Árið 2011 seldust lífrænt vottaðar vörur í heiminum öllum fyrir tæplega 63 milljarða dollara (um 8.000 milljarða ísl. kr.) sem var um 6,6% aukning frá árinu áður. Salan hefur þá u.þ.b. þrefaldast á síðustu 10 árum. Hvergi er markaðshlutdeild lífrænnar matvöru hærri en í Danmörku, en þar voru lífrænar vörur 7,6% af heildinni árið 2011. Útflutningur Dana á lífrænt vottuðum vörum vex sömuleiðis mjög hratt. Þannig var útflutningsverðmætið árið 2011 21% hærra en árið áður. Vaxandi eftirspurn á heimsmarkaði er talin fela í sér einstök tækifæri fyrir Dani hvað þetta varðar.
(Sjá frétt á økologi.dk 12. febrúar).
Greinasafn eftir: stefangisla
Samkeppni um bestu loftslagsverkefnin
Í fyrradag hleypti Connie Hedegaard, umhverfisstjóri Evrópusambandsins, formlega af stokkunum sérstakri samkeppni um besta loftslagsverkefnið. Tilgangurinn er að fá fram góð dæmi um aðgerðir einstaklinga og samtaka til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. Frestur til að senda inn upplýsingar um verkefni er til 11. maí, og í maí og júní getur almenningur kosið um bestu verkefnin á þar til gerðri vefsíðu. Þrjú bestu verkefnin verða síðan verðlaunuð á Sustainiahátíðinni í Kaupmannahöfn í október. Samkeppnin er liður í átakinu A world you like. With a climate you like sem hófst í október 2012 og hefur vakið talsverða athygli, m.a. á Facebook.
(Sjá frétt á heimasíðu A world you like 11. febrúar).
Eiturefni í vörum vaxandi vandamál
Tiltölulega algengt er að vörur til daglegra nota innihaldi hættuleg efni umfram leyfileg mörk. Þetta er ein helsta niðurstaðan úr athugunum sem Efnaeftirlit Svíþjóðar (Kemikalieinspektionen) hefur gert í tilefni þarlends átaks undir yfirskriftinni „giftfri vardag“. Í framhaldi af þessu hefur stofnunin m.a. lagt fram kærur vegna óleyfilegs efnainnihalds í 12% af þeim 260 mismunandi leikföngum sem skoðuð voru. Sama gildir um 11% af 128 tegundum rafeindatækja. Þetta eru mun fleiri frávik en forsvarsmenn stofnunarinnar höfðu átt von á. Þá hefur stofnunin sent tillögur til Evrópusambandsins um bann og aðrar aðgerðir vegna 12 mismunandi efnasambanda. Stofnunin telur efnainnihald í vörum vera vaxandi vandamál, auk þess sem vinna þurfi markvisst gegn efnamengun drykkjarvatns og huga sérstaklega að efnum í nánasta umhverfi barna.
(Sjá frétt á heimasíðu Kemikalieinspektionen 6. febrúar).
Þalöt í kynlífsleikföngum
Kynlífsleikföng innihalda í sumum tilvikum mikið af þalötum, sem m.a. eru talin geta truflað hormónastarfsemi líkamans, haft skaðleg áhrif á lifur o.s.frv. Þalöt hafa verið notuð sem mýkingarefni í PVC-plast, en styrkur þeirra er mjög mismunandi eftir framleiðendum. Eins losnar mismikið af þalötum úr vörunni eftir því hvernig hún er notuð. Danska upplýsingamiðstöðin um umhverfi og heilsu ráðleggur fólki að kaupa kynlífsleikföng þar sem tilgreint er á umbúðum að varan innihaldi ekki þalöt, eða spyrja seljandann um efnainnihald vörunnar.
(Sjá frétt á Forbrugerkemi.dk 5. febrúar).
Frjáls félagasamtök sífellt mikilvægari
Frjáls félagasamtök munu gegna enn mikilvægara hlutverki á næstu árum en þau gera nú, ef marka má nýja skýrslu sem KPMG vann í samstarfi við World Economic Forum. Svo virðist sem munurinn á viðhorfum og tjáningarformi opinberra aðila, einkageirans og félagasamtaka verði sífellt minni og að í raun séu mörkin þarna á milli smátt og smátt að hverfa. Margt bendir til að félagasamtökin gefi tóninn í umræðum um mikilvæg mál sem varða framtíðina, svo sem í umræðu um sjálfbæra þróun. Í slíkum samtökum er líka að finna þekkingu á aðstæðum í grasrótinni, sem ekki er til annars staðar.
