Hægt væri að fullnægja orkuþörf heimsins með því að nýta vindorku í háloftunum að mati bandarískra vísindamanna sem skoðað hafa þennan möguleika. Með eins konar flugdrekatækni væri hægt að virkja nægan vind í allt að 3.000 metra hæð yfir yfirborði jarðar til að útvega 7,5 TW af raforku, eða sem nemur um þrefaldri orkuþörf heimsins. Mikil óvissa ríkir reyndar um mögulegar útfærslur á tækninni, en nú vinna um 20 sprotafyrirtæki að þróun hennar. Orkuframleiðsla af þessu tagi gæti auðveldað umbreytingu yfir í endurnýjanlega orku, einkum í löndum með langa strandlengju.
(Sjá frétt ENN 14. ágúst).
Greinasafn fyrir merki: Bandaríkin
Þalöt hægja á framleiðslu testósterons
Þalöt virðast hafa neikvæð áhrif á framleiðslu testósterons hjá fólki sem notar mikið af hreinlætisvörum og plastvörum, en slíkar vörur geta innihaldið nokkurt magn þalata og annarra efna sem trufla starfsemi innkirtla. Í nýrri rannsókn sem sagt er frá í tímaritinu Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism var magn testósterons í blóði 2.200 einstaklinga í Bandaríkjunum mælt og samtímis leitað að 13 niðurbrotsefnum þalata í þvagi sömu einstaklinga. Niðurstöðurnar sýndu marktækt samband lágs testósteronsgildis og magns þalata í þvagi. Síðustu 50 ár hefur dregið mjög úr testósteronframleiðslu karlmanna og telja vísindamenn þessa þróun geta haft veruleg neikvæð áhrif á lýðheilsu. Lækkun testósterons hefur neikvæð áhrif á kynþroska ungra pilta auk neikvæðra áhrifa á kynhvöt, kynstarfsemi, orku og heilbrigði beina bæði í körlum og konum á aldrinum 40-60 ára.
(Sjá frétt Science Daily 14. ágúst).
Rusl á fjörum kostar íbúa stórfé
Íbúar Orange County í Kaliforníu eyða tugum milljóna dollara árlega í að komast hjá því að eyða sumrinu á ströndum þar sem mikið er um rusl, að því er fram kemur í nýrri rannsókn bandarísku sjávar- og andrúmsloftsstofnunarinnar (NOAA). Útgjöldin felast í ferðakostnaði fólks sem fer um langan veg í leit að hreinni ströndum, enda virðist hreinleikinn skipta fólk mestu máli við val á strandsvæðum til útivistar. Ef takast má að minnka úrgangsmagn á ströndum sýslunnar um 25% gæti samanlagður sparnaður íbúa numið allt að 32 milljónum Bandaríkjadala á hverju sumri (um 3,7 milljörðum ísl. kr). Með því að koma í veg fyrir að úrgangur endi í hafinu er því dregið úr kostnaði íbúa á sama tíma og vistkerfi hafs og stranda eru vernduð.
(Sjá frétt ENN 12. ágúst).
Loftmengun tengd við geðklofa og einhverfu
Loftmengun kann að stuðla að geðklofa og einhverfu að því er fram kemur í rannsókn heilbrigðisdeildar Háskólans í Rochester í Bandaríkjunum. Mýs sem lifðu í menguðu lofti snemma á ævinni urðu fyrir skaðlegum breytingum í heila, þ.m.t. stækkun þess hluta heilans sem tengist einhverfu og geðklofa í mönnum. Mýsnar komu jafnframt illa út í mælingum á skammtímaminni, námsgetu og hvatvísi. Höfundar rannsóknarinnar segja niðurstöðurnar benda til að loftmengun geti ýtt undir einhverfu og önnur taugaþroskunarfræðileg frávik þar sem hún komi í veg fyrir eðlilega þroskun heilans. Niðurstöðurnar styðja fyrri vísbendingar um tengsl loftmengunar á fyrstu árum barna og einhverfu.
(Sjá frétt Science Daily 5. júní).
Er hnattræn hlýnun hættulegri en loftslagsbreytingar?
Bandaríkjamenn hafa áhyggjur af hnattrænni hlýnun en er nokkuð sama um loftslagsbreytingar ef marka má niðurstöður samstarfsverkefnis háskólanna Yale og George Mason. Verkefnið leiddi í ljós að hugtökin tvö, hnattræn hlýnun og loftslagsbreytingar sem gjarnan eru notuð sem samheiti í daglegri umræðu, vekja mjög ólík viðbrögð hjá fólki. Þannig eru Bandaríkjamenn 13% líklegri til að líta á hnattræna hlýnun sem vandamál en loftslagsbreytingar. Fólk virðist tengja hnattræna hlýnun við bráðnum jökla, hækkandi sjávarborð, ofsaveður, o.s.frv. Hins vegar hefur hugtakið loftslagsbreytingar ekki þessa sömu skírskotun í hugum fólks. Munurinn er enn meiri meðal minnihlutahópa, kvenna og ungs fólks, en sem dæmi má nefna að Bandaríkjamenn af Suður-amerískum uppruna eru 30% líklegri til að telja sér stafa ógn af hnattrænni hlýnun en loftslagsbreytingum. Samkvæmt þessu skiptir miklu máli hvaða hugtök eru notuð þegar rætt er við fólk um þessi mál.
