Greinasafn fyrir flokkinn: Líffræðileg fjölbreytni

Whole Foods verðlaunar ábyrga ræktun

Birt þann af
Svara

whole_foodsVerslunarkeðjan Whole Foods Market hefur tekið upp umhverfiseinkunn sem verðlaunar vörur sem framleiddar eru á ábyrgan hátt með áherslu á umhverfisvernd og lýðheilsu. Kerfið er þannig byggt upp að ferskir ávextir, grænmeti og blóm eru merkt með „gott“, „betra“ eða „best“ til að auðvelda neytendum að taka upplýstar ákvarðanir og til að umbuna þeim framleiðendum sem lengst ganga í umhverfisvernd og sjálfbærum landbúnaði. Fyrirtækið hefur jafnframt bannað notkun tiltekinna eiturefna í virðiskeðjunni. Við einkunnagjöfina er horft til notkunar varnarefna, velferðar starfsfólks, vatnsnotkunar, vatnsverndar, jarðvegsgæða, vistkerfa, líffræðilegrar fölbreytni, úrgangsmála, loftgæða, orkunotkunar og loftslags. Fyrirtækið hefur nú þegar merkt um 50% af þeim vörum sem í boði eru og vonast til að ná 100% í nánustu framtíð.
(Sjá frétt EDIE 17. október).

Átaks þörf í náttúruvernd

Birt þann af
Svara

GBO4 (160x202)Ríkissstjórnir heimsins þurfa að gera mun betur en þær hafa gert síðustu ár til að ná náttúruverndarmarkmiðum sem sett hafa verið fyrir árið 2020. Þetta kemur fram í skýrslunni „Global Biodiversity Outlook“ sem kynnt var við upphaf 12. ráðstefnu aðildarríkja Samningsins um líffræðilega fjölbreytni sem hófst í S-Kóreu í gær. Margt hefur verið vel gert en ef svo heldur sem horfir nást þó aðeins fimm markmið af 53. Öll hin 48 málin eru á eftir áætlun. Best hefur gengið að nálgast markmið um stækkun náttúruverndarsvæða, en mun verr að hægja á eyðingu náttúrulegra búsvæða og fyrirbyggja útdauða tegunda. Áætlað er að þjóðir heims verji nú um 50 milljörðum Bandaríkjadala á ári (um 6.000 milljörðum ísl. kr.) til verkefna af þessu tagi, en fjárþörfin er talin liggja á bilinu 150-440 milljarðar dala. Til mikils er að vinna þegar höfð eru í huga verðmæti þeirrar þjónustu sem náttúran veitir mönnum.
(Sjá frétt PlanetArk í dag)

100 milljón hektarar af ósnertum skógi horfnir á 14 árum

Birt þann af
Svara

forest_160Um 104 milljónir hektara af ósnertum skógi, eða sem svarar til þriggja Þýskalanda, (um tífalds flatarmáls Íslands), hafa horfið síðan á árinu 2000 samkvæmt nýrri greiningu sem unnin var af Greenpeace, Háskólanum í Maryland, Transparent World, the World Resources Institute (WRI) og Rússlandsdeild WWF. Við greininguna var notast við gervitunglamyndir og skoðuð þekja í landupplýsingakerfi (GIS) sem skilgreind er sem ósnertur skógur. Um 65% af ósnertum skógi heimsins er að finna í Rússlandi, Kanada og Brasilíu og hafa um 50 milljónir hektara eyðilagst vegna uppbyggingar í þessum löndum. Aðstandendur greiningarinnar segja stjórnvöld þurfa að bregðast flljótt við hnignuninni með því að stækka vernduð landsvæði og bæta réttindi samfélaga sem eru háð afkomu skóga. Auk þess þurfi Sameinuðu þjóðirnar, iðnríki og þróunarstofnanir að styðja við verndun ósnertra skóga í þróunarríkjum. Ósnertir skógar gegna mikilvægu hlutverki í að viðhalda líffræðilegri fjölbreytni, hægja á loftslagsbreytingum og tryggja gæði andrúmslofts og vatns.
(Sjá frétt WRI 4. september).

