Greinasafn fyrir flokkinn: Heilsa

BPA tengt við mígreni

Birt þann af
Svara

Kona flaska BPABisfenól-A (BPA) kann að stuðla að mígreni ef marka má niðurstöður rannsóknar sem sagt var frá í tímaritinu Toxicological Sciences í síðasta mánuði. Þetta tengist því væntanlega að BPA líkir eftir kvenhormóninu estrógeni, en sveiflur í styrk estrógens í líkamanum eru einn þeirra þátta sem ýta undir tíðari, verri og þrálátari mígreniköst. BPA finnst enn í sumum matarílátum, einkum innan á niðursuðudósum og e.t.v. í plastbrúsum undir vatn, svo sem í svonefndum vatnsvélum. Rannsóknin sem um ræðir var gerð á rottum og leiddi í ljós marktækar hegðunarbreytingar sem líktust mígreni. Rottur sem fengu BPA hreyfðu sig t.d. minna en ella og urðu ljós- og hljóðfælnari.
(Sjá frétt Medical Daily 2. desember).

 

Varnarefni í léttvíni

Birt þann af
Svara

VínÍ rannsókn sem Landbúnaðarháskóli Svíþjóðar (SLU) gerði fyrir sjónvarpsþáttinn Kalla fakta á sjónvarpsstöðinni TV4 fundust varnarefnaleifar í fjórum af tíu mest seldu tegundum kassavíns í Svíþjóð. Evrópusambandið hefur ekki sett nein viðmiðunargildi fyrir leyfileg hámörk varnarefna í víni, en styrkur efnanna í umræddri rannsókn var allt að 55 sinnum hærri en leyft er í drykkjarvatni. Ein víntegund af þessum fjórum, Les Fumées Blanches, innihélt efnið Þíóphanatmetýl, sem talið er stuðla að krabbameinsvexti og ófrjósemi.
(Sjá frétt Sænska ríkisútvarpsins 24. nóvember).

Hættuleg efni í leikföngum

Birt þann af
Svara

BarnmeddotRúmur helmingur af 30 tegundum tréleikfanga fyrir börn að þriggja ára aldri sem skoðaðar voru í nýrri rannsókn á vegum Stiftung Warentest reyndust innihalda hættuleg efni. Um var að ræða efni á borð við PAH, lífræn tinsambönd, blý, hættuleg litarefni og formaldehýð, þ.e.a.s. efni sem geta verið krabbameinsvaldandi og hormónaraskandi svo eitthvað sé nefnt. Efnin fundust einkum í lakki, snúrum, netum og krossviði.
(Sjá frétt á heimasíðu Stiftung Warentest 21. nóvember).

BPA skaðlegt í lágum styrk

Birt þann af
Svara

BPAHormónaraskandi áhrif bisfenóls-A (BPA) geta komið fram við mun lægri styrk en áður var talið. Í ljósi nýrrar þekkingar á virkni hormóna og hormónaraskandi efna hefur hópur vísindamanna rýnt nánar í niðurstöður eldri rannsókna á áhrifum lítilla skammta af BPA á frumur líkamans. Í þessari yfirferð kom í ljós að efnið getur haft skaðleg áhrif, jafnvel þótt styrkur þess sé allt niður í 1/40 af því sem áður var miðað við, eða með öðrum orðum nálægt því sem algengt er að fólk verði fyrir í daglegu lífi. Áhrifin geta m.a. komið fram í blöðrum á eggjastokkum, breyttum ofnæmisviðbrögðum, hegðunarvandkvæðum og skertri frjósemi.
(Sjá frétt ScienceDaily í dag).

Hvernig forðast má PFOA

Birt þann af
Svara

PFOADönsku neytendasamtökin (Forbrugerrådet) birtu á dögunum 9 góð ráð fyrir neytendur sem vilja forðast PFOA (perflúoroktansýru) og önnur skyld flúorsambönd sem víða finnast í neytendavörum og eru skaðleg umhverfi og heilsu. Þessi efni hrinda frá sér vatni, fitu og óhreinindum og eru því talsvert notuð í ýmiss konar yfirborðsmeðhöndlun, m.a. við framleiðslu á eldhúsáhöldum, útvistarfatnaði og húsgögnum. Meðal þess sem Forbrugerrådet ráðleggur er að fólk geri hreint vikulega, þvoi sér oft um hendur, borði heimsendar pizzur af diskum en ekki beint úr kassanum, þvoi klæðnað áður en hann er tekinn í notkun, forðist einnota ílát, kynni sér kröfur Svansins og spyrji í verslunum hvort varan sé húðuð með flúorsamböndum.
(Sjá 9 góð ráð á heimasíðu dönsku neytendasamtakanna 24. október)