(Sjá fréttatilkynningu á heimasíðu KPMG í Svíþjóð 5. febrúar).
Sænsk sveitarfélög kaupa meira lífrænt
Í Svíþjóð jukust innkaup opinberra aðila á lífrænum matvælum um 18% á síðasta ári og námu samtals um 1,6 milljarði sænskra króna (um 32 milljörðum ísl. kr). Þessi aukning er sögð vera afleiðing af markvissri innkaupastefnu sveitarfélaga og landsþinga. Alls seldust lífræn matvæli fyrir 9,5 milljarða króna (190 millj. ísl. kr), sem var 3% aukning frá árinu á undan.
(Sjá frétt Miljöaktuellt 1. febrúar).
Japanskt frauðplast á fjörum Alaska
Gríðarlegt magn af japönsku frauðplasti hefur rekið á fjörur Alaska síðustu mánuði. Þetta er ein af afleiðingum jarðskjálftans mikla í Japan í mars 2011 og flóðbylgjunnar sem fylgdi í kjölfarið. Plastið er m.a. úr einangrun húsa sem skemmdust í hamförunum og úr flotholtum á sjó. Plastið hefur nú náð að berast þvert yfir Kyrrahafið og er víða að finna á vesturströnd Bandaríkjanna. Erfiðast verður þó að hreinsa strendur Alaska, þar sem svæðið er afskekkt og strandlínan löng. Umhverfisverndarsinnar hafa áhyggjur af áhrifum plastsins á dýralíf, en frauðplast brotnar seint eða aldrei niður í náttúrunni og getur m.a. valdið köfnun og stíflað meltingarvegi dýra.
(Sjá frétt PlanetArk 31. janúar).
Norðmenn eiga heimsmet í rafbílavæðingu
Í Noregi eru fleiri rafbílar en í nokkru öðru landi heims, miðað við höfðatölu. Heildarfjöldinn er nú kominn yfir 10.000 og í janúar 2013 voru rafbílar 2,9% af öllum nýjum seldum fólksbílum, eða 337 talsins. Markaðshlutdeild rafknúinna vörubíla var enn hærri, eða 3,3%. Tvinnbílum fjölgar einnig ört í Noregi, en 633 slíkir seldust í janúar.
(Sjá frétt í Teknisk Ukeblad 3. febrúar).
Sameiginleg viska ef til vill mikilvægari en talið var
Sameiginleg viska (e. collective intelligence) kann að eiga enn stærri þátt í tilveru hjarðdýra en áður var talið, ef marka má nýjar niðurstöður fræðimanna við Princeton háskólann sem birtar eru í vísindatímaritinu Science. Takmarkaðar veiðar, röskun búsvæða eða aðrar aðgerðir manna sem fækka einstaklingum í slíkum hópum niður fyrir tiltekið lágmark, minnka þéttni hópanna eða skipta hópunum upp, geta jafnvel orsakað skyndilegt og algjört hrun, þótt ekkert bendi til slíks fljótt á litið. Þetta getur t.d. átt við um ýmsa farfugla og torfufiska, þar sem hópurinn kemst auðveldlega leiðar sinnar þó að enginn einn einstaklingur í hópnum hafi nokkra getu til þess upp á eigin spýtur.
(Sjá frétt Science Daily 31. janúar).
Ljósin slökkt í Frakklandi
Frá og með 1. júlí nk. verða verslanir og skrifstofur í Frakklandi að slökkva öll inniljós einni klst. eftir að síðasti starfsmaður yfirgefur bygginguna. Jafnframt verða ljós í búðargluggum að vera slökkt eftir kl. 1 eftir miðnætti. Þessar reglur eru hluti af nýrri löggjöf sem ætlað er að draga úr ljósmengun, auk þess sem losun koltvísýrings mun minnka um 250.000 tonn á ári. Orkan sem sparast dugar fyrir 750.000 frönsk heimili.
(Sjá frétt The Guardian 30. janúar).