Greinasafn fyrir flokkinn: Heilsa

Tríklósan finnst enn í svitalyktareyði

Birt þann af
Svara

deodame_160pxTríklósan fannst í þremur tegundum af svitalyktareyði í nýlegri rannsókn norsku samtakanna Framtiden i våre hender, en tríklósan getur gert bakteríur ónæmar fyrir sýklalyfjum. Skaðsemi efnisins hefur verið þekkt um árabil og hefur Matvælastofnun Noregs lengi barist fyrir banni á notkun þess í neytendavörum. Í rannsókninni voru 28 svitalyktareyðar skoðaðir og reyndust þeir innihalda ýmis umhverfis- og heilsuskaðleg efni önnur en tríklósan. Þannig fundust ofæmisvaldandi ilmefni í 21 tegund, fimmtán innihéldu ál, fjögur innihéldu sílikonsambandið cyclopentasiloxane, míkróplast fannst í tveimur tegundum og ein innihélt silfur. Oft er mikið af skaðlegum efnum í snyrtivörum, og eru svitalyktareyðar einn versti vöruflokkurinn hvað það varðar. Af þeim 28 tegundum sem skoðaðar voru telur Framtiden i våre hender sig aðeins geta mælt með notkun tveggja.
(Sjá frétt Framtiden i våre hender 19. ágúst).

Þalöt hægja á framleiðslu testósterons

Birt þann af
Svara

kremÞalöt  virðast hafa neikvæð áhrif á framleiðslu testósterons hjá fólki sem notar mikið af hreinlætisvörum og plastvörum, en slíkar vörur geta innihaldið nokkurt magn þalata og annarra efna sem trufla starfsemi innkirtla. Í nýrri rannsókn sem sagt er frá í tímaritinu Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism var magn testósterons í blóði 2.200 einstaklinga í Bandaríkjunum mælt og samtímis leitað að 13 niðurbrotsefnum þalata í þvagi sömu einstaklinga. Niðurstöðurnar sýndu marktækt samband lágs testósteronsgildis og magns þalata í þvagi. Síðustu 50 ár hefur dregið mjög úr testósteronframleiðslu karlmanna og telja vísindamenn þessa þróun geta haft veruleg neikvæð áhrif á lýðheilsu. Lækkun testósterons hefur neikvæð áhrif á kynþroska ungra pilta auk neikvæðra áhrifa á kynhvöt, kynstarfsemi, orku og heilbrigði beina bæði í körlum og konum á aldrinum 40-60 ára.
(Sjá frétt Science Daily 14. ágúst).

Loftmengun tengd við geðklofa og einhverfu

Birt þann af
Svara

autismLoftmengun kann að stuðla að geðklofa og einhverfu að því er fram kemur í rannsókn heilbrigðisdeildar Háskólans í Rochester í Bandaríkjunum. Mýs sem lifðu í menguðu lofti snemma á ævinni urðu fyrir skaðlegum breytingum í heila, þ.m.t. stækkun þess hluta heilans sem tengist einhverfu og geðklofa í mönnum. Mýsnar komu jafnframt illa út í mælingum á skammtímaminni, námsgetu og hvatvísi. Höfundar rannsóknarinnar segja niðurstöðurnar benda til að loftmengun geti ýtt undir einhverfu og önnur taugaþroskunarfræðileg frávik þar sem hún komi í veg fyrir eðlilega þroskun heilans. Niðurstöðurnar styðja fyrri vísbendingar um tengsl loftmengunar á fyrstu árum barna og einhverfu.
(Sjá frétt Science Daily 5. júní).

