Greinasafn fyrir flokkinn: Neytendur

Svansmerktur jólapappír loks fáanlegur í Noregi

Birt þann af
Svara

Svansmerktur jólapappír 160Nú geta norskir neytendur í fyrsta sinn keypt Svansmerktan jólapappír, en hafin er framleiðsla á slíkum pappír í prentsmiðjunni Grøset. Svansmerkið tryggir að pappírinn uppfylli gæðakröfur og að í honum séu engin skaðleg litarefni eða yfirborðsefni. Þetta þýðir jafnframt að flokka má pappírinn með öðrum pappír til endurvinnslu, en venjulegur jólapappír er yfirleitt ónothæfur til slíks vegna efnainnihalds o.fl.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Noregi 6. desember).

Kjötát fer vaxandi

Birt þann af
Svara

KjötMannskepnan er tiltölulega neðarlega í fæðukeðjunni, en vaxandi kjötneysla í löndum á borð við Kína og Indland gerir það að verkum að hlutur kjöts í fæðunni vex jafnt og þétt á heimsvísu. Í grein sem birtist á dögunum í tímaritinu Proceedings of the National Academy of Sciences eru fæðuþrepastig (e. human trophic level (HTL)) reiknuð í fyrsta sinn fyrir mannkynið í heild og fyrir einstakar þjóðir. Meðalmaðurinn er með HTL=2,21 á kvarða sem nær frá 1 (plöntur) upp í 5,5 (algjörar kjötætur svo sem tígrisdýr og hákarlar). Ríkustu þjóðir heims raða sér í efstu sætin í þessum samanburði, en þar fer hlutfall kjöts í fæðu þó heldur lækkandi. Búrúndí er eitt þeirra land sem er neðst á listanum með HTL=2,04 (96,7% jurtafæði) en Ísland er í efsta flokki með HTL=2,57 (50% jurtafæði). Aukin kjötneysla er afar neikvæð í umhverfislegu tilliti, þar sem mun meira af vatni, landi og orku þarf til að framleiða kjöt en sama magn af jurtafæði.
(Sjá frétt á Mongabay.com í dag).

BPA tengt við mígreni

Birt þann af
Svara

Kona flaska BPABisfenól-A (BPA) kann að stuðla að mígreni ef marka má niðurstöður rannsóknar sem sagt var frá í tímaritinu Toxicological Sciences í síðasta mánuði. Þetta tengist því væntanlega að BPA líkir eftir kvenhormóninu estrógeni, en sveiflur í styrk estrógens í líkamanum eru einn þeirra þátta sem ýta undir tíðari, verri og þrálátari mígreniköst. BPA finnst enn í sumum matarílátum, einkum innan á niðursuðudósum og e.t.v. í plastbrúsum undir vatn, svo sem í svonefndum vatnsvélum. Rannsóknin sem um ræðir var gerð á rottum og leiddi í ljós marktækar hegðunarbreytingar sem líktust mígreni. Rottur sem fengu BPA hreyfðu sig t.d. minna en ella og urðu ljós- og hljóðfælnari.
(Sjá frétt Medical Daily 2. desember).

 

Varnarefni í léttvíni

Birt þann af
Svara

VínÍ rannsókn sem Landbúnaðarháskóli Svíþjóðar (SLU) gerði fyrir sjónvarpsþáttinn Kalla fakta á sjónvarpsstöðinni TV4 fundust varnarefnaleifar í fjórum af tíu mest seldu tegundum kassavíns í Svíþjóð. Evrópusambandið hefur ekki sett nein viðmiðunargildi fyrir leyfileg hámörk varnarefna í víni, en styrkur efnanna í umræddri rannsókn var allt að 55 sinnum hærri en leyft er í drykkjarvatni. Ein víntegund af þessum fjórum, Les Fumées Blanches, innihélt efnið Þíóphanatmetýl, sem talið er stuðla að krabbameinsvexti og ófrjósemi.
(Sjá frétt Sænska ríkisútvarpsins 24. nóvember).

Ný ríkisstjórn í Þýskalandi boðar hertar reglur um merkingar erfðabreyttra matæla

Birt þann af
Svara

Kýr GMO fodurNý ríkisstjórn kristilegra demókrata og jafnaðarmanna í Þýskalandi, sem tekur væntanlega formlega við völdum í desember, hyggst beita sér innan Evrópusambandsins fyrir hertum reglum um merkingu erfðabreyttra matvæla. Samkvæmt drögum að stjórnarsáttmála vill ríkisstjórnin að skylt verði að merkja sérstaklega afurðir dýra sem alin hafa verið á erfðabreyttu fóðri. Ef af verður mun hátt hlutfall kjöts sem framleitt er innan sambandsins verða merkt með þessum hætti, þar sem mikið er af erfðabreyttu soja af bandarískum uppruna í fóðri evrópskra húsdýra.
(Sjá frétt PlanetArk 26. nóvember).

