Greinasafn fyrir merki: mengun

Bátur úr endurunnu plasti sjósettur í London

Birt þann af
Svara

Á dögunum sjósettu umhverfissamtökin Hubbub bát sem er að 99 hundraðshlutum gerður úr endurunnu plasti. Báturinn, sem nefndur hefur verið Poly-Mer, verður notaður til að safna plastrusli af hafnarsvæðum Lundúna og vekja fólk í leiðinni til vitundar um mikilvægi þess að umgangast plast af ábyrgð og varúð þannig að það lendi ekki í sjónum. Poly-Mer er fyrsti báturinn í heiminum sem smíðaður er úr plastúrgangi.
(Sjá frétt á heimasíðu Recycling & Waste World 2. nóvember).

Trufla mengunarefni líkamsklukkuna?

Birt þann af
Svara

Svo virðist sem mengunarefni í umhverfinu geti truflað líkamsklukkuna, en slík truflun er talin geta stuðlað að krabbameini, sykursýki, offitu, hjartasjúkdómum og þunglyndi. Vísbendingar um þetta komu fram í rannsókn Rensselaer háskólans (Rensselaer Polytechnic Institute) sem sagt er frá í tímaritinu Ecology and Evolution. Í rannsókninni var rýnt í hegðun vatnaflóa af tegundinni Daphnia pulex, en þessar flær eiga auðvelt með að aðlagast saltara vatni. Í ljós kom að eftir því sem saltstyrkur vatnsins hækkar umfram náttúrulegan styrk breytist dagsveifla hegðunarinnar, þar til öll merki um eðlilega dagsveiflu hverfa. Virkni líkamsklukkunnar ræðst af tjáningu svonefndra PERIOD-gena (PER-gena), en líkamsklukka manna og flestra annarra dýra byggir á svipuðu kerfi. Höfundar rannsóknarinnar telja því hugsanlegt að mengunarefni í umhverfinu hafi sambærileg áhrif á líkamsklukku manna.
(Sjá frétt á heimasíðu Rensselaer háskólans í dag).

Örlitlir skammtar eiturefna trufla vatnalífverur

Birt þann af
Svara

Örlitlir skammtar af eiturefnum geta haft áhrif á næringarvenjur og sundhegðun vatnadýra. Þetta kom fram í rannsókn vísindamanna við háskólana í Barcelona og Portsmouth, en þeir könnuðu áhrif afar lítilla skammta af tilteknu sveppaeitri og tilteknu þunglyndislyfi sem berast að einhverju marki í vötn frá landbúnaði og fráveitukerfum. Marflær nærast m.a. á laufum sem sveppir hafa brotið niður, en örlítið magn sveppaeiturs dugar til að spilla því ferli. Þunglyndislyfjaleifar höfðu einnig neikvæð áhrif á fæðuinntöku. Marflær syntu hraðar en ella í vatni sem var annað hvort mengað af sveppaeitri eða þunglyndislyfi, en hægar ef bæði efnin voru til staðar samtímis. Rannsóknin bendir annars vegar til að efnamengun geti haft veruleg áhrif á hegðun vatnadýra löngu áður en banvænum styrk er náð og hins vegar að kokteiláhrif tveggja eða fleiri efna geti leitt til ófyrirséðra breytinga í vistkerfinu og þar með í fæðukeðju manna.
(Sjá frétt Science Daily 16. október).

Örplast gæti mengað landbúnaðarland

Birt þann af
Svara

nature-160Plastögnum úr snyrtivörum, klæðnaði og iðnaðarferlum er hugsanlega dreift í stórum stíl á akra og tún þegar seyra úr hreinsistöðvum fráveitukerfa er notuð til áburðar. Fullkomnar skólphreinsistöðvar ná að fella út langstærstan hluta þeirra plastagna sem berast í fráveituna. Þessar agnir verða eftir í seyrunni og verða ekki auðveldlega aðskildar frá henni. Agnirnar gætu því mengað langbúnaðarland með ófyriséðum afleiðingum fyrir fæðukerfið og öryggi matvæla. Talið er að árlega safnist 93.000-236.000 tonn af plastögnum upp í efstu lögum sjávar, en magnið sem dreift er árlega á landbúnaðarland gæti verið enn meira, eða 63.000-430.000 tonn í Evrópu og 44.000-300.000 tonn í Norður-Ameríku.
(Sjá frétt í Nature 22. september).

