Leiðin um Norður-Íshafið milli Norður-Evrópu og Kína verður varla orðin hagkvæm fyrir skipaflutninga fyrr en um eða eftir árið 2040 ef marka má nýja skýrslu frá Viðskiptaháskóla Kaupmannahafnar. Ýmsir hafa bundið miklar vonir við að þessi leið opnist á næstu árum en að mati skýrsluhöfunda verður ísinn á leiðinni svo óútreiknanlegur enn um sinn að kosta þurfi miklu til að styrkja ísvarnir á skipum eða kaupa þjónustu ísbrjóta. Lágt olíuverð gerir samanburðinn við Suezskurðinn enn óhagstæðari en ella. Félag danskra flutningaskipaeigenda (Danmarks Rederiforening) er á sama máli, en í félaginu eru nokkur af stærstu skipafélögum heims sem myndu jafnframt hafa mestan hag af opnun norðurleiðarinnar.
(Sjá frétt The Guardian 9. febrúar).
Greinasafn fyrir merki: loftslagsbreytingar
Rafvæðing skipa hafin hjá Kystverket
Strandlengjustofnun Noregs (Kystverket) hefur ákveðið að nota tvinntækni í fjölnotaskipinu OV Bøkfjord sem hefur verið í smíðum frá því á árinu 2014. Gengið var frá samningum við Rolls Royce rétt fyrir áramót um afhendingu á rafgeymum og öðrum búnaði sem þessu tengist. Breytingin mun seinka afhendingu skipsins, en Kystverket hyggst einnig gera kröfu um tvinntækni í systurskipi sem sett verður í útboðsferli á næstu vikum. Enn fremur er verið að skoða hvort mögulegt sé að breyta tveimur eldri skipum stofnunarinnar í tvinnskip, en með því móti ætti að vera hægt að draga verulega úr olíunotkun og losun gróðurhúsalofttegunda. Áætlað er að stofnkostnaður hvers skips hækki um 15 milljónir norskra króna (um 225 millj. ísl. kr.) við þessa breytingu, en á móti er gert ráð fyrir allt að 25% sparnaði í eldsneytiskaupum sem þýðir að breytingin borgar sig upp á u.þ.b. 10 árum. Tvinntæknin gerir það mögulegt að nýta dísilvélar skipanna mun betur en ella, viðhaldsþörf minnkar og hægt verður að keyra skipin alfarið á rafmagni þegar þau liggja við bryggju og draga þannig úr hávaða og loftmengun.
(Sjá frétt Teknisk Ukeblad 5. janúar).
Samningur um losun frá flugumferð væntanlegur á næsta ári
Líklegt þykir að samningur um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda frá flugumferð náist á næsta ári, en losun frá flugi fellur ekki undir loftslagssamning Sameinuðu þjóðanna (SÞ). Samningagerð um samdrátt í losun frá flugumferð er í höndum Alþjóðaflugmálastofnunarinnar (ICAO) og því er ekki minnst á flugumferð í nýjum loftslagssamningi SÞ. ICAO vinnur að þróun markaðslegra stjórntæka sem gera flugfélögum kleift að draga úr losun með kaupum á losunarheimildum og kolefnisjöfnun samhliða því sem unnið er að alþjóðlegum viðmiðunarmörkun fyrir hágmarkslosun frá flugvélum. Erfitt hefur reynst að ákveða hvernig flugfélög eigi að mæla og reikna losun og hvernig taka eigi á mismunandi efnahagsþróun í aðildarríkjum og hjá flugfélögum. Stofnunin vonast til að hægt verði að kynna flugfélögum markaðstengt fyrirkomulag í september á næsta ári þegar frekari útfærslur liggja fyrir.
(Sjá frétt PlanetArk 11. desember).
Ólöglegt efni í 49 hárvörum
Efnaeftirlit Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) fann ólöglega lofttegund í 49 hárvörum á dönskum markaði sem stofnunin tók nýlega til athugunar. Í framhaldi af þessu hefur sala á þessum vörum verið bönnuð. Samtals voru skoðaðar 120 hárvörur sem seldar eru í úðabrúsum og fannst lofttegundin R152A (díflúoretan) í 49 þeirra. Bannað hefur verið að nota efnið í úðabrúsa í Danmörku allt frá árinu 2002, ekki þó vegna skaðlegra áhrifa á heilsu heldur vegna þess að R152A er öflug gróðurhúsalofttegund. Eitt framleiðslufyrirtækjanna sem um ræðir var kært til lögreglu þar sem Miljøstyrelsen hefur áður haft afskipti af fyrirtækinu vegna svipaðs máls.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljøstyrelsens 8. desember).
