Greinasafn fyrir flokkinn: Heilsa

Hollráð fyrir eldhúsið

Birt þann af
Svara

kemi på menuenDanska upplýsingamiðstöðin um umhverfi og heilsu hefur tekið saman nokkur góð ráð til að hjálpa fólki að forðast varasöm efni sem kunna að leynast í eldhúsáhöldum og berast í matvæli ef ekki er farið að öllu með gát. Fyrsta og einfaldasta ráðið er að nota áhöld eingöngu til þess sem þau eru ætluð til. Þeir sem eru læsir á dönsku geta nálgast öll þessi góðu ráð á heimasíðu upplýsingamiðstöðvarinnar. Þar má finna ráð um potta, pönnur, form, matarumbúðir, mataráhöld, nestisbox og drykkjarbrúsa, svo eitthvað sé nefnt.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk. 8. júní).

Gamlir plastdiskar geta gefið frá sér melamín

Birt þann af
Svara

Melamíndót IMSMelamín og formaldehýð úr borðbúnaði úr plasti geta borist í matvæli, einkum þegar borðbúnaðurinn er tekinn að slitna eða ef hitastig matvælanna fer yfir 70°C. Því hefur Danska upplýsingamiðstöðin um umhverfi og heilsu hvatt fólk til að láta gamla plastdiska og plastglös ekki ganga til yngri barna í fjölskyldunni, en nota þess í stað áhöld sem keypt voru eftir 1. janúar 2013, þar sem þá lækkuðu hámarksgildi (sértæk flæðimörk) fyrir melamín (úr 30 í 2,5 mg/kg matvæla) í samræmi við nýjar reglur ESB. Aldrei ætti að hita mat í ílátum úr melamínplasti í örbylgjuofni. Melamín hefur efnafræðiheitið 2,4,6-tríamínó-1,3,5-tríazín og er ásamt formaldehýði uppistaðan í melamínplasti (öðru nafni amínóplasti).
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk 21. maí).

Loftslagsbreytingar gætu fært Bretum malaríu

Birt þann af
Svara

MoskítóVirtir sérfræðingar á sviði heilbrigðismála hvetja bresk stjórnvöld til að bregðast nú þegar við vaxandi ógn sem stafar af malaríu og öðrum hitabeltissjúkdómum, svo sem beinbrunasótt og Vesturnílarveirunni, sem eiga það sameiginlegt að berast með moskítóflugum. Tilfellum slíkra sjúkdóma hefur fjölgað mjög í sunnanverðri Evrópu á allra síðustu árum og telja umræddir sérfræðingar að þeir kunni að berast tiltölulega hratt norður á bóginn samfara hækkandi hitastigi og aukinni úrkomu að sumarlagi, eins og spáð er að raunin verði á Bretlandseyjum á næstu árum. Á síðasta ári kom út skýrsla þar sem því var spáð að sjúkdómar af þessu tagi gætu haldið innreið sína á Bretlandi upp úr 2080, en nú  þykir líklegt að það gerist mun fyrr.
(Sjá frétt The Guardian 5. maí).

Vilja banna BPA

Birt þann af
Svara

binary-1145323-17665Neytendasamtök Noregs (Forbrukerrådet) krefjast þess að bannað verði að nota efnið Bisfenól-A (BPA) í matarumbúðir. Þessi krafa kemur í kjölfar tilraunar sem samtökin gerðu í samvinnu við neytendaþátt norska ríkissjónvarpsins (NRK Forbrukerinspektørene) á tveimur starfsmönnum úr eigin röðum. Starfsmennirnir snæddu eingöngu dósamat í tvo daga, og strax eftir fyrri daginn hafði styrkur BPA í þvagi þeirra hækkað um rúmlega 1.000%. Niðursuðudósir og aðrar loftþéttar matarumbúðir eru í mörgum tilvikum húðaðar að innan með BPA til að koma í veg fyrir að málmur í umbúðunum tærist og mengi matvælin. Efnið er talið vera hormónaraskandi og draga úr frjósemi, auk annarra skaðlegra áhrifa á heilsu manna. Í löndum Evrópusambandsins er bannað að nota efnið í vörur á borð við ungbarnapela og snuð, og í Frakklandi verður BPA alfarið bannað í matarumbúðum frá og með árinu 2015.
(Sjá frétt á heimasíðu Forbrukerrådet 10. apríl).

Áhyggjur af rotvarnarefni í barnakremi

Birt þann af
Svara

Barnakrem TænkÍ nýlegri könnun danska neytendablaðsins Tænk kom í ljós að 9 af 26 tegundum barnakrema innihéldu rotvarnarefnið fenoxýetanól, sem hefur þann kost að vera hvorki ofnæmisvaldur né hormónaraskandi, en er hins vegar talið geta valdið lifrarskaða við langvarandi notkun. Samkvæmt gildandi reglum í Evrópu mega snyrtivörur innihalda allt að 1% fenoxýetanól, en Frakkar hafa beitt sér fyrir því að þessi öryggismörk verði færð niður í 0,4% til að tryggja að viðkomandi vörur séu öruggar fyrir börn. Öruggasta leiðin er þó að fara sparlega með snyrtivörur þegar börn eiga í hlut og nota lífrænt vottaðar vörur.
(Sjá frétt á heimasíðu Tænk í gær).