Hættuleg efni í leikföngum

Birt þann af
Svara

BarnmeddotRúmur helmingur af 30 tegundum tréleikfanga fyrir börn að þriggja ára aldri sem skoðaðar voru í nýrri rannsókn á vegum Stiftung Warentest reyndust innihalda hættuleg efni. Um var að ræða efni á borð við PAH, lífræn tinsambönd, blý, hættuleg litarefni og formaldehýð, þ.e.a.s. efni sem geta verið krabbameinsvaldandi og hormónaraskandi svo eitthvað sé nefnt. Efnin fundust einkum í lakki, snúrum, netum og krossviði.
(Sjá frétt á heimasíðu Stiftung Warentest 21. nóvember).

Réttlætismerki í 25 ár

Birt þann af
Svara

Fairtrade 25 áraRéttlætismerkingar (siðgæðisvottanir (e. Fairtrade)) eiga 25 ára afmæli um þessar mundir. Fyrsta merkið af þessu tagi var hollenska Max Havelaar merkið, og fyrsta vottaða varan var kaffi frá Mexíkó sem selt var í hollenskum stórmörkuðum haustið 1988. Þetta frumkvæði Hollendinga er orðið að alþjóðlegri hreyfingu og nú eru „Fairtrade-vörur“ seldar fyrir um 4,8 milljarða evra (um 790 milljarða ísl. kr.) á ári. Vottaðar vörur eru um 30.000 talsins, og er áætlað að um 1,35 milljónir bænda og landbúnaðarverkamanna njóti góðs af þessum viðskiptum.
(Sjá frétt á heimasíðu Fairtrade International (FLO) 13. nóvember).

Grænn jólasveinn væntanlegur

Birt þann af
Svara

Grænn jóliÞær fréttir berast nú utan úr hinum stóra heimi að ameríski jólasveinninn hyggist hætta að klæðast rauða búningnum sem ónefnt drykkjarvörufyrirtæki útvegaði honum á 3. áratug síðustu aldar. Að sögn jólasveinsins hefur honum þótt gaman að kynna umrædda drykki en nú finnst honum kominn tími á breytingar, enda hafi ánægjan í starfinu minnkað, öfugt við mittismálið. Fyrir jólin sem nú nálgast mun jólasveinninn því klæðast grænum búningi, auk þess sem búist er við verulegum áherslubreytingum í gjafavali. Lögð verður áhersla á góðar gjafir í anda grænni jóla, í stað gjafa sem fara fljótlega í ruslið og enda í einhverri holu í jörðinni.
(Sjá frétt ENN 12. nóvember).

BPA skaðlegt í lágum styrk

Birt þann af
Svara

BPAHormónaraskandi áhrif bisfenóls-A (BPA) geta komið fram við mun lægri styrk en áður var talið. Í ljósi nýrrar þekkingar á virkni hormóna og hormónaraskandi efna hefur hópur vísindamanna rýnt nánar í niðurstöður eldri rannsókna á áhrifum lítilla skammta af BPA á frumur líkamans. Í þessari yfirferð kom í ljós að efnið getur haft skaðleg áhrif, jafnvel þótt styrkur þess sé allt niður í 1/40 af því sem áður var miðað við, eða með öðrum orðum nálægt því sem algengt er að fólk verði fyrir í daglegu lífi. Áhrifin geta m.a. komið fram í blöðrum á eggjastokkum, breyttum ofnæmisviðbrögðum, hegðunarvandkvæðum og skertri frjósemi.
(Sjá frétt ScienceDaily í dag).

Nissan Leaf söluhæsti bíllinn í Noregi í október

Birt þann af
Svara

Nissan Leaf NORafbíllinn Nissan Leaf var söluhæsti fólksbíllinn í Noregi í október. Þá seldust 716 slíkir bílar, eða sem nemur 5,6% af allri bílasölu í landinu. Þetta var annar mánuðurinn í röð þar sem rafbíll er efstur á sölulistanum, en í september var sportbíllinn Tesla S á toppnum með 616 selda bíla. Markaðshlutdeild Nissan Leaf er 3,2% það sem af er árinu og hafa aðeins þrjár bílategundir selst betur. Norðmenn virðast vera í broddi fylkingar í rafbílavæðingunni, en það er m.a. rakið til ríkulegra niðurgreiðslna, niðurfellingar bílastæðagjalda, ókeypis aðgangs að hleðslustöðvum, undanþágu frá vegatollum og aðgangs að strætisvagnaakreinum.
(Sjá frétt Reuters 1. nóvember).