Á árinu 2014 varð í fyrsta sinn samdráttur í kolanotkun Kínverja, en þennan samdrátt má rekja til hraðrar uppbyggingar endurnýjanlegra orkuvera, aukinnar orkunýtni og minnkandi áherslu stjórnvalda á uppbyggingu stóriðju. Kolanotkunin minnkaði þannig um 2,1% milli áranna 2013 og 2014, en hafði áður aukist jafnt og þétt síðan í byrjun aldarinnar í takt við vaxandi þjóðarframleiðslu. Aðgerðir stjórnvalda í Kína til að draga úr kolanotkun stuðla að bættum loftgæðum en eru jafnframt undirstaða þess að Kína geti staðið við nýgerðan samning við Bandaríkin varðandi losun gróðurhúsalofttegunda. Helmingur af þeirri aukningu sem orðið hefur á CO2-losun í heiminum síðustu 10 ár á rætur að rekja til vaxandi kolabrennslu í Kína.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Greinasafn fyrir merki: loftgæði
Shell sektað vegna brota á lögum um loftgæði
Olíurisinn Shell þarf að greiða um 1 milljón bandaríkjadala (um 132 millj. ísl. kr.) í skaðabætur vegna brota á bandarísku loftgæðalögunum (the Clean Air Act). Umhverfisstofnun Bandaríkjanna kærði Shell vegna fjögurra atriða sem tengdust sölu og merkingu á eldsneyti. Þannig stóðust ekki upplýsingar fyrirtækisins um brennisteinsinnihald eldsneytis, sem sagt var innihalda minna en 15 ppm af brennisteini en innihélt í raun allt að 500 ppm. Einnig reyndist eldsneytið í einhverjum tilvikum innihalda of mikið af etanóli og vera of rokgjarnt, auk þess sem fyrirtækið hafði vanrækt lögbundið eftirlit og skráningu. Magn brennisteins og hlutfall etanóls í eldsneyti hefur mikil áhrif á loftgæði auk þess sem rokgjarnt eldsneyti stuðlar að ósonmyndun við yfirborð jarðar.
(Sjá frétt ENN 20. janúar).
Gríðarleg loftmengun í Mekka
Mikil loftmengun mælist í Mekka dagana sem Hajj stendur yfir, en árlega flykkjast þá milljónir múslima í pílagrímsferð til borgarinnar. Hópur vísindamanna sem mælt hefur loftmengun í 75 borgum víðsvegar um heiminn segir að loftmengunin í Mekka sé engu lík á þessum tíma, enda komi þá 3-4 milljónir manna til þéttbýllar borgar þar sem loftgæði eru slæm fyrir. Verst verður ástandið í göngum sem liggja að Masjid al-Haram, sem er stærsta moska í heimi, en þar hefur styrkur kolmónoxíðs t.d. mælst allt að 57.000 ppb (57 milljónustupartar) sem er um 300 sinnum hærra en eðlilegur styrkur efnisins í Sádi-Arabíu. Kolmónoxíð eykur líkur á hjartaáfalli auk þess sem það getur valdið höfuðverk, svima og ógleði. Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) áætlar að árið 2012 hafi um 4,3 milljónir manna látið lífið vegna innanhúsloftmengunar og um 3,7 milljónir vegna loftmengunar utandyra. Um eitt af hverjum átta dauðsföllum í heiminum má rekja til loftmengunar.
(Sjá frétt Science Daily 15. desember).
Loftslagsaðgerðir borga sig í lægri heilbrigðiskostnaði
Kostnaður við að lágmarka losun gróðurhúsalofttegunda getur skilað sér í sparnaði í heilbrigðiskerfinu ef marka má nýja rannsókn frá Tækniháskólanum í Massachusetts (MIT). Lægri tíðni astma og annarra kvilla sem tengjast loftmengun eru meðal algengra jákvæðra aukaverkana af aðgerðum sem ætlað er að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda, þar sem slíkar aðgerðir leiða gjarnan jafnframt til samdráttar í losun annarra efna og bæta þannig loftgæði. Niðurstöður rannsóknarinnar benda til að sparnaður í heilbrigðiskerfinu vegna lægri sjúkrakostnaður og fleiri þátta sem tengjast betri loftgæðum geti numið allt að tíföldum kostnaði stjórnvalda vegna loftslagsaðgerða. Rannsóknin gefur einnig til kynna að aðgerðir sem beinast að losun gróðurhúsalofttegunda geti bætt loftgæði jafn mikið eða meira en aðgerðir sem beinast sérstaklega að bættum loftgæðum, enda hafi aukin áhersla á minni notkun jarðefnaeldsneytis sjálfkrafa í för með sér minni losun svifryks og lækkaðan styrk yfirborðsósons og fleiri heilsuskaðlegra efna.
