Samfélagið stórgræðir á grænni lífsstíl

PengeEf allir myndu fylgja einföldum ráðleggingum um umhverfismál í daglegu lífi myndi það ekki aðeins draga úr álagi á umhverfið, heldur líka spara samfélaginu stórfé. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu sem unnin var fyrir Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) og birt var í síðustu viku. Með bættri umhverfishegðun gætu Danir þannig sparað samfélaginu allt að 3,65 milljarða danskra króna árlega, (um 75 milljarða ísl. kr). Ráðin sem um ræðir eru að skila farsímum í endurvinnslu, nota hljóðdeyfandi rúður í hús, nota ekki varnarefni í garða, henda minni mat, kynda hóflega, meðhöndla brotnar sparperur rétt og endurnýta rafhlöður. Mestur ávinningur felst í því að henda minni mat, en ef hvert heimili gæti minnkað matarsóun um 19 kg. á ári myndu 1,7 milljarðar danskra króna sparast í matarinnkaupum, í betri nýtingu auðlinda og í lægri kostnaði vegna mengunar.
(Sjá frétt á heimasíðu danska umhverfisráðuneytisins 29. apríl).

Svansmerktar byggingarvörur í sókn

Haven SvanenEftirspurn eftir umhverfismerktum byggingarvörum fer ört vaxandi í Danmörku, en hingað til hefur umhverfisvitund við innkaup einskorðast að mestu við dagvöruverslanir. Til marks um þessa þróun er að sala á umhverfismerktum garðvörum hefur þrefaldast á fjórum árum. Meðal annars hefur orðið mikil söluaukning í umhverfismerktu hitameðhöndluðu timbri og vörum úr slíku timbri. Hitameðhöndlunin kemur í stað fúavarnar og byggir að grunni til á aldagamalli aðferð sem norrænir víkingar beittu á sínum tíma.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Danmörku 2. apríl).

Tímamót í Kattegat

Vindmylla Anholt DongSl. mánudag urðu ákveðin þáttaskil í vindorkuframleiðslu í Danmörku þegar 36. myllan í Anholt vindmyllugarðinum í Kattegat var tekin í notkun. Þar með var uppsett afl vindorkustöðva úti fyrir ströndum Danmerkur komið í 1 GW, sem dugar fyrir u.þ.b. milljón heimili. Séu vindorkustöðvar á landi taldar með er uppsett afl vindorkustöðva í Danmörku að nálgast 4 GW. Bretar eru eina þjóðin í heiminum sem fær meiri raforku en Danir frá vindmyllum á hafi.
(Sjá frétt Teknisk Ukeblad í gær).

Sala á lífrænum vörum hefur þrefaldast á 10 árum

ÖmerkiðÁrið 2011 seldust lífrænt vottaðar vörur í heiminum öllum fyrir tæplega 63 milljarða dollara (um 8.000 milljarða ísl. kr.) sem var um 6,6% aukning frá árinu áður. Salan hefur þá u.þ.b. þrefaldast á síðustu 10 árum. Hvergi er markaðshlutdeild lífrænnar matvöru hærri en í Danmörku, en þar voru lífrænar vörur 7,6% af heildinni árið 2011. Útflutningur Dana á lífrænt vottuðum vörum vex sömuleiðis mjög hratt. Þannig var útflutningsverðmætið árið 2011 21% hærra en árið áður. Vaxandi eftirspurn á heimsmarkaði er talin fela í sér einstök tækifæri fyrir Dani hvað þetta varðar.
(Sjá frétt á økologi.dk 12. febrúar).

Parabenar í fimmta hverju tannkremi

Tandkrem IMSÍ nýrri könnun dönsku upplýsingamiðstöðvarinnar um umhverfi og heilsu kom í ljós að 11 tannkremstegundir af 57 sem skoðaðar voru, innihéldu parabena sem taldir eru geta raskað hormónastarfsemi líkamans. Parabenar hafa verið notaðir sem rotvarnarefni í ýmsar snyrtivörur, en óleyfilegt er að nota nokkra þeirra í snyrtivörur fyrir börn undir þriggja ára aldri. Tvær tannkremstegundir innihéldu parabena af þessum bannlista, þ.e.a.s. Viofluor Mint Gel og Sensodyne Rapid. Til að forðast parabena í tannkremi er ráðlegt að kaupa Svansmerkt tannkrem eða lesa innihaldslýsinguna vandlega áður en kaupin eru gerð.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk 4. janúar).

