Rusl á breskum fjörum jókst um 12% milli áranna 2011 og 2012, mælt í fjölda hluta á hvern kílómetra strandlengjunnar. Mest varð aukningin á rusli frá reykingamönnum. Þannig fjölgaði kveikjurum og sígarettupökkum um 90% á milli ára og fjöldi sígarettufiltera tvöfaldaðist. Á einni helgi í september í fyrra fylltu sjálfboðaliðar 1.800 sorpsekki með rusli á 90 km strandlengju, og reyndust um 65% af ruslinu vera plast af einhverju tagi. Þetta veldur sérstökum áhyggjum, þar sem plastið brotnar seint eða ekki niður í náttúrunni. Svo virðist sem áratugalöng viðleitni til að bæta umgengni fólks hafi ekki skilað miklum árangri.
(Sjá frétt The Guardian í gær).
Greinasafn fyrir flokkinn: Hafið
Skemmtiferðaskip spilla loftgæðum á norðurslóðum
Nýleg rannsókn á loftmengun í Ny Ålesund á Svalbarða sýnir að mengun er talsvert meiri þá daga sem skemmtiferðaskip eiga þar viðdvöl en aðra daga. Þetta gildir jafnt um brennisteinsoxíð, svart kolefni (sót) og öragnir (60 nm). Höfundar rannsóknarinnar benda á að þessi mengun geti hugsanlega haft áhrif á vistkerfi svæða sem almennt eru talin ósnortin og jafnframt skekkt niðurstöður mikilvægra grunnmælinga á slíkum svæðum, svo sem á Zeppelinfjalli á Svalbarða. Auk þess sé þetta áminning um mikilvægi þess að huga að vaxandi mengunarhættu samfara aukinni skipaumferð um Norðurslóðir.
(Sjá útdrátt í Atmospheric Chemistry and Physics).
Gervinef þefar uppi mengun frá skipum
Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) hefur fengið Tæknistofnunina í Århus til að þróa gervinef sem komið verður fyrir á Stórabeltisbrúnni á næsta ári. Frá og með 1. janúar 2015 mun „nefið“ þefa uppi brennisteinsmengun í útblæstri skipa sem sigla undir brúna. Þann dag ganga einmitt í gildi nýjar reglur Alþjóða siglingamálastofnunarinnar (IMO) um hámarksstyrk brennisteins í útblæstri skipa nálægt landi. Verði „nefið“ vart við mengun yfir mörkum verður farið um borð í viðkomandi skip, tekið sýni af eldsneyti og sektum beitt ef sýnið stenst ekki kröfur IMO.
(Sjá umfjöllun í fréttabréfinu Miljønyt 14. mars).
Norðurheimskautssvæðið þarf meiri vernd
Umhverfissstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) telur þörf á að verja Norðurheimskautssvæðið betur en gert er gegn ágengni í náttúruauðlindir á borð við málma, olíu og gas, sem nú verða sífellt aðgengilegri samfara bráðnun heimskautsíssins. Að mati UNEP gegnir Norðurskautsráðið lykilhlutverki í að tryggja ábyrga umgengni um þessar auðlindir. Allar ákvarðanir um nýtingu þeirra verði að byggja á mati á áhrifum nýtingarinnar á vistkerfi og stofna.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Japanskt frauðplast á fjörum Alaska
Gríðarlegt magn af japönsku frauðplasti hefur rekið á fjörur Alaska síðustu mánuði. Þetta er ein af afleiðingum jarðskjálftans mikla í Japan í mars 2011 og flóðbylgjunnar sem fylgdi í kjölfarið. Plastið er m.a. úr einangrun húsa sem skemmdust í hamförunum og úr flotholtum á sjó. Plastið hefur nú náð að berast þvert yfir Kyrrahafið og er víða að finna á vesturströnd Bandaríkjanna. Erfiðast verður þó að hreinsa strendur Alaska, þar sem svæðið er afskekkt og strandlínan löng. Umhverfisverndarsinnar hafa áhyggjur af áhrifum plastsins á dýralíf, en frauðplast brotnar seint eða aldrei niður í náttúrunni og getur m.a. valdið köfnun og stíflað meltingarvegi dýra.
(Sjá frétt PlanetArk 31. janúar).