Krabbameinsvaldandi efni á hárgreiðslustofum

Birt þann af
Svara

hargreidslaStyrkur krabbameinsvaldandi efna í blóði hárgreiðslufólks fer hækkandi eftir því sem viðkomandi einstaklingar vinna oftar með hárliti og permanent. Þetta kemur fram í grein sem birtist nýlega í tímaritinu Occupational and Environmental Medicine. Svo virðist sem krabbameinsvaldandi efnið tólúidín leynist enn í efnum sem notuð eru á hárgreiðslustofum, en tólúidín er á bannlista Evrópusambandsins yfir efni í snyrtivörum vegna krabbameinsvaldandi eiginleika þess. Hárgreiðslufólk er skilgreint sem áhættuhópur vegna nálægðar við krabbameinsvaldandi efni. Til að draga úr áhættunni er fólk í greininni hvatt til að meðhöndla hárliti og permanentefni aldrei með berum höndum.
(Sjá frétt Science Daily í dag).

Efni í sólarvörn og tannkremi geta spillt sæðisgæðum

Birt þann af
Svara

H_ndcreme_844634yEfni sem meðal annars finnast í sólarvörn og tannkremi hafa áhrif á gæði sæðis og eiga þátt í minnkandi frjósemi karla samkvæmt nýrri rannsókn vaxtar- og æxlunardeildar danska ríkisspítalans og þýsku rannsóknarstofnunarinnar Caesar. Um er að ræða tríklósan og fleiri manngerð efni sem er m.a. að finna í matvælum, snyrtivörum og heimilisvörum. Skoðuð voru 96 efni sem öll eru talin hafa hormónaraskandi áhrif og reyndist þriðjungur þeirra hafði áhrif á starfsemi og virkni sæðisfruma, sérstaklega á fósturskeiði og í bernsku á meðan kynfæri eru enn að þróast. Á síðustu árum virðist hafa dregið úr frjósemi án þekktra líffræðilegra skýringa og eru hormónaraskandi efni vera ein af ástæðum þessa. Hægt er að forðast slíkum efni að miklu leyti með því að velja umhverfismerktar vörur.
(Sjá frétt Politiken 11. maí).

Eiturefni í söluvarningi fyrir HM 2014

Birt þann af
Svara

hm2014Varningur frá Nike, Adidas og Puma sem ætlaður er til sölu í tengslum við heimsmeistarakeppnina í knattspyrnu sem hefst í Ríó í næsta mánuði, inniheldur ýmis skaðleg efni yfir leyfilegum mörkum að því er fram kemur í nýrri skýrslu Greenpeace, A Red Card for Sportswear Brands. Skýrslan byggir á greiningu á 33 vörutegundum sem settar hafa verið á markað í tilefni af keppninni, nánar tiltekið 21 tegund af fótboltaskóm, 7 bolum, fjórum mismunandi markmannshönskum og hinum opinbera fótbolta mótsins. Óháðar rannsóknarstofur í Þýskalandi og Bretlandi fundu meðal annars perflúorkolefni (PFC), nónýlfenóletoxýlat (NPE), þalöt og dímetýlformamíð (DMF) í vörunum, en þessi efni eru talin vera krabbameinsvaldandi, hormónaraskandi og hafa áhrif á frjósemi. Allir skór sem skoðaðir voru innihéldu bæði þalöt og DMF og 13 skótegundir af 21 innihéldu PFC yfir leyfilegum mörkum Evrópusambandsins í textílvöru. Fyrirtækin þrjú taka öll þátt í DETOX-verkefni Greenpeace sem hefur það að markmiði að hætta notkun á skaðlegum efnum fyrir árið 2020.
(Sjá frétt Fashion Forum í dag).

