„Þróað land er ekki staður þar sem hinir fátæku eiga bíla, heldur þar sem hinir ríku nota almenningssamgöngur“. (Enrique Peñalosa Londoño, fyrrv. borgarstjóri í Bogotá í Kólumbíu).
Hvað er velmegun?
1
Greinasafn eftir: stefangisla
Kaupmannahöfn í fararbroddi
Kaupmannahöfn er í fararbroddi á heimsvísu að mati OECD hvað varðar atvinnusköpun í anda græns hagkerfis. Til marks um þetta er bent á að útflutningur fyrirtækja á Kaupmannahafnarsvæðinu á grænum vörum og þjónustu jókst um 55% á milli áranna 2004 og 2009 og næstum þriðjungur fyrirtækja í grænni tækni jók útflutning sinn milli áranna 2010 og 2011. Þessar upplýsingar koma fram í nýrri skýrslu OECD sem kynnt var á ráðstefnunni Global Green Growth Forum á dögunum.
(Sjá nánar í fréttatilkynningu Copenhagen Capacity 8. október).
Hlaupaskór í jarðgerðina?
Síðastliðinn mánudag kynnti íþróttafataframleiðandinn Puma nýja línu af íþróttafötum og skóm sem brotna niður í náttúrunni að notkun lokinni. Með þessu vill fyrirtækið bæta samkeppnisstöðu sína og stuðla að betri framtíð. Um er að ræða 22 vörutegundir sem settar verða í sölu 2013, þ.á.m. sandala, boli, jakka og bakpoka, sem hægt er að skila í verslanir að notkun lokinni. Vörurnar eru þá tættar og jarðgerðar með öðrum lífrænum úrgangi.
(Sjá nánar í frétt PlanetArk 9. október).
Samdráttur í losun fylgir ekki samdrætti í landsframleiðslu
Losun gróðurhúsalofttegunda eykst á hagvaxtarskeiðum, en minnkar ekki að sama skapi á samdráttarskeiðum ef marka má rannsókn Richards York við Háskólann í Oregon, byggða á hagvaxtartölum 150 þjóða á tímabilinu 1960-2008. Koltvísýringslosun jókst að meðaltali um 0,73% fyrir hvert 1% aukinnar landsframleiðslu, en drógst saman um 0,43% þegar landsframleiðslan minnkaði um 1%. Því er sem sagt ekki að treysta að álag á umhverfið minnki sjálfkrafa í takt við efnahagslegan samdrátt.
(Sjá nánar í frétt PlanetArk í gær).
Verður Bútan fyrsta lífræna landið?
Stjórnvöld í Bútan stefna að því að öll matvælaframleiðsla í landinu verði lífræn innan 10 ára. Landið yrði þá væntanlega það fyrsta í heiminum til að ná þessu markmiði. Bútan hefur farið sínar eigin leiðir á ýmsum sviðum og verið uppspretta hugmynda fyrir aðrar þjóðir. Þar er verg þjóðarhamingja (e. Gross National Happiness (GNH)) t.d. notuð sem mælikvarði í stað vergrar landsframleiðslu (e. Gross Domestic Production (GDP)).
(Sjá nánar í frétt AFP 3. október).
Staðbundnir gjaldmiðlar skapa ný tækifæri
Belgar sem fara sparlega með orku geta nú fengið umbun í formi sérstaks gjaldmiðils sem aðeins er hægt að nota til kaupa á umhverfisvænni vöru eða þjónustu í heimabyggðinni. Þar með er orðinn til tvöfaldur hvati til sparnaðar, því að orkureikningurinn lækkar að sjálfsögðu líka. Þetta er hluti af verkefninu INESPO (Innovative Instruments for Energy Saving Poilicies), sem hefur það m.a. að markmiði að draga úr óþarfri orkunotkun og stuðla að breyttri neysluhegðun. Staðbundnir gjaldmiðlar hafa víða verið teknir í notkun, en belgíska dæmið er sérstakt að því leyti að það tengist uppsetningu snjallmæla sem sýna hvar og hvenær orkan er notuð og gefa möguleika á hagstæðari orkukaupum þar sem verð er breytilegt eftir álagi.