(Sjá frétt The Guardian í dag).
Á að banna sígarettufiltera?
Til greina kemur að banna sígarettufiltera, setja skilagjald á sígarettustubba, merkja sígarettupakka með viðvörunum um umhverfisáhrif og gera framleiðendur ábyrga fyrir hreinsun. Þetta eru nokkrar þeirra aðgerða sem vísindamenn stinga upp á til að koma í veg fyrir neikvæð áhrif sígarettustubba á umhverfið. Samkvæmt rannsókn sem gerð var við ríkisháskólann í San Diego í Bandaríkjunum er 75% af þeim 6 billjónum sígaretta sem framleiddar eru árlega hent út í náttúruna að notkun lokinni. Tóbaksvörur innihalda meðal annars nikótín, varnarefni, arsen, blý og etýlfenól, en öll þessi efni geta haft bráð eiturhrif á lífverur. Sígarettufilterar innihalda auk þess plasteindir sem brotna hægt niður.
(Sjá frétt Science Daily í dag).
Mikið glýfosat í brjóstamjólk
Styrkur illgresiseyðisins glýfosats í brjóstamjólk bandarískra kvenna er allt að 1.000 sinnum hærri en leyfilegur styrkur efnisins í drykkjarvatni innan Evrópusambandsins, að því er fram kemur í rannsókn sem bandarísku samtökin Moms Across America og Sustainable Pulse stóðu nýlega fyrir. Það að svo mikið af glýfosati mælist í mjólkinni bendir til að efnið safnist upp í líkamanum, en hingað til hefur því verið neitað bæði af eftirlitsyfirvöldum og líftæknigeiranum. Illgresiseyðar sem innihalda glýsofat eru þeir mest seldu í Bandaríkjunum, en þar má meðal annars nefna „Roundup“ sem framleitt er af Monsanto. Í rannsókninni voru einnig tekin sýni úr drykkjarvatni sem sýndu mun hærri styrk glýfosats en í Evrópu. Samtökin sem stóðu að rannsókninni vilja að notkun glýfosats á nytjaplöntur verði hætt.
(Sjá frétt ENN í dag).
Dýnur í barnarúmum gefa frá sér skaðleg efni
Dýnur í barnarúmum geta gefið frá sér hættuleg efnasambönd. Þetta kom fram við rannsókn vísindamanna við Háskólann í Austin í Texas, þar sem skoðaðar voru 20 mismunandi dýnur. Algengast var að dýnurnar gæfu frá sér rokgjörn lífræn efni (VOCs) sem fyrirfinnast í pólýúretan- og pólýestersvampi í dýnunum. Losun efnanna eykst eftir því sem líkamhiti barnsins hækkar og er mest á því svæði sem andardráttur barnsins nær til. Þá reyndist styrkur efnanna um fjórfalt hærri í nýjum dýnum en gömlum. Talið er að loftmengun innanhúss geti haft mikil áhrif á þroska ungbarna og þá sérstaklega mengun nálægt svefnstað, enda sofa ungabörn um 50-60% af tíma sínum.
(Sjá frétt ENN í gær).
Amazing-Spiderman 2 sjálfbærasta stórmyndin
Amazing-Spiderman 2 er að sögn Sony Pictures umhverfisvænsta stórmynd sem fyrirtækið hefur framleitt. Notuð voru um 49 tonn af notuðu hráefni við gerð leikmyndar, gervisnjórinn var lífbrjótanlegur og reykurinn í myndinni var byggður á vatni í stað olíu. Einnig voru búningar endurnýttir eða gefnir til góðgerðarsamtaka að tökum loknum og matur sem varð afgangs rann til góðgerðarsamtaka á svæðinu. Plastflöskur voru bannaðar á tökustað, en þessar flöskur hefðu annars verið um 193 þúsund talsins að mati Sony. Að sögn Emelie O’brien, umhverfisstjóra myndarinnar, er sjálfbærni mikilvægur þáttur í framleiðslu kvikmynda, enda sé kvikmyndaiðnaðurinn ein áhrifamesta atvinnugrein samtímans.
(Sjá frétt EDIE 28. mars).
Honda setur upp vetnisstöð
Bílaframleiðandinn Honda hefur sett upp vetnisáfyllingarstöð við verksmiðjur sínar í Torrance í Kaliforníu. Þetta er liður í undirbúningi fyrirtækisins fyrir næstu kynslóð vetnisbíla, sem kynnt verður árið 2015 í Bandaríkjunum og Japan. Stöðin verður jafnframt sýnidæmi og prófunarstöð fyrir nýjan staðal í vetnisáfyllingu sem Honda vill að tekinn verði upp. Staðallinn nefnist MC Fill og byggir á 700 bara þrýstingi. Með þessari tækni á að vera hægt að stytta áfyllingartímann um allt að 45% frá því sem áður hefur þekkst, sem þýðir að það ætti ekki að taka meira en 3 mínútur að fylla geyma vetnisbíls við venjulegar aðstæður. Næsta kynslóð vetnisbíla frá Honda á að komast um 500 km á hverjum tanki og efnarafalarnir eiga að rúmast í venjulegu vélarrúmi.
(Sjá frétt Hybridcars.com 4. mars).