Bresk rannsókn sem sagt var frá í tímaritinu Nature um síðustu helgi bendir til að notkun skordýraeiturs í landbúnaði geti spillt afkomumöguleikum hunangsflugubúa, bæði vegna þess að dánartíðni hækkar og afköst hverrar flugu við fæðuöflun minnka. Verðmæti þeirrar vistfræðilegu þjónustu sem hunangsflugur og aðrir frjóberar veita er áætlað um 200 milljarðar bandaríkjadala á ári. Hunangsflugum og býflugum hefur fækkað mikið í Evrópu og Norður-Ameríku á síðustu árum, en sitt sýnist hverjum um ástæðurnar.
(Sjá frétt PlanetArk 22. október).
Greinasafn eftir: stefangisla
Þalöt og þungmálmar í plastsandölum
Margar tegundir plastsandala innihalda efni sem geta verið skaðleg umhverfi og heilsu. Í nýlegri könnun Sænska efnaeftirlitsins kom í ljós að 13 skópör af 30 innihéldu hættuleg efni á borð við þalöt, blý og kadmíum. Engar reglur eru í gildi um efnainnihald skótaus, en hætta er talin á að þalöt í skóm hafi skaðleg áhrif á heilsu fólks til lengri tíma litið, einkum þegar þau bætast við þalöt sem finnast í öðrum neytendavörum sem fólk umgengst daglega. Mest er þó hættan fyrir þá sem ganga berfættir í skónum og flýta þannig fyrir upptöku efnanna í líkamann. Þalöt geta truflað hormónastarfsemi og haft áhrif á frjósemi.
(Sjá frétt forbrugerkemi.dk 22. október).
IKEA sjálfbjarga með orku
IKEA ætlar að verða sjálfbjarga með orku árið 2020. Til að ná þessu markmiði hefur fyrirtækið ákveðið að verja 1,5 milljarði evra (um 245 milljörðum ísl. kr) á næstu þremur árum í verkefni á sviði vindorku og sólarorku. Þetta er hluti af metnaðarfullri sjálfbærniáætlun fyrirtækisins sem kynnt var í gær undir yfirskriftinni „The People and Planet Positive“. Þar er einnig að finna markmið um að bæta orkunýtingu fyrirtækisins um 20%, kaupa eingöngu vottaða bómull, bæta hleðslu flutningabíla og endurvinna 90% af öllum úrgangi sem til fellur í verslununum, að ógleymdri LED-ljósavæðingu sem reiknað er með að lækki orkureikning fyrirtækisins um 10% og dragi úr kostnaði um 15 milljónir evra á ári. Þessum aðgerðum er m.a. ætlað að bæta samkeppnisstöðu fyrirtækisins og gera það ónæmt fyrir verðsveiflum á orku- og kolefnismarkaði.
(Sjá frétt The Guardian í gær).
Varasöm efni í tannkremi fyrir börn
Í nýlegri danskri rannsókn reyndist aðeins ein af 15 tegundum tannkrems fyrir börn laus við efni sem geta verið skaðleg umhverfi eða heilsu. Eina tegundin sem stóðst prófið var Viofluor barnatannkrem með jarðarberjabragði. Þrettán tegundir innihéldu efni sem geta verið skaðleg fyrir vatnalífverur og í fjórum tegundum fundust efni sem talin eru geta valdið heilsutjóni. Ekkert kom fram sem benti til að tannkrem fyrir börn innihéldi minna af varasömum efnum en tannkrem fyrir fullorðna. Þeir sem stóðu að rannsókninni mæla með því að tennur barna sé burstaðar með Svansmerktu tannkremi, en ekkert barnatannkrem hefur enn fengið slíka vottun.
(Sjá frétt forbrugerkemi.dk 19. október).
Rúmt tonn af úrgangi fyrir gramm af gulli
Gera má ráð fyrir að til framleiðslu á einu grammi af gulli þurfi 55 kwst af raforku og 260 lítra af vatni. Í ferlinu falla til um 1,27 tonn af úrgangi og 18 kg af koltvísýringi sleppa út í andrúmsloftið. Þessar tölur komu fram í lífsferlisgreiningu sem sagt var frá í tímaritinu Journal of Cleaner Production á liðnu sumri.