Fyrstu styrkveitingar Græna loftslagssjóðsins
Stjórn Græna loftslagssjóðsins (e. Green Climate Fund (GCF)) samþykkti fyrstu átta styrkveitingar sjóðsins á dögunum, samtals að fjárhæð 168 milljónir Bandaríkjadala (um 22 milljarðar ísl. kr.). Þar með er starfsemi sjóðsins formlega hafin, en sjóðurinn var stofnaður á loftslagsráðstefnunni COP16 í Cancún haustið 2010. Sjóðurinn er að mestu fjármagnaður af iðnríkjunum og er ætlað að styðja við loftslagsverkefni í þróunarlöndum, bæði til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og til að auðvelda aðlögun samfélaga að loftslagsbreytingum. Af þessum fyrstu átta verkefnum eru þrjú í Afríku, þrjú á Kyrrahafssvæðinu og tvö í Suður-Ameríku. Gert er ráð fyrir að þessi verkefni muni leiða af sér fjárfestingar fyrir samtals 1,3 milljarða dala (um 170 milljarða ísl. kr.) á næstu fimm árum.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna í dag).
Osló losar allt sitt fé úr jarðefnaeldsneytisgeiranum
Osló er fyrsta höfuðborgin í heiminum sem ákveður að losa um allar fjárfestingar sínar í kola-, olíu- og gasfyrirtækjum til að sporna gegn loftslagsbreytingum. Þetta þýðir að fjárfesting upp á 9 milljarða Bandaríkjadala (um 1.125 milljarða ísl. kr.) verður færð úr jarðefnaeldsneyti í aðrar greinar. Þessi fjárlosun er hluti af málefnasamningi nýs meirihluta græningja, jafnaðarmanna og vinstri manna í borgarstjórn. Áður hafa 45 borgarstjórnir víða um heim tekið sambærilega ákvörðun um fjárlosun, en sem fyrr segir er Osló fyrsta höfuðborgin sem stígur þetta skref.
(Sjá frétt EcoWatch 19. október).
Endurtryggingafélög kalla eftir aðgerðum í loftslagsmálum
Endurtryggingafélög vænta þess að leiðtogar þjóða heims sýni það hugrekki að taka fullt tillit til komandi kynslóða í ákvörðunum sínum á 21. leiðtogafundi aðildarríkja loftslagssáttmála Sameinuðu þjóðanna sem hefst í París eftir tvo og hálfan mánuð. Samkvæmt tölum frá Swiss Re nam árlegt tjón vegna náttúruhamfara að meðaltali um 180 milljörðum dollara (um 23.000 milljörðum ísl. kr.) á ári síðasta áratug. Þá hefur matsfyrirtækið Standard & Poor’s varað við því að náttúruhamfarir geti leitt til lækkunar á lánshæfismati þjóða og að þar séu Mið- og Suður-Ameríka í mestri hættu. Fulltrúar endurtryggingafyrirtækja hafa boðist til að setja verðmiða á þær ákvarðanir sem verða teknar eða ekki teknar í París í desember til að gera mönnum ljóst að aðgerðaleysi í nútímanum muni hafa í för með sér verulegan kostnað til lengri tíma litið.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Vistkerfi fjarða binda mikið kolefni
Vistkerfi fjarða binda um 11% af öllu því kolefni sem binst í hafinu samkvæmt nýrri rannsókn Háskólans í Otago á Nýja-Sjálandi á setlögum í fjörðum. Firðir gegna þannig mjög mikilvægu hlutverki í loftslagsstjórnun og er talið að árlega séu um 18 milljón tonn af lífrænu kolefni grafin í seti fjarða. Firðir þekja aðeins um 0,1% af yfirborði sjávar og er því geta þeirra til kolefnisbindingar mun meiri en annarra hafsvæða. Þar sem firðir eru djúpir og oft tiltölulega súrefnissnauðir eru þeir mjög stöðugir geymslustaðir fyrir kolefnisríkt set. Kolefnisbinding í seti er mjög mikilvæg vistkerfaþjónusta sem getur dregið verulega úr sveiflum í magni koltvísýrings í andrúmslofti og þannig haft áhrif á þróun loftslags jarðar. Einnig er kolefnisbinding í setlögum mjög varanleg, þar sem geymslan getur dugað í þúsundir ára.
(Sjá frétt Science Daily 4. maí).
Dregur loks úr kolabrennslu í Kína
Á árinu 2014 varð í fyrsta sinn samdráttur í kolanotkun Kínverja, en þennan samdrátt má rekja til hraðrar uppbyggingar endurnýjanlegra orkuvera, aukinnar orkunýtni og minnkandi áherslu stjórnvalda á uppbyggingu stóriðju. Kolanotkunin minnkaði þannig um 2,1% milli áranna 2013 og 2014, en hafði áður aukist jafnt og þétt síðan í byrjun aldarinnar í takt við vaxandi þjóðarframleiðslu. Aðgerðir stjórnvalda í Kína til að draga úr kolanotkun stuðla að bættum loftgæðum en eru jafnframt undirstaða þess að Kína geti staðið við nýgerðan samning við Bandaríkin varðandi losun gróðurhúsalofttegunda. Helmingur af þeirri aukningu sem orðið hefur á CO2-losun í heiminum síðustu 10 ár á rætur að rekja til vaxandi kolabrennslu í Kína.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Síðasta kynslóðin sem getur spornað gegn loftslagsbreytingunum
„Kynslóðin okkar er sú fyrsta sem getur útrýmt fátækt og sú síðasta sem getur tekið skref til að komast hjá verstu afleiðingum loftslagsbreytinga“.
(Ban Ki-moon í grein í the Guardian 12. janúar).