sem sagt var frá í tímaritinu Journal of Cleaner Production á liðnu sumri.
(Sjá grein í júlíhefti Journal of Cleaner Production)

Reynt að minnka sóun á írskum veitingastöðum

Birt þann af
1

Írskir veitingastaðir leita nú leiða til að draga úr sóun matvæla, en árlega er þar hent mat fyrir um 125 milljónir sterlingspunda (um 25 milljarða ísl. kr). Lög sem tóku gildi fyrir tveimur árum og gera veitingastöðum skylt að skilja matarúrgang frá öðrum úrgangi, hafa beint sjónum manna að vandamálinu en ekki dugað til að draga verulega úr sóuninni. Í nýlegri skýrslu kemur fram að stærstur hluti úrgangsins, um 65%, séu matarleifar af diskum gesta, en úrgangur frá matreiðslunni kemur þar næst á eftir. Skilvirkasta aðferðin til að draga úr þessari sóun er að minnka skammtana.
(Sjá frétt EDIE í gær).

Lífræn merking á matsölustöðum

Birt þann af
Svara

Matsölustaðir í Noregi geta nú fengið sérstök merki til að sýna hversu mikið af hráefnum þeirra er lífrænt vottað. Til að fá gullmerki þurfa a.m.k. 90% af matnum sem keyptur er inn að vera með lífræna vottun. Silfurmerki fæst ef hlutfallið er a.m.k. 50% og bronsmerki við 15%. Merkingin er liður í að efla markað fyrir lífrænar vörur, en norsk stjórnvöld hafa sett sér það markmið að árið 2020 verði hlutfall lífrænna matvæla í Noregi komið í15%, bæði í framleiðslu og neyslu.
(Sjá nánar í frétt á heimasíðu Debio 19. sept. sl).

Vaxandi sala á lífrænum vörum

Birt þann af
Svara

Sala á lífrænum vörum í norskum verslunum jókst um tæp 11% á fyrri helmingi þessa árs miðað við sama tíma í fyrra, þrátt fyrir litla sem enga aukningu á innanlandsframleiðslu. Heildarsalan á þessu tímabili var 555 milljónir norskra króna (tæpir 12 milljarðar ísl. kr). Mestur var vöxturinn í sölu á eggjum og barnamat, eða um 30%. Mjólkurvörur eru hins vegar langstærsti vöruflokkurinn á þessum markaði, en þar jókst salan milli ára um 5,7%. Gert er ráð fyrir áframhaldandi söluaukningu á síðari hluta ársins.
(Sjá nánar í fréttatilkynningu Landbúnaðarstofnunar Noregs í gær).

Hver á lífseigasta hlutinn?

Birt þann af
2

Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) stendur nú fyrir samkeppni um lífseigasta hlutinn undir yfirskriftinni „Danmarks længstlevende“. Keppnin fer þannig fram að Danir senda inn myndir af hlutum sem hafa dugað þeim vel og láta gjarnan sögu hlutanna fylgja. Keppnin er hluti af átakinu „Notið meira, sóið minnu“ og er ætlað að beina athygli fólks að tilfinningalegu gildi hlutanna og þeim umhverfislega sparnaði sem fylgir því að fara vel með og láta hlutina endast í stað þess að kasta þeim fyrir róða og kaupa nýja.
(Sjá nánar í frétt á heimasíðu Miljøstyrelsen í gær).