Sektað fyrir óleyfileg efni í vörum fyrir börn

Birt þann af
Svara

HanskarNorska garðvörukeðjan Plantasjen hefur samþykkt að greiða 400.000 norskar krónur (tæpar 9 millj. ísl. kr.) í sekt eftir að blý, þalöt og stuttar klórparafínkeðjur fundust í þremur af átta vörum frá fyrirtækinu, sem Umhverfisstofnun Noregs (Klif) lét greina í reglubundnu eftirliti. Vörurnar sem um ræðir voru litskrúðug ljósasería, garðdót og garðhanskar fyrir börn; allar fluttar inn frá Asíu. Auk sektarinnar voru 500.000 norskar krónur af söluandvirði gerðar upptækar (rúmar 11 millj. ísl. kr).
(Sjá frétt á heimasíðu Klif í morgun).

Brýnt að innlima heilsufarskostnað vegna flutninga í verð vöru

Birt þann af
Svara

Lorries EEAÁætlað er að árlega megi rekja 350.000 ótímabær dauðsföll og 3 milljónir veikindadaga í Evrópu til loftmengunar. Þessu fylgir gríðarlegur kostnaður. Mengun frá flutningabílum á stóran hlut að máli, en áætlað er að þessi eina uppspretta mengunar kosti heilbrigðiskerfi ríkjanna á Evrópska efnhagssvæðinu samtals um 45 milljarða evra á ári (um 7.300 milljarða ísl. kr). Umhverfisstofnun Evrópu telur brýnt að innlima þennan kostnað í vöruverð og hvetja þannig um leið til heilsusamlegri flutninga og hreinni tækni. Heilsufarskostnaður vegna landflutninga er mjög mishár eftir löndum, eða allt frá hálfu evrusenti (0,80 ísl kr.) upp í 12 sent (20 ísl. kr.) á kílómetra miðað við 12-14 tonna Euroclass III flutningabíl. Kostnaðurinn ræðst einkum af þéttleika byggðar og landfræðilegum aðstæðum.
(Sjá frétt á heimasíðu Umhverfisstofnunar Evrópu 28. febrúar).

Ofnæmisvaldar í nær öllum hárlitum

Birt þann af
Svara

Hárlitun IMSÍ nýrri athugun Umhverfisstofnunar Danmerkur (Miljøstyrelsen) reyndust 363 af 365 hárlitum innihalda litarefni sem geta valdið ofnæmi eða öðrum heilsufarsvandamálum. Hvorug þeirra tveggja tegunda sem stóðust prófið fást á almennum markaði og báðar eru með rauðum litarefnum sem henta ekki endilega öllum. Þeir sem vilja forðast ofnæmi ættu helst að sleppa því að lita á sér hárið, en fá sér strípur ella. Telji fólk hárlit nauðsynlegan er ástæða til að kynna sér innihaldsefnin vandlega.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk í gær).

Manngerð efni ógna heilsu jarðarbúa

Birt þann af
Svara

67960Manngerð efni í neytendavörum eiga sinn þátt í mikilli fjölgun sjúkdómstilfella í börnum. Undir þetta falla m.a. vansköpun við fæðingu, hvítblæði, heilaæxli og jafnvel einhverfa. Þetta kemur fram í skýrslu sem unnin var fyrir stofnanir Sameinuðu þjóðanna og birt var í gær. Í skýrslunni er sjónum beint að hormónaraskandi efnum, svo sem þalötum og BPA. Þar kemur fram að gríðarlegur fjöldi slíkra efna sé í notkun, án þess að menn hafi nokkra yfirsýn yfir áhrif þeirra á umhverfi og heilsu, hvað þá yfir samverkandi áhrif þar sem um slíkt er að ræða. Þessi áhrif kunni að vera verulega vanmetin. Auk fyrrnefndra áhrifa á heilsufar barna geti þessi efni átt sinn þátt í útdauða einstakra dýrategunda, minnkandi sæðisgæðum karlmanna, ófrjósemi kvenna, krabbameini í brjóstum og blöðruhálskirtli, sykursýki, astma, offitu, lesblindu, Alzheimer og Parkinson, svo dæmi séu tekin. Hér sé um að ræða hnattræna ógn sem bregðast þurfi við.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).

Eiturefni í vörum vaxandi vandamál

Birt þann af
Svara

EiturTiltölulega algengt er að vörur til daglegra nota innihaldi hættuleg efni umfram leyfileg mörk. Þetta er ein helsta niðurstaðan úr athugunum sem Efnaeftirlit Svíþjóðar (Kemikalieinspektionen) hefur gert í tilefni þarlends átaks undir yfirskriftinni „giftfri vardag“. Í framhaldi af þessu hefur stofnunin m.a. lagt fram kærur vegna óleyfilegs efnainnihalds í 12% af þeim 260 mismunandi leikföngum sem skoðuð voru. Sama gildir um 11% af 128 tegundum rafeindatækja. Þetta eru mun fleiri frávik en forsvarsmenn stofnunarinnar höfðu átt von á. Þá hefur stofnunin sent tillögur til Evrópusambandsins um bann og aðrar aðgerðir vegna 12 mismunandi efnasambanda. Stofnunin telur efnainnihald í vörum vera vaxandi vandamál, auk þess sem vinna þurfi markvisst gegn efnamengun drykkjarvatns og huga sérstaklega að efnum í nánasta umhverfi barna.
(Sjá frétt á heimasíðu Kemikalieinspektionen 6. febrúar).