Kínversk stjórnvöld hvetja til málaferla gegn mengunarvöldum

Birt þann af
Svara

Industrial Waste Water Discharge in the Yellow River in ChinaKínversk stjórnvöld kynntu í síðustu viku löggjöf sem gefur frjálsum félagasamtökum, hópum náttúruverndarsinna og öðrum hópum hagsmunaaðila aukin réttindi til að lögsækja mengunarvalda. Hópar sem standa í málaferlum sem miða að því að draga úr mengun í Kína munu m.a. fá afslátt af málskostnaði, auk þess sem félagasamtök fá aukið svigrúm til að höfða mál gegn fyrirtækjum án tillits til þess hvar fyrirtækin eru skráð. Nýlegar rannsóknir benda til að í dag séu um 2/3 af jarðvegi í Kína mengaðir, svo og um 60% af öllu grunnvatni. Þá er Kína með hæstu losun gróðurhúsalofttegunda í heiminum. Stjórnvöld lýstu á síðasta ári yfir stríði gegn mengun og er aðgerðin liður í þeirri baráttu.
(Sjá frétt the Guardian 7. janúar).

Fimm billjónir plaststykkja fljóta um heimshöfi

Birt þann af
Svara

plast_i_hadiÁætlað er að um heimshöfin fljóti nú 5,25 billjónir plaststykkja (5.250.000.000.000 stykki), sem samtals vega um 269 þúsund tonn. Þessi áætlun byggir á niðurstöðum úr 24 rannsóknarleiðöngrum vísindamanna frá Bandaríkjunum, Frakklandi, Síle, Ástralíu og Nýja-Sjálandi sem farnir voru á árunum 2007-2013. Mest af þessu plasti er míkróplast, þ.e. plastagnir sem eru minni en 5 mm í þvermál. Plastmengun getur haft mikil áhrif á lífríki sjávar. Þannig geta stærstu einingarnar kæft eða kyrkt sjávarspendýr og plastagnir geta ferjað eiturefni inn í fæðukeðjuna. Í stóru plastflákunum fimm í N-Kyrrahafi, S-Kyrrahafi, N-Atlantshafi, S-Atlantshafi og á Indlandshafi kom meira af plastögnum en lífverum í net vísindamannanna. Taldar eru litlar líkur á að draga muni úr plastmengun í heimshöfunum á næstu árum, enda fer nú aðeins um 5% af því plasti sem til fellur í endurvinnslu.
(Sjá frétt the Guardian í dag).

Mikið af olíu á ströndum Louisiana þremur árum eftir slysið á Mexíkóflóa

Birt þann af
Svara

Mexico gulf oil spillTæp 1.400 tonn af olíumenguðu efni voru fjarlægð af strandsvæðum Louisianafylkis í Bandaríkjunum á tímabilinu mars-ágúst á þessu ári, en það er 25 sinnum meira en á sama tímabili í fyrra. Skýringin á þessu er talin vera sú að fellibylurinn Ísak og fleiri óveður hafi skolað sandi ofan af olíuhaugum sem grafist höfðu niður í fjöruna. Enn eru rúmir 300 km af strandlengju Louisiana sagðir mengaðir af olíu eftir stærsta olíuslys sögunnar sem hófst með sprengingu í olíuborpalli BP á Mexíkóflóa 20. apríl 2010. Gert er ráð fyrir dómsúrskurði snemma á næsta ári um það hversu háa sekt BP þurfi að greiða vegna slyssins.
(Sjá frétt PlanetArk í dag).