(Sjá grein í júlíhefti Journal of Cleaner Production)
Reynt að minnka sóun á írskum veitingastöðum
Írskir veitingastaðir leita nú leiða til að draga úr sóun matvæla, en árlega er þar hent mat fyrir um 125 milljónir sterlingspunda (um 25 milljarða ísl. kr). Lög sem tóku gildi fyrir tveimur árum og gera veitingastöðum skylt að skilja matarúrgang frá öðrum úrgangi, hafa beint sjónum manna að vandamálinu en ekki dugað til að draga verulega úr sóuninni. Í nýlegri skýrslu kemur fram að stærstur hluti úrgangsins, um 65%, séu matarleifar af diskum gesta, en úrgangur frá matreiðslunni kemur þar næst á eftir. Skilvirkasta aðferðin til að draga úr þessari sóun er að minnka skammtana.
(Sjá frétt EDIE í gær).
Hálf milljón Svía í réttlætiskaffitíma
Í dag hópast Svíar í sameiginlegan réttlætiskaffitíma um land allt, eða „Fairtrade fika“ eins og viðburðurinn nefnist á frummálinu. Þetta er fjórða árið í röð sem efnt er til slíks kaffitíma í Svíþjóð í þeim tilgangi að minna á hversu mikil áhrif hægt er að hafa á lífskjör í þróunarlöndunum með því einu að velja rétt kaffi og með því. Þátttakendur í þessum viðburði þurfa að skrá sig á heimasíðunni http://fairtradechallenge.se, og að sjálfsögðu þurfa réttlætismerktar („Fairtrade“) vörur að vera á boðstólum. Um leið er þetta keppni milli fyrirtækja, skóla og sveitarfélaga um mestu þátttökuna miðað við höfðatölu. Um miðnætti í gærkvöldi að sænskum tíma höfðu 534.658 manns skráð sig til þátttöku. Mest var þátttakan í Munkfors, þar sem skráðir þátttakendur voru orðnir álíka margir og íbúar sveitarfélagsins.
(Sjá fréttatilkynningu Fairtrade í Svíþjóð 16. október).
Bensín úr andrúmslofti
Sérfræðingum hjá breska fyrirtækinu Air Fuel Synthesis (AFS) hefur fyrstum manna tekist að framleiða bensín í umtalsverðu magni úr andrúmslofti. Lofti er þá blásið í gegnum súlu sem inniheldur vítissóda. Koltvísýringur úr loftinu binst sódanum og myndar natríumkarbónat, en er síðan losaður aftur með rafgreiningu og látinn hvarfast við vetni, sem fengið er með rafgreiningu á vatni. Þannig fæst syngas sem unnið er í metanól og síðan bensín. Verkefnið er komið á það stig að rætt er um byggingu verksmiðju til að framleiða bensín af þessu tagi í stórum stíl. Framleiðslan getur tekið mið af framboði á raforku á hverjum tíma og þannig nýst sem orkugeymsla, umfram hið hefðbundna hlutverk eldsneytis. Ef raforkan er af endurnýjanlegum uppruna telst eldsneytið kolefnishlutlaust.
(Sjá frétt EDIE 15. október).
25 tegundir prímata í bráðri útrýmingarhættu
Tuttuguogfimm tegundir prímata eru í bráðri útrýmingarhættu samkvæmt nýrri skýrslu sem hópur alþjóðlegra náttúruverndarsamtaka gaf út í gær. Grípa þarf til tafarlausra aðgerða ef koma á í veg fyrir útdauða þessara tegunda. Til prímata teljast apar, apakettir og lemúrar, auk manna. Margar þessara tegunda gegna lykilhlutverki í viðhaldi líffræðilegrar fjölbreytni í skógunum þar sem þeir lifa, m.a. með dreifingu fræja. Án þeirra minnkar geta skóganna til að veita mönnum vistfræðilega þjónustu á borð við drykkjarvatn, fæðu og efni til lyfjagerðar. Í skýrslunni er einnig að finna góð tíðindi, því að enn hefur engin tegund prímata orðið útdauð frá því um 1900, og í nokkrum tilvikum hefur orðið fjölgun í stofnum.
(Sjá frétt á heimasíðu IUCN í gær)
Samfélagsleg ábyrgð borgar sig
Rúm 70% framkvæmdastjóra í írskum fyrirtækjum telja að vinna fyrirtækjanna að samfélagslegri ábyrgð hafi skilað sér í bættri afkomu. Þá telja 56% framkvæmdastjóranna að þessi vinna hafi bætt samkeppnisstöðu þeirra í útboðum, dregið úr starfsmannaveltu og bætt ímynd fyrirtækjanna almennt. Þetta er meðal þess sem kemur fram í niðurstöðum umfangsmikillar könnunar meðal írskra fyrirtækja, sem kynntar verða í þessari viku.
(Sjá nánar á heimasíðu Business in the Community)