Páskafrí umhverfisfróðleikssíðunnar 2020.is hefur verið framlengt. Síðan verður næst uppfærð mánudaginn 15. apríl nk.
Framlengt páskafrí
Svara
Greinasafn eftir: stefangisla
Lífrænar vörur í mikilli sókn í Noregi
Í Noregi jókst sala á lífrænt vottuðum vörum um rúm 17% á árinu 2012 og nam samtals 1,5 milljörðum norskra króna (um 32 milljörðum ísl. kr). Mest var söluaukningin í lífrænum barnamat. Þar jókst salan um tæp 32% milli ára, en um 23% af öllum barnamat sem seldur er í Noregi er nú með lífræna vottun. Lífrænt vottaðar mjólkurvörur eru hins vegar sá vöruflokkur þar sem heildarsalan er mest. Samkvæmt útreikningum Landbúnaðarstofnunar Noregs (SLF) þarf þó að gera enn betur til að ná markmiði ríkisstjórnarinnar um 15% hlutdeild lífrænt vottaðra matvæla árið 2020. Miðað við svipaða aukningu næstu ár verður þetta hlutfall aðeins á bilinu 4-9%.
(Sjá fréttatilkynningu Landbúnaðarstofnunar Noregs 21. mars).
Gríðarleg verðmæti tapast í urðun
Árlega tapast 2,5 milljarðar sterlingspunda (um 470 milljarðar ísl. kr.) út úr bresku hagkerfi vegna urðunar úrgangs sem hefði mátt nýta betur. Þessum verðmætum væri hægt að bjarga með því að takmarka eða banna urðun úrgangsflokka á borð við matvæli, klæði, timbur og plast, með svipuðum hætti og þegar hefur verið gert með úr sér gengna bíla og raftækjaúrgang. Þetta kemur fram í rannsókn sem unnin var af Green Alliance í Bretlandi. Við kynningu á niðurstöðunum kom m.a. fram að urðun væri enn „hin sjálfgefna leið“ og að því þyrfti að breyta.
(Sjá frétt EDIE í gær).
Skemmtiferðaskip spilla loftgæðum á norðurslóðum
Nýleg rannsókn á loftmengun í Ny Ålesund á Svalbarða sýnir að mengun er talsvert meiri þá daga sem skemmtiferðaskip eiga þar viðdvöl en aðra daga. Þetta gildir jafnt um brennisteinsoxíð, svart kolefni (sót) og öragnir (60 nm). Höfundar rannsóknarinnar benda á að þessi mengun geti hugsanlega haft áhrif á vistkerfi svæða sem almennt eru talin ósnortin og jafnframt skekkt niðurstöður mikilvægra grunnmælinga á slíkum svæðum, svo sem á Zeppelinfjalli á Svalbarða. Auk þess sé þetta áminning um mikilvægi þess að huga að vaxandi mengunarhættu samfara aukinni skipaumferð um Norðurslóðir.
(Sjá útdrátt í Atmospheric Chemistry and Physics).
Býflugnabændur kæra Umhverfisstofnun Bandaríkjanna
Hópur býflugnabænda og nokkur frjáls félagasamtök vestanhafs, þar á meðal Sierraklúbburinn, lögðu í gær fram kæru á hendur Umhverfisstofnun Bandaríkjanna fyrir að grípa ekki til verndaraðgerða vegna þeirrar hættu sem kærendur segja býflugnastofnum stafa af skordýraeitri af flokki neónikótínoíða. Í kærunni er þess m.a. krafist að stofnunin dragi til baka leyfi til notkunar á klóþíanidín og þíametoxam, sem bæði tilheyra þessum flokki eiturefna. Sérstaklega er kært fyrir útgáfu skilyrtra leyfa sem gera framleiðendum kleift að setja ný eiturefni á markað fyrr en ella, en síðustu ár munu tveir þriðju allra nýrra varnarefna í Bandaríkjunum hafa verið sett á markað á grunni slíkra leyfa. Neónikótínoíð hafa verið mikið notuð í Bandaríkjunum síðan um miðjan síðasta áratug og frá sama tíma hafa orðið mikil afföll á býflugnabúum. Dæmi eru um 50% fækkun á síðasta ári einu og sér. Framleiðendur efnanna benda hins vegar á að skaðsemi þeirra hafi ekki verið sönnuð.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Tímamót í Kattegat
Sl. mánudag urðu ákveðin þáttaskil í vindorkuframleiðslu í Danmörku þegar 36. myllan í Anholt vindmyllugarðinum í Kattegat var tekin í notkun. Þar með var uppsett afl vindorkustöðva úti fyrir ströndum Danmerkur komið í 1 GW, sem dugar fyrir u.þ.b. milljón heimili. Séu vindorkustöðvar á landi taldar með er uppsett afl vindorkustöðva í Danmörku að nálgast 4 GW. Bretar eru eina þjóðin í heiminum sem fær meiri raforku en Danir frá vindmyllum á hafi.