Triclosan finnst enn í tannkremi

Tannkrem IMSTvær af 57 tannkremstegundum sem Danska upplýsingamiðstöðin um umhverfi og heilsu skoðaði nýlega reyndust innihalda tríklósan. Efnið er bakteríudrepandi, en jafnframt hormónaraskandi og skaðlegt umhverfinu. Tannkremstegundirnar sem um ræðir eru Colgate Total Original og Colgate Total Advanced Whitening, en þessar sömu tegundir voru jafnframt þær einu sem reyndust innihalda tríklósan í sambærilegri könnun sem gerð var 2008. Þá þegar vissu menn sitthvað um skaðsemi efnisins, en fleira hefur bæst við síðan. Þannig leikur grunur á að efnið stuðli að vexti ónæmra baktería.
(Sjá frétt á forbrugerkemi.dk 12. desember).

Varnarefni geta skaðað ófædda drengi

pesticidcocktail DRTilraun sem vísindamenn við Tækniháskóla Danmerkur (DTU) gerðu nýverið á rottum bendir til að drengir sem hafa fengið í sig mismunandi varnarefni á fósturskeiði séu líklegri en aðrir til að glíma við námsörðugleika og skerta sæðisframleiðslu síðar á lífsleiðinni, jafnvel þótt styrkur varnarefnanna hafi verið innan viðmiðunarmarka fyrir hvert efni um sig. Í tilrauninni var notað óverulegt magn af 5 varnarnefnum, sem flest eru notuð sem sveppaeitur í kornrækt og eiga það öll sameiginlegt að geta truflað hormónastarfsemi líkamans. Ulla Hass, prófessor við DTU sem stjórnaði rannsókninni, segir niðurstöðurnar gefa tilefni til að lækka viðmiðunarmörk fyrir umrædd efni, þar sem samlegðaráhrif þeirra („kokkteiláhrif“) hafi að öllum líkindum verið vanmetin.
(Sjá umfjöllun Information 30. nóvember).

Flúorsambönd í möffinsformum

Möffinsform TænkÍ rannsókn neytendablaðsins Tænk í Danmörku kom í ljós að tvö af tíu möffinsformum sem skoðuð voru reyndust innihalda flúrsambönd, sem óttast er að geti verið skaðleg umhverfi og heilsu. Umrædd efnasambönd eru notuð til að gera formin fitu- og vatnsfráhrindandi. Þau geta safnast upp í líkamanum og hugsanlega stuðlað að krabbameinsvexti, ófrjósemi, ADHD o.fl. Ekki hefur verið sýnt fram á að flúorsambönd í matarumbúðum berist í matinn, en Dönsku neytendasamtökin (Forbrugerrådet) álíta engu að síður að efni af þessu tagi eigi ekkert erindi í matarumbúðir. Um er að ræða efnasambönd á borð við teflon, en flúor í tannkremi er allt annars eðlis.
(Sjá frétt á heimasíðu Tænk 30. nóvember).

Svansmerktar snyrtivörur í meirihluta hjá Irma

Danska verslunarkeðjan Irma selur nú meira af Svansmerktum snyrtivörum en öðrum vörum til sömu nota. Hlutfall Svansmerktu varanna er komið í 56% af heildarsölunni, en salan á þessum vörum hefur aukist um 7% á einu ári. Trúverðugleiki Svansins og samkeppnishæft verð eru sagðar vera helstu ástæður þessarar miklu aukningar.
(Sjá frétt á heimasíðu Svansins í Danmörku 27. nóvember).

Úrvinnslugjöld endurspegli mismunandi umhverfiskostnað

Í nýrri úttekt sem European Environmental Bureau (EEB) vann fyrir Umhverfisstofnun Danmerkur (Miljøstyrelsen) kemur fram að með því að láta framleiðendur rafeindatækja greiða mishá úrvinnslugjöld eftir umhverfislegu ágæti tækjanna sem þeir framleiða, megi fá þá til að leggja meiri áherslu á vistvæna hönnun. Hingað til þykir framleiðendaábyrgð á rafeindatækjum ekki hafa skilað sér í aukinni framleiðslu á umhverfisvænni tækjum, eins og þó var stefnt að þegar framleiðendaábyrgðin var innleidd með samþykkt svonefndrar WEEE-tilskipunar Evrópusambandsins. Skilagjald á lítil rafeindatæki er meðal annarra tillagna sem settar eru fram í úttektinni.
(Sjá frétt á heimasíðu Miljøstyrelsen 22. nóvember).