(Sjá frétt Science Daily 24. ágúst).
Umhverfismerktir hvarfakútar
Þýsku fyrirtækin HJS Emission Technology og LRT Automotive fengu á dögunum leyfi til að merkja hvarfakúta sem fyrirtækin framleiða með þýska umhverfismerkinu Bláa englinum. Umræddir kútar eru varahlutir sem gripið er til ef skipta þarf um hvarfakúta í bílum. Kútarnir eru seldir með 5 ára ábyrgð og til að fá Bláa engilinn þurfa þeir að standast strangar kröfur um hreinsun útblásturs allan þann tíma. Virkni kútanna skal prófuð sérstaklega einu sinni á ári til að staðfesta afköst þeirra og endingu. Umræddir kútar eru fyrstu umhverfismerktu hvarfakútarnir á markaðnum.
(Sjá fréttatilkynningu Bláa engilsins 10. febrúar).
Skemmtiferðaskip spilla loftgæðum á norðurslóðum
Nýleg rannsókn á loftmengun í Ny Ålesund á Svalbarða sýnir að mengun er talsvert meiri þá daga sem skemmtiferðaskip eiga þar viðdvöl en aðra daga. Þetta gildir jafnt um brennisteinsoxíð, svart kolefni (sót) og öragnir (60 nm). Höfundar rannsóknarinnar benda á að þessi mengun geti hugsanlega haft áhrif á vistkerfi svæða sem almennt eru talin ósnortin og jafnframt skekkt niðurstöður mikilvægra grunnmælinga á slíkum svæðum, svo sem á Zeppelinfjalli á Svalbarða. Auk þess sé þetta áminning um mikilvægi þess að huga að vaxandi mengunarhættu samfara aukinni skipaumferð um Norðurslóðir.
(Sjá útdrátt í Atmospheric Chemistry and Physics).
Gervinef þefar uppi mengun frá skipum
Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) hefur fengið Tæknistofnunina í Århus til að þróa gervinef sem komið verður fyrir á Stórabeltisbrúnni á næsta ári. Frá og með 1. janúar 2015 mun „nefið“ þefa uppi brennisteinsmengun í útblæstri skipa sem sigla undir brúna. Þann dag ganga einmitt í gildi nýjar reglur Alþjóða siglingamálastofnunarinnar (IMO) um hámarksstyrk brennisteins í útblæstri skipa nálægt landi. Verði „nefið“ vart við mengun yfir mörkum verður farið um borð í viðkomandi skip, tekið sýni af eldsneyti og sektum beitt ef sýnið stenst ekki kröfur IMO.
(Sjá umfjöllun í fréttabréfinu Miljønyt 14. mars).
Miðborg Lundúna án mengunar?
Boris Johnson borgarstjóri Lundúna kynnti í vikunni áform sín um að gera miðborgina að fyrsta mengunarsnauða borgarhverfi í heimi (e. Ultra Low Emission Zone) í þeim tilgangi að bæta loftgæði í borginni og stuðla að hraðari orkuskiptum í samgöngum. Ef áformin verða að veruleika mega aðeins ökutæki með lítinn sem engan útblástur aka um miðborgina á venjulegum vinnutíma. Umhverfisverndarsinnar hafa efasemdir um þessi áform, einkum ef þau verða ekki að fullu komin til framkvæmda fyrr en árið 2020. Þeir telja að grípa þurfi til aðgerða af þessu tagi án tafar.
(Sjá frétt EDIE 13. febrúar).
Loftslagsáhrif svarts kolefnis tvöfalt meiri en talið var
Svart kolefni (sót) hefur tvöfalt meiri áhrif á loftslag en áður var talið og á meiri þátt í hlýnun jarðar en metan. Aðeins koltvísýringur skiptir meira máli í því sambandi. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu sem birt verður kl. 13:00 í dag og hefur að geyma niðurstöður úr fjögurra ára vísindarannsóknum. Sótið hefur mest áhrif til hlýnunar á Norðurheimskautssvæðinu, þar sem það dekkir ís og snjó og dregur úr endurkasti, en áhrif á úrkomu geta einnig verið töluverð, svo sem á Monsoon-svæðum. Tafarlausir aðgerðir til að draga úr losun sóts og annarra skammlífra loftslagsáhrifavalda eru samkvæmt þessu mun mikilvægari en áður var talið til að sporna við loftslagsbreytingum af mannavöldum.
(Sjá frétt á heimasíðu UNEP í dag).