(Sjá frétt Teknisk Ukeblad í gær).
Áhyggjur af rotvarnarefni í barnakremi
Í nýlegri könnun danska neytendablaðsins Tænk kom í ljós að 9 af 26 tegundum barnakrema innihéldu rotvarnarefnið fenoxýetanól, sem hefur þann kost að vera hvorki ofnæmisvaldur né hormónaraskandi, en er hins vegar talið geta valdið lifrarskaða við langvarandi notkun. Samkvæmt gildandi reglum í Evrópu mega snyrtivörur innihalda allt að 1% fenoxýetanól, en Frakkar hafa beitt sér fyrir því að þessi öryggismörk verði færð niður í 0,4% til að tryggja að viðkomandi vörur séu öruggar fyrir börn. Öruggasta leiðin er þó að fara sparlega með snyrtivörur þegar börn eiga í hlut og nota lífrænt vottaðar vörur.
(Sjá frétt á heimasíðu Tænk í gær).
Sparneytnari bílar og meiri atvinna
Um 400.000 ný störf gætu skapast í Evrópu ef samkomulag næst innan Evrópusambandsins um hertar reglur um orkunýtni bifreiða, en fyrsta atkvæðagreiðslan um tillögu í þessa veru fer fram á Evrópuþinginu í dag. Í skýrslu sem breskir ráðgjafar hafa unnið fyrir sambandið kemur einnig fram að með innleiðingu nýju reglnanna myndu íbúar Evrópusambandsríkja spara 57-79 milljarða evra (9-13 þúsund milljarða ísl. kr.) í eldsneytiskaupum á ári hverju, með samsvarandi aukningu kaupmáttar á öðrum sviðum. Í umræddum tillögum er gert ráð fyrir að koltvísýringslosun nýrra bíla verði að meðaltali 95 g/km árið 2020, samanborið við 130 g/km sem stefnt er að fyrir árið 2015.
(Sjá frétt PlanetArk í gær).
Neónikótínoíð ekki sett á bannlista
Síðastliðinn föstudag komu fulltrúar Breta, Þjóðverja og nokkura fleiri aðildarríkja Evrópusambandsins í veg fyrir að sérfræðinganefnd sambandsins um fæðukeðjur og heilsu dýra samþykkti tillögu Framkvæmdastjórnar ESB um tveggja ára bann við notkun neónikótínoíðs sem skordýraeiturs, þrátt fyrir að Matvælaöryggisstofnun Evrópu (EFSA) hafi gefið út það álit að eitrið stefni býflugum í óásættanlega hættu og því sé ekki forsvaranlegt að nota það við ræktun plöntutegunda sem býflugur sækja í. Framleiðendur eitursins fagna þessari niðurstöðu, en umhverfisverndarsinnar og ýmsir vísindamenn og stjórnmálamenn eru að sama skapi vonsviknir. Býflugur skipta gríðarlegu máli fyrir fæðuframleiðslu í heiminum, en framleiðendur eitursins telja þó ástæðulaust að banna það, þar sem ekki liggi fyrir sannanir um skaðsemi þess.
(Sjá frétt The Guardian 15. mars).
Gervinef þefar uppi mengun frá skipum
Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) hefur fengið Tæknistofnunina í Århus til að þróa gervinef sem komið verður fyrir á Stórabeltisbrúnni á næsta ári. Frá og með 1. janúar 2015 mun „nefið“ þefa uppi brennisteinsmengun í útblæstri skipa sem sigla undir brúna. Þann dag ganga einmitt í gildi nýjar reglur Alþjóða siglingamálastofnunarinnar (IMO) um hámarksstyrk brennisteins í útblæstri skipa nálægt landi. Verði „nefið“ vart við mengun yfir mörkum verður farið um borð í viðkomandi skip, tekið sýni af eldsneyti og sektum beitt ef sýnið stenst ekki kröfur IMO.
(Sjá umfjöllun í fréttabréfinu Miljønyt 14. mars).
2020 