Mikilvægt er að stjórnvöld víða um heim búi sig undir fólksflutninga sem munu eiga sér stað vegna loftslagsbreytinga og byggi upp innviði til að bregðast við þeim. Miðstöðin Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC) bendir á að hækkandi yfirborð sjávar, hitabylgjur, þurrkar og flóð hreki milljónir manna frá heimilum sínum árlega og að á næstu árum muni um 3-10 sinnum fleiri þurfa að yfirgefa heimili sín vegna náttúruhamfara en vegna stríðsátaka. Þannig misstu til dæmis um 22 milljónir manna heimili sín af völdum náttúruhamfara árið 2013, eða um þrefalt fleiri en þurftu að yfirgefa heimili sín vegna stríðsátaka. Málefni innflytjenda eru mjög viðkvæm um þessar mundir þar sem bágborið efnahagsástand þjóða hefur dregið úr gestrisni þeirra og meiri neikvæðni ríkir nú en áður í garð flóttamanna í löndum Evrópu.
(Sjá frétt Planet Ark 9. janúar).
Greinasafn fyrir merki: loftslagsbreytingar
Ástralía stendur sig verst!
Ástralía stendur sig verst iðnríkja í að sporna við loftslagsbreytingum samkvæmt nýrri skýrslu sem gefin var út í tengslum við loftslagsráðstefnuna í Lima. Höfundar skýrslunnar segja ástæðuna fyrir slæmri einkunn Ástrala vera að nýja íhaldsstjórnin hafi dregið til baka þær aðgerðir í loftslagsmálum sem samþykktar voru af fyrri ríkisstjórn. Með þessu hefur Ástralía tekið við af Kanada sem það iðnríki sem stendur sig verst, en Ástralía er jafnframt í næstneðsta sæti af öllum ríkjum heims, þar sem Sádi-Arabía vermir botnsætið. Í skýrslunni er Dönum hrósað fyrir gott starf í loftslagsmálum en þeir eru taldir standa sig best allra ríkja. Svíar eru þar í öðru sæti og Bretar í því þriðja.
(Sjá frétt EDIE 9. desember).
Nýjar kynslóðir fiska venjast ekki súrum sjó
Svo virðist sem nýjar kynslóðir fiska eigi jafnerfitt með að aðlagast háum styrk koltvísýrings í sjónum og forfeður þeirra. Þetta kemur fram í rannsókn sem sagt er frá í tímaritinu Nature Climate Change. Þetta þykir benda til þess að sjávardýr muni aldrei ná að aðlagast að fullu því breytta umhverfi sem loftslagsbreytingarnar hafa í för með sér og að áhrifin muni þannig ekki aðeins bitna á þeim kynslóðum sem nú lifa, heldur einnig á fiskistofnum framtíðarinnar.
(Sjá frétt ENN 6. október).
Heilbrigt matarræði dregur úr loftslagsbreytingum
Heilbrigðara matarræði og minni matarsóun eru mikilvægir liðir í að tryggja fæðuöryggi og draga úr áhrifum loftslagsbreytinga samkvæmt nýrri rannsókn Háskólans í Cambridge sem sagt er frá í nýjasta hefti Nature Climate Change. Með sama áframhaldi gæti losun gróðurhúsalofttegunda frá matvælaframleiðslu einni og sér jafnvel verið orðin meiri árið 2050 en sem nemur áætlaðri heildarlosun á þeim tíma. Útbreiðsla vestrænnar matarmenningar sem einkennist af mikilli kjötneyslu hefur gert það að verkum að sífellt meira land þarf undir framleiðsluna. Þetta hefur í för með sér mikla skerðingu líffræðilegrar fjölbreytni, eyðingu skóga og mikla metanlosun. Um 42% meira land gæti þurft undir matvælaframleiðslu árið 2050 en nú er, notkun tilbúins áburðar gæti aukist um 45% á sama tíma og losun gróðurhúsalofttegunda frá matvælaframleiðslu um 80%. Höfundarnir telja brýnt að auka áherslu á heilbrigðisfræðslu til að ýta undir fjölbreyttara matarræði og minni kjötneyslu.
(Sjá frétt á heimasíðu Cambridge háskólans í dag).
Leggja þarf vegi með gát
Bæta þarf undirbúning að lagninu nýrra vega ef komast á hjá verulegum neikvæðum áhrifum á náttúruna og afkomumöguleika komandi kynslóða. Þetta er niðurstaða rannsóknar sem sagt var frá í grein í tímaritinu Nature í gær, þar sem getum er að því leitt að á næstu 35 árum verði byggðir vegir sem ná myndu 600 sinnum í kringum jörðina. Í greininni kemur fram að uppbygging vegakerfis sé mjög mikilvæg í þróunarríkjum þar sem lélegt aðgengi bænda að mörkuðum og heildsölum sé ein helsta hindrun í vegi aukinnar fæðuframleiðslu og byggðaþróunar. Stysta leiðin milli áfangastaða sé gjarnan valin í sparnaðarskyni, en með því séu búsvæði dýra og plantna oftar en ekki slitin í sundur. Þetta hafi verið raunin m.a. á Amazon-svæðinu, í Nýju-Gíneu, Síberíu og Kongó. Á mörgum þessara svæða sé lífríkið afar fjölbreytt og svæðin því mikilvægur hlekkur í að viðhalda sérstæðum vistkerfum auk þess sem svæðin hægi á loftslagsbreytingum með upptöku og geymslu kolefnis. Því sé ódýrasta leiðin ekki endilega sú hagkvæmasta ef horft er til framtíðar.