Sífellt meira plastrusl á botni Norður-Íshafsins
Mikið magn af rusli, aðallega plastrusli, hefur safnast upp á botni Norður-Íshafsins á síðustu 10 árum. Þannig tvöfaldaðist magnið, mælt í stykkjatali, milli áranna 2002 og 2011, þ.e. úr 3.635 í 7.710 stykki á ferkílómetra. Þessar niðurstöður, sem birtust í vísindagrein í tímaritinu Marine Pollution Bulletin fyrir áramót, byggja á neðansjávarmyndum sem teknar voru vestur af Svalbarða. Plastið hefur margvísleg áhrif á lífríkið, svo sem með því að breyta efnasamsetningu við botninn, loka fyrir aðgang súrefnis og búa til skilyrði fyrir framandi lífverur, auk beinna eituráhrifa, köfnunarhættu o.s.frv. Áætlað er að um 10% af árlegri plastframleiðslu í heiminum endi í sjónum, líklega samtals um 27 milljónir tonna.
(Sjá frétt í Sience for Environment Policy, fréttabréfi Framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um umhverfismál, í gær).
Shell í vanda við Alaska
Í framhaldi af strandi Kulluk olíupallsins við Sitkalidakeyju við Alaska á nýársnótt eykst nú þrýstingur á ríkisstjórn Baracks Obama að fresta öllum frekari áætlunum um olíuboranir á Norðurheimskautssvæðinu. Forsvarsmenn olíufélagsins Shell, sem er eigandi pallsins, leggja á það áherslu að strandið hafi átt sér stað við flutning á pallinum og hafi ekkert með olíuboranir að gera sem slíkar. Umhverfisverndarsamtök benda hins vegar á að strandið sé sönnun þess að olíufélög geti ekki fyrirbyggt umhverfisslys í tengslum við olíuvinnsluna. Frá því á árinu 2005 hefur Shell varið um 4,5 milljörðum dollara (um 600 milljörðum ísl. kr.) í undirbúning olíuvinnslu á norðurheimskautssvæðinu við Alaska, en enn hefur ekki reynst unnt að hefja boranir.
(Sjá frétt PlanetArk 4. janúar).
Stærstu þjóðgarðar heimshafanna stofnaðir í Ástralíu
Síðastliðinn föstudag kynnti Tony Burke, umhverfisráðherra Ástralíu, ákvörðun þarlendra stjórnvalda um stofnun þjóðgarða á nærliggjandi hafsvæðum til að vernda kóralrif og annað lífríki sjávar gegn neikvæðum áhrifum olíuleitar og fiskveiða. Þetta verður stærsta náttúruverndarsvæði heimshafanna, samtals um 2,3 milljónir ferkílómetra (u.þ.b. 23-föld stærð Íslands). Með þessu vilja stjórnvöld tryggja að fiskabúr og teiknimyndin ‘Finding Nemo’ verði ekki einu heimildirnar sem eftir verða um mikilfengleika hafanna.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).
Náttúruverndarsvæði orðin meira en fimmtungur af Evrópu
Flatarmál náttúruverndarsvæða í Evrópu er nú komið yfir 21% af öllu flatarmáli álfunnar. Vatnajökulsþjóðgarður er stærsta svæðið í þessum flokki, en samtals eru svæðin um 105.000 talsins. Hægar gengur að friða svæði á hafinu, en þar eiga Evrópulönd enn langt í land til að ná markmiði Evrópusambandsins um að 10% af hafsvæðum sambandslandanna njóti verndunar. Einkum hefur lítið miðað í friðun hafsvæða fjær landi. Rannsóknir benda til að beinar og óbeinar tekjur af nátturuverndarsvæðum séu þrefalt til sjöfalt hærri en stofnkostnaðurinn.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Evrópu 23. október).
Botnskröpun jafnvel enn skaðlegri en talið var
Niðurstöður nýrrar spænskrar rannsóknar, sem sagt var frá á heimasíðu Nature í gær, benda til að veiðar með botnvörpu spilli landslagi og lífríki sjávarbotnsins jafnvel enn meira en áður var talið. Veiðarfærin jafni út ójöfnur á yfirborðinu, þyrli upp setlögum og færi þau til, raski eða útrými botnlífverum á svæðinu, blandi mengandi efnum saman við plöntu- og dýrasvif og þannig inn í fæðukeðjuna og stuðli að skaðlegum þörungavexti og súrefnisþurrð.
(Sjá nánar í frétt PlanetArk í dag).