Brjóstapúðar safna eiturefnum

Birt þann af
Svara

BrjostapudiNotaðir brjóstapúðar geta nýst til mælinga á þrávirkum efnum í líkömum kvenna. Sílikonið í púðunum dregur í sig og varðveitir ýmis eiturefni, þannig að þegar púðarnir eru fjarlægðir veita þeir mikilvægar upplýsingar til viðbótar þeim sem fást við efnagreiningar á blóðsýnum og sýnum úr brjóstamjólk. Norskir vísindamenn komust að þessu eftir að hafa fengið leyfi til að efnagreina púða sem fjarlægðir höfðu verið úr 22 konum á læknastofu í Osló. Í raun fara mikilvægar upplýsingar til spillis þegar notuðum brjóstapúðum er hent „ólesnum“.
(Sjá frétt á forskning.no í dag).

Glyphosate tengt við brjóstakrabbamein

Birt þann af
1

Roundup ready sojaPlöntueitrið Glyphosate getur stuðlað að hormónaháðum krabbameinsvexti í brjóstum kvenna jafnvel þótt styrkur efnisins sé ekki hærri en oft gerist þar sem það er notað sem illgresiseyðir. Þetta kemur fram í grein í septemberhefti tímaritsins Food and Chemical Toxicology. Glyphosate er þekktast undir vörumerkinu Roundup. Efnið er mjög mikið notað í landbúnaði, ekki síst við ræktun erfðabreyttra sojabauna, nánar tiltekið svonefnds „Roundup ready“ afbrigðis. Áhrif efnisins á krabbameinsvöxt virðast magnast þar sem plöntuestrógenið genistein er einnig til staðar, en talsvert er einmitt af því efni í sojabaunum.
(Sjá grein í septemberhefti Food and Chemical Toxicology).

Sýklalyf stórlega ofnotuð við hálsbólgu

Birt þann af
Svara

PillurLæknar eru alltof viljugir að ávísa sýklalyfjum við hálsbólgu og bráðri berkjubólgu ef marka má niðurstöður nýrrar rannsóknar vísindamanna við Harvardháskóla í Bandaríkjunum sem sagt er frá í tímaritinu JAMA Internal Medicine. Þarlendis ávísi læknar sýklalyfjum til 60% þeirra sem leita til þeirra vegna hálsbólgu, og þegar um berkjubólgu er að ræða er hlutfallið 73%. Þetta gerist þrátt fyrir að aðeins 10% hálsbólgutilfella og nær engin berkjubólgutilfelli stafi af bakteríusýkingum. Þessi mikla og gagnslausa sýklalyfjanotkun stuðli að vexti lyfjaónæmra baktería, auk þess sem fólk sé þarna að setja eitthvað inn í líkamann sem hann hafi enga þörf fyrir en stuðli þess í stað að aukaverkunum á borð við ofnæmi, sveppasýkingar og ógleði.
(Sjá frétt Science Daily 4. október).

Vörumst hormónaraskandi efni

Birt þann af
Svara

Barn í kerru IMSFólk ætti að kaupa Svansmerktar vörur, lofta vel út og þvo föt og leikföng áður en þau eru tekin í notkun. Þetta eru ráðleggingar dönsku upplýsingamiðstöðvarinnar um umhverfi og heilsu (IMS) að loknum fræðslufundi um hormónaraskandi efni sem haldinn var í síðustu viku. Löggjöf sem ver neytendur gegn þessum efnum er í stöðugri þróun, en þeir sem vilja vera fyrri til geta gert ýmislegt til við verja sig og sína. Á fundinum kom m.a. fram að efni sem berast inn í líkamann á fósturskeiði geti valdið krabbameini síðar á lífsleiðinni.
(Sjá frétt á heimasíðu IMS 4. október).

PFOA bannað í Noregi

Birt þann af
Svara

PFOAFrá og með 1. júní 2014 mega neytendavörur sem seldar eru í Noregi ekki innihalda efnið PFOA (perflúoroktansýru). Með þessu banni ganga norsk stjórnvöld lengra en Evrópusambandið, en rökin eru þau að efnið sé eitrað fyrir þá sem umgangast það oft, krabbameinsvaldandi og dragi úr frjósemi, auk þess sem það brotni mjög hægt niður í náttúrunni. Efnið safnast einnig fyrir í líkömum fólks og hefur m.a. fundist í blóði og móðurmjólk. PFOA getur verið til staðar í ýmsum vörum til daglegra nota. Efnið hrindir frá sér vatni og fitu og hefur m.a. verið notað í málningu, regnfatnað, skíðaáburð og steikarpönnur (teflon).
(Sjá frétt á heimasíðu norska umhverfisráðuneytisins 17. september).