Leggja þarf vegi með gát

Birt þann af
Svara

A woman rides a bicycle outside HanoiBæta þarf undirbúning að lagninu nýrra vega ef komast á hjá verulegum neikvæðum áhrifum á náttúruna og afkomumöguleika komandi kynslóða. Þetta er niðurstaða rannsóknar sem sagt var frá í grein í tímaritinu Nature í gær, þar sem getum er að því leitt að á næstu 35 árum verði byggðir vegir sem ná myndu 600 sinnum í kringum jörðina. Í greininni kemur fram að uppbygging vegakerfis sé mjög mikilvæg í þróunarríkjum þar sem lélegt aðgengi bænda að mörkuðum og heildsölum sé ein helsta hindrun í vegi aukinnar fæðuframleiðslu og byggðaþróunar. Stysta leiðin milli áfangastaða sé gjarnan valin í sparnaðarskyni, en með því séu búsvæði dýra og plantna oftar en ekki slitin í sundur. Þetta hafi verið raunin m.a. á Amazon-svæðinu, í Nýju-Gíneu, Síberíu og Kongó. Á mörgum þessara svæða sé lífríkið afar fjölbreytt og svæðin því mikilvægur hlekkur í að viðhalda sérstæðum vistkerfum auk þess sem svæðin hægi á loftslagsbreytingum með upptöku og geymslu kolefnis. Því sé ódýrasta leiðin ekki endilega sú hagkvæmasta ef horft er til framtíðar.
(Sjá frétt Planet Ark í dag).

WildLeaks gegn ólöglegum veiðum

Birt þann af
Svara

The Big Cat Trade in Myanmar and ThailandWildLeaks, síða í anda WikiLeaks, hefur fengið 24 ábendingar um ólöglega veiði og ólöglega sölu á villtum dýrum síðan vefurinn var opnaður fyrir 3 mánuðum. Ólögleg viðskipti með villt dýr hafa aukist undanfarið en iðnaðurinn veltir árlega um 10-20 milljörðum bandaríkjadala (1.100-2.200 milljörðum ísl. kr.) sem gerir hann að fjórða stærsta svarta markaði heimsins á eftir eiturlyfjasölu, mansali og vopnaviðskiptum. Andrea Crosta, forsprakki síðunnar, segir WildLeaks vera mikilvægan vettvang fyrir fólk til að koma áleiðis upplýsingum um ólöglegt athæfi, þar sem yfirvöldum sé iðulega ekki treystandi vegna spillingar og mútuþægni. Ólögleg viðskipti með villt dýr tengjast oftar en ekki skipulögðum glæpasamtökum og því mikilvægt að nafnleynd heimildarmanna sé algjör. Hingað til hafa m.a. borist vísbendingar um ólöglegar fílaveiðar og fílabeinssölu í Hong Kong, veiðar á Súmatra tígrisdýrum, veiðar á hlébörðum og ljónum í Suður-Afríku, flutning simpansa frá Líberíu, ólöglegar fiskveiðar í Alaska og ólöglegan innflutning afrískra dýraafurða til Bandaríkjanna.
(Sjá frétt the Guardian 12. júní).

Enn skýrari tengsl milli skordýraeiturs og skyndidauða býflugnabúa

Birt þann af
Svara

BýflugudauðiNý rannsókn vísindamanna við Harvard Lýðheilsuháskólann styrkir fyrri vísbendingar um þátt neónikótínoíða í skyndidauða býflugnabúa (e. colony collapse disorder (CCD)). Á síðasta ári sýndi þessi sami hópur fram á fylgni milli notkunar skordýraeitursins imídaklópríð og skyndidauða býflugnabúa, en í ár var rannsóknin endurtekin með áherslu á klóþíanídín, en bæði efnin innihalda neónikótínoíð. Skyndidauði af völdum þessara efna virðist stafa af því að flugurnar yfirgefi hýði sitt á veturna og deyi úr kulda. Fyrri rannsóknir á tengslum skordýraeiturs og skyndidauða hafa bent til að há dánartíðni orsakist af minnkandi sýklamótstöðu, en í rannsókn Harvard kom fram að sýklamótstaða samanburðarhóps var sambærileg því sem gerðist í tilraunahópnum. Því þykir ljóst að neónikótínoíð hafi einnig önnur líffræðileg áhrif, ekki síst á taugakerfi flugnanna. Frá árinu 2006 hefur skyndidauði býflugnabúa orðið sífellt algengari. Býflugur gegna lykilhlutverki í vistkerfum jarðar og því afar brýnt að finna orsakir dauðans.
(Sjá frétt Science Daily 9. maí).