Köfnunarefnismengun vaxandi vandamál

Birt þann af
Svara

140513092537-largeKöfnunarefnissambönd eiga stóran þátt í mengun vatns og lofts og stuðla þannig að aukinni tíðni sjúkdóma á borð við astma og krabbamein. Þetta kom fram í rannsókn Potsdam stofnunarinnar sem sagt er frá í maíhefti Nature Communications. Um helmingur þess köfnunarefnis sem notað er í tilbúinn áburð skilar sér ekki í jarðveginn, en berst þess í stað út í umhverfið með vindi og vatni. Notkun köfnunarefnisáburðar er talin nauðsynleg í fæðuframleiðslu en köfnunarefnissambönd geta valdið auknu svifryki, leitt til ósonmengunar við yfirborð jarðar og komið ójafnvægi á vistkerfi vatna. Talið er að tjón vegna köfnunarefnismengunar í Evrópu nemi um 1-4% af þjóðarframleiðslu. Gera má ráð fyrir að mengun af völdum köfnunarefnis aukist um 20% fram til ársins 2050 ef ekkert er að gert, en með réttum viðbrögðum væri hægt að minnka hana um helming. Til þess þurfa bændur að byggja áburðarskammta á jarðvegsmælingum og nýta búfjáráburð í auknum mæli. Þá þurfa neytendur að draga úr kjötneyslu og sóun matvæla.
(Sjá frétt Science Daily 13. maí).

Á að banna sígarettufiltera?

Birt þann af
Svara

VindlingsstubburTil greina kemur að banna sígarettufiltera, setja skilagjald á sígarettustubba, merkja sígarettupakka með viðvörunum um umhverfisáhrif og gera framleiðendur ábyrga fyrir hreinsun. Þetta eru nokkrar þeirra aðgerða sem vísindamenn stinga upp á til að koma í veg fyrir neikvæð áhrif sígarettustubba á umhverfið. Samkvæmt rannsókn sem gerð var við ríkisháskólann í San Diego í Bandaríkjunum er 75% af þeim 6 billjónum sígaretta sem framleiddar eru árlega hent út í náttúruna að notkun lokinni. Tóbaksvörur innihalda meðal annars nikótín, varnarefni, arsen, blý og etýlfenól, en öll þessi efni geta haft bráð eiturhrif á lífverur. Sígarettufilterar innihalda auk þess plasteindir sem brotna hægt niður.
(Sjá frétt Science Daily í dag).

Tyggjó með hormónaraskandi efnum

Birt þann af
Svara

tyggegummi_med_bhaEin af hverjum þremur tegundum tyggigúmmís á dönskum markaði inniheldur hormónaraskandi efni samkvæmt athugun dönsku neytendasamtakanna Tænk. Átján af 62 tegundum sem kannaðar voru reyndust innihalda efnið bútýlhýdroxýanisól (BHA) sem notað er sem rotvarnarefni í ýmsar matvörur, en er jafnframt á lista ESB yfir efni sem trufla hormónastarfsemi líkamans. Anja Philip, formaður neytendasamtakanna, segir ólíklegt að efnið hafi mikil áhrif í því magni sem finna má í tyggjói. Hins vegar geti það stuðlað að kokteiláhrifum í samspili við önnur efni. BHA er talið geta haft áhrif á frjósemi auk þess sem efnið eykur líkurnar á krabbameini í eistum.
(Sjá frétt Politiken í gær og tyggjólista Tænk).

Mikið glýfosat í brjóstamjólk

Birt þann af
Svara

UntitledStyrkur illgresiseyðisins glýfosats í brjóstamjólk bandarískra kvenna er allt að 1.000 sinnum hærri en leyfilegur styrkur efnisins í drykkjarvatni innan Evrópusambandsins, að því er fram kemur í rannsókn sem bandarísku samtökin Moms Across America og Sustainable Pulse stóðu nýlega fyrir. Það að svo mikið af glýfosati mælist í mjólkinni bendir til að efnið safnist upp í líkamanum, en hingað til hefur því verið neitað bæði af eftirlitsyfirvöldum og líftæknigeiranum. Illgresiseyðar sem innihalda glýsofat eru þeir mest seldu í Bandaríkjunum, en þar má meðal annars nefna „Roundup“ sem framleitt er af Monsanto. Í rannsókninni voru einnig tekin sýni úr drykkjarvatni sem sýndu mun hærri styrk glýfosats en í Evrópu. Samtökin sem stóðu að rannsókninni vilja að notkun glýfosats á nytjaplöntur verði hætt.
(Sjá frétt ENN í dag).