(Sjá nánar í frétt á heimasíðu sænska ríkisútvarpsins 3. október).
Landabrask ógnar fæðuframleiðslu
Erlendir fjárfestar og framleiðendur lífeldsneytis hafa keypt upp landsvæði á síðasta áratug sem hefðu dugað til að fæða nær þúsund milljón manns. Þetta kemur fram í skýrslu Oxfam sem kom út í dag. Um er að ræða spildur sem eru samtals u.þ.b. áttfalt stærri en Bretland. Þetta land hefur ýmist verið tekið undir orkugróður eða látið bíða eftir hærra endursöluverði. Mest hafa landakaupin verið í þróunarlöndum með alvarlegan hungurvanda. Þannig hafa nær 30% af öllu landi í Líberíu verið seld til stórra fjárfesta og um 65% af öllu ræktanlegu landi í Kambódíu. Í skýrslu sinni biðlar Oxfam til Alþjóðabankans að hætta stuðningi við landabrask af þessu tagi.
(Sjá umfjöllun The Guardian í dag).
Eingöngu díóðuljós í IKEA 2016
Frá og með árinu 2016 munu hvorki glóperur né sparperur fást í verslunum IKEA, heldur eingöngu díóðuljós (e. light-emitting diodes (LED)). Með þessu gengur IKEA lengra en gerð er krafa um, en sem kunnugt er hefur innflutningur á glóperum af tilteknum styrkleika verið bannaður í löndum ESB. Díóðuljós eru enn talsvert dýrari en glóperur og sparperur, en þau eiga að geta enst í u.þ.b. 20 ár, þurfa mjög litla orku miðað við ljósmagn og innihalda ekki kvikasilfur. Líklegt má telja að ákvörðun IKEA flýti fyrir því að díóðuljós verði fáanleg í góðu úrvali og á viðráðanlegu verði, umhverfi og efnahag til hagsbóta.
(Sjá nánar í fréttatilkynningu IKEA í Svíþjóð 1. október).
Vindaflið komið í 100 GW
Framleiðslugeta vindorkustöðva í löndum ESB fór á dögunum yfir 100 gígavatta (GW) markið. Þetta samsvarar afli 39 kjarnorkuvera og dugar til að fullnægja raforkuþörf 57 milljóna heimila. Til samanburðar má nefna að samanlagt afl allra virkjana á Íslandi er innan við 3 GW. Þróunin í virkjun vindorku hefur verið mjög hröð. Þannig tók um 20 ár að komast upp í 10 GW, en aðeins 13 ár að bæta 90 GW við. Helmingurinn af þessum 100 GW var settur upp á síðustu 6 árum.
(Sjá nánar í frétt á heimasíðu European Wind Energy Association (EWEA) 27. september).
Tveir jafngrænir bílar
Volkswagen Passat TSI Ecofuel og tengiltvinnbíllinn Volvo V60 urðu efstir og jafnir í vali samtakanna Gröna bilister í Svíþjóð á umhverfisvænsta (s. miljöbästa) bílnum 2013. Samtökin hafa valið grænasta bílinn á hverju ári frá 1994, en þetta er í fyrsta sinn sem tveir bílar deila með sér toppsætinu. Samtals voru 43 bílar tilnefndir að þessu sinni. Valið var í höndum fjögurra dómnefnda. Ein var skipuð barnafjölskyldum, önnur fólki 65 ára og eldra, sú þriðja bílablaðamönnum og sú fjórða umhverfisstjórum. Til að vera með í valinu þurfa bílar að uppfylla skilgreiningu stjórnvalda á visthæfum bílum, vera með hæstu einkunn í öryggisprófunum (Euro NCAP) og vera tilbúnir til afgreiðslu 1. janúar 2013. Listi Gröna bilister er sagður hafa mikil áhrif á bílasölu, bæði í Svíþjóð og í öðrum löndum.
(Sjá nánar á heimasíðu Gröna bilister 28. september).
2020 