Býfluguvænn lífstíll

Birt þann af
Svara

byflugurÁætlað er að um 12 af þeim 206 býflugna- og humlutegundum sem fundist hafa í Noregi séu ekki lengur til staðar í náttúrunni. Býflugur leika afar stórt hlutverk í vistkerfum jarðar með því að sjá um frævun plantna, en talið er að um 9,5% af landbúnaðarframleiðslu heimsins séu háð þessari þjónustu. Í ljósi þessa hafa Umhverfisstofnun Noregs (Miljødirektoratet) og Norska garðyrkjufélagið (Hageselskapet) hleypt af stokkunum átakinu „Suðandi garðar“ (n.summende hager), sem kynnt var í gær. Verkefnið hefur það að markmiði að sýna íbúum hverju þeir geti breytt til að bjarga býflugum. Birtir eru listar yfir býfluguvænar plöntur og runna, varað við notkun skordýraeiturs og sett fram ráð um það hvernig byggja megi upp býfluguhótel og hirða garða að öðru leyti þannig að þeir verði meira aðlaðandi fyrir skordýr. Verkefnið hefur sína eigin Fésbókarsíðu.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljødirektoratet í gær).

Gríðarleg aukning á notkun lúsameðala í norsku fiskeldi

Birt þann af
Svara

Norskar laxakvíar MDNotkun lúsameðalanna díflúbensúrón og teflúbensúrón í norsku fiskeldi tvöfaldaðist á milli áranna 2011 og 2012 og aftur á milli áranna 2012 og 2013. Efnin eru skaðleg fyrir rækjur, krabba og aðrar lífverur í grennd við laxaeldisstöðvarnar, og dæmi eru um að teflúbensúrón hafi greinst í sýnum í allt að kílómetra fjarlægð frá næstu laxakví. Síðustu ár hafa þessi efni m.a. greinst í villtum fiski, setlögum og botndýrum. Villtum laxfiskum stafar mikil hætta af lúsasmiti frá laxeldisstöðvum, en þessi mikla aukning á notkun lúsameðala virðist ekki hafa dugað til að draga úr smithættunni að neinu ráði. Umhverfisstofnun Noregs (Miljødirektoratet) telur brýnt að leita nýrra leiða til að bregðast við þessari ógn.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljødirektoratet 4. mars).

Rauntímavöktun regnskóga á netinu

Birt þann af
Svara

GFW_logo_4cFramvegis getur almenningur fylgst með ástandi regnskóga heimsins í nánast beinni útsendingu á netinu, en World Resources Institute (WRI) í Washington hefur gert þetta mögulegt með aðstoð Google Earth og nokkurra annarra aðila. Með þessari nýju tækni verður hægt að fylgjast með regnskógum á svæðum sem hingað til hafa verið lítið sem ekkert vöktuð. Verkefnið gengur undir nafninu Global Forest Watch, og þeir sem að því standa vonast til að það skapi þrýsting á ríkisstjórnir að stöðva eyðingu skóga og leiði jafnframt til ábyrgari verslunar með afurðir á borð við pálmaolíu, soja og kjöt, sem hugsanlega eru framleiddar á svæðum þar sem regnskógar hafa verið ruddir.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Fornri þekkingu beitt gegn hnignun tegunda

Birt þann af
Svara

IPBESFulltrúar 115 þjóða innan IPBES (Milliríkjanefndarinnar um líffræðilega fjölbreytni og þjónustu vistkerfa) hafa tekið höndum saman um að safna og leiða saman fornar landbúnaðaraðferðir og þekkingu frumbyggja hvaðanæva að úr heiminum í þeirri von að þessu megi beita til að sporna gegn hraðasta útdauða tegunda frá því á dögum risaeðlanna. Meðal þeirra aðferða sem talið er að geti nýst í þessari viðleitni er fiskeldi á hrísgrjónaökrum líkt og stundað var í Kína og víðar fyrir 1200 árum. Með því að rækta hrísgrjón og fiska á sama svæði er hægt að draga úr varnarefnanotkun um 68% og minnka þörfina fyrir tilbúinn áburð um 24% samanborið við einhæfar ræktunaraðferðir samtímans. Varnarefni drepa alla jafna fleiri tegundir lífvera en þeim er ætlað, þannig að þessi eina aðgerð getur skipt verulegu máli fyrir vistkerfið. Einnig verður skoðað hvernig samnýta megi veðurþekkingu Inúíta með gögnum frá gervihnöttum til að meta bráðnun íss, svo annað dæmi sé nefnt.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).