(Sjá frétt Planet Ark í dag).
Loftslagsaðgerðir borga sig í lægri heilbrigðiskostnaði
Kostnaður við að lágmarka losun gróðurhúsalofttegunda getur skilað sér í sparnaði í heilbrigðiskerfinu ef marka má nýja rannsókn frá Tækniháskólanum í Massachusetts (MIT). Lægri tíðni astma og annarra kvilla sem tengjast loftmengun eru meðal algengra jákvæðra aukaverkana af aðgerðum sem ætlað er að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda, þar sem slíkar aðgerðir leiða gjarnan jafnframt til samdráttar í losun annarra efna og bæta þannig loftgæði. Niðurstöður rannsóknarinnar benda til að sparnaður í heilbrigðiskerfinu vegna lægri sjúkrakostnaður og fleiri þátta sem tengjast betri loftgæðum geti numið allt að tíföldum kostnaði stjórnvalda vegna loftslagsaðgerða. Rannsóknin gefur einnig til kynna að aðgerðir sem beinast að losun gróðurhúsalofttegunda geti bætt loftgæði jafn mikið eða meira en aðgerðir sem beinast sérstaklega að bættum loftgæðum, enda hafi aukin áhersla á minni notkun jarðefnaeldsneytis sjálfkrafa í för með sér minni losun svifryks og lækkaðan styrk yfirborðsósons og fleiri heilsuskaðlegra efna.
(Sjá frétt Science Daily 24. ágúst).
Er hnattræn hlýnun hættulegri en loftslagsbreytingar?
Bandaríkjamenn hafa áhyggjur af hnattrænni hlýnun en er nokkuð sama um loftslagsbreytingar ef marka má niðurstöður samstarfsverkefnis háskólanna Yale og George Mason. Verkefnið leiddi í ljós að hugtökin tvö, hnattræn hlýnun og loftslagsbreytingar sem gjarnan eru notuð sem samheiti í daglegri umræðu, vekja mjög ólík viðbrögð hjá fólki. Þannig eru Bandaríkjamenn 13% líklegri til að líta á hnattræna hlýnun sem vandamál en loftslagsbreytingar. Fólk virðist tengja hnattræna hlýnun við bráðnum jökla, hækkandi sjávarborð, ofsaveður, o.s.frv. Hins vegar hefur hugtakið loftslagsbreytingar ekki þessa sömu skírskotun í hugum fólks. Munurinn er enn meiri meðal minnihlutahópa, kvenna og ungs fólks, en sem dæmi má nefna að Bandaríkjamenn af Suður-amerískum uppruna eru 30% líklegri til að telja sér stafa ógn af hnattrænni hlýnun en loftslagsbreytingum. Samkvæmt þessu skiptir miklu máli hvaða hugtök eru notuð þegar rætt er við fólk um þessi mál.
(Sjá frétt The Guardian í dag).
Loftslagsflóttamaður sækir um hæli
Ioane Teitiota, 37 ára fjölskyldufaðir frá Kiribati, hefur farið þess á leit við áfrýjunardómstól í Auckland á Nýja-Sjálandi að hann snúi við fyrri ákvörðun um að synja Ioane um hæli sem loftslagsflóttamaður. Upphaflega ákvörðunin var byggð á því að lagarök skorti, þar sem lífi umsækjandans væri ekki ógnað þótt hann sneri til fyrri heimkynna. Ione heldur því fram að fjölskyldan sé ekki óhult á Kiribati, þar sem hækkað sjávarborð sé þegar farið að leiða til mengunar drykkjarvatns, uppskerubrests og eyðileggingar heimila í flóðum. Flóttamannalöggjöfin sé úrelt að því leyti að hún nái ekki til loftslagsógna. Kiribati er eyjaklasi á Suður-Kyrrahafi, og er meðalhæð lands þar aðeins um 2 m.y.s. Yfirvöld þar hafa keypt land á Fijieyjum þar sem áformað er að reisa byggðir fyrir fólk frá Kiribati. Einnig er unnið að menntunarátaki undir yfirskriftinni „þjóðflutningar með reisn“, sem ætlað er að búa íbúa sem best undir vistaskiptin.
(Sjá frétt PlanetArk 17. október).
„Þessi umbreyting er mannanna verk“
„Loftslagsbreytingar eru raunverulegar, þær er að gerast núna, þessi umbreyting er mannanna verk, og aðeins mannanna verk geta bjargað heiminum frá verstu áhrifunum. Þetta er ekki færibandaskýrsla sem við getum hent inn í skjalaskáp. Þetta er ekki pólitískt plagg búið til af pólitíkusum. Þetta eru vísindi“.
(John Kerry, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, í tilefni af kynningu 1. hluta fimmtu ástandsskýrslu Vísindanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar, sem fram fór í Stokkhólmi í morgun kl. 8 að íslenskum tíma. (Úr beinni útsendingu The Guardian)).
Lífríki á undanhaldi
Lífríki Bretlands hnignar samkvæmt nýrri stöðuskýrslu sem nær til 3.148 tegunda á landi, í vatni og í lofti. Fækkun hefur orðið í þremur tegundum af hverjum fimm á síðustu 50 árum og ein af hverjum 10 tegundum er í útrýmingarhættu. Þessi þróun er rakin til aukins þunga í landbúnaði með tilheyrandi eyðingu búsvæða, aukinnar notkunar varnarefna, útþenslu byggðar, ofveiði og loftslagsbreytinga.
(Sjá frétt The Guardian 21. maí).