Árlega tapast 2,5 milljarðar sterlingspunda (um 470 milljarðar ísl. kr.) út úr bresku hagkerfi vegna urðunar úrgangs sem hefði mátt nýta betur. Þessum verðmætum væri hægt að bjarga með því að takmarka eða banna urðun úrgangsflokka á borð við matvæli, klæði, timbur og plast, með svipuðum hætti og þegar hefur verið gert með úr sér gengna bíla og raftækjaúrgang. Þetta kemur fram í rannsókn sem unnin var af Green Alliance í Bretlandi. Við kynningu á niðurstöðunum kom m.a. fram að urðun væri enn „hin sjálfgefna leið“ og að því þyrfti að breyta.
(Sjá frétt EDIE í gær).
Greinasafn fyrir flokkinn: Úrgangur
Stórfyrirtæki taka sig á í matarmálum
Þrír stórir framleiðendur og seljendur matvæla í Bretlandi hafa tekið höndum saman um að draga úr sóun í virðiskeðju matvælanna. Fyrirtækin sem um ræðir eru Nestlé, Sainsbury’s og Co-op, en ákvörðun þeirra kemur í kjölfar skýrslu sem birt var sl. þriðjudag, þar sem teknar voru saman niðurstöður 150 mismunandi athugana á lífsferli matvæla. Í skýrslunni er bent á tilteknar vörur þar sem tækifæri til úrbóta eru hvað mest, en í þeim hópi eru m.a. kartöflur og brauð. Fyrirtækin þrjú munu leggja áherslu á að greina tækifæri til úrbóta hvert á sínu sviði, allt frá bónda að matborði. Vonir standa til að með þessu takist að bæta nýtingu auðlinda og draga verulega úr myndun úrgangs.
(Sjá frétt EDIE 12. mars).
LED-ljós gegn matarúrgangi
Talsmenn velska fyrirtækisins Sedna halda því fram að draga megi verulega úr úreldingu matvöru í verslunum með því einu að nota díóðuljós (LED) í stað hefðbundinnar lýsingar þar sem ferskri matvöru er stillt upp. Díóðuljósin hafa það fram yfir hefðbundin ljós að senda hvorki frá sér hitageisla, útfjólubláa geisla né innrauða geisla. Séu þau notuð er því minni hætta á því en ella að matvæli „svitni“ í umbúðunum og verði óseljanleg. Samtals er áætlað að um 300.000 tonn af matvælum fari til spillis í breskum verslunum árlega, einkum vegna ófullnægjandi geymslu.
(Sjá frétt EDIE í dag).
Ör vöxtur í sorpbrennslu
Gert er ráð fyrir að fjárfesting í evrópskum sorporkuverum verði komin í 5 milljarða dollara (tæplega 650 milljarða ísl. kr.) árið 2016. Þetta er afleiðing af viðleitni stjórnvalda til að draga úr urðun og losun gróðurhúsalofttegunda. Á næstu árum þarf fyrirsjáanlega að leggja mikið fé í endurbætur á eldri stöðvum til að þær nái að uppfylla nýjustu kröfur um hreinsun útblásturslofts. Árið 2012 féllu til um 265 milljónir tonna af óflokkuðum heimilisúrgangi í Evrópu, en á heimsvísu var magnið nálægt 1,3 milljörðum tonna. Gert er ráð fyrir að þessi tala verði komin í 2,2 milljarða tonna árið 2025, og að þá verði árlegur kostnaður vegna úrgangsmeðhöndlunar um 375 milljarðar dollara (um 47.000 milljarðar ísl.kr.), sem er um 83% hækkun frá því sem nú er.
(Sjá frétt EDIE 27. febrúar).
Japanskt frauðplast á fjörum Alaska
Gríðarlegt magn af japönsku frauðplasti hefur rekið á fjörur Alaska síðustu mánuði. Þetta er ein af afleiðingum jarðskjálftans mikla í Japan í mars 2011 og flóðbylgjunnar sem fylgdi í kjölfarið. Plastið er m.a. úr einangrun húsa sem skemmdust í hamförunum og úr flotholtum á sjó. Plastið hefur nú náð að berast þvert yfir Kyrrahafið og er víða að finna á vesturströnd Bandaríkjanna. Erfiðast verður þó að hreinsa strendur Alaska, þar sem svæðið er afskekkt og strandlínan löng. Umhverfisverndarsinnar hafa áhyggjur af áhrifum plastsins á dýralíf, en frauðplast brotnar seint eða aldrei niður í náttúrunni og getur m.a. valdið köfnun og stíflað meltingarvegi dýra.
(Sjá frétt PlanetArk 31. janúar).
Samþætta þarf aðgerðir til að draga úr myndun úrgangs
Engin ein aðgerð dugar til að draga úr myndun úrgangs, heldur þarf að beita fleiri stjórntækjum samtímis. Þetta er meginniðurstaða 6 ára þverfaglegs rannsóknaverkefnis á vegum Umhverfisstofnunar Svíþjóðar (Naturvårdsverket) undir yfirskriftinni Sjálfbær meðhöndlun úrgangs. Ef ekkert er að gert er talið að úrgangsmagnið tvöfaldist fram til ársins 2030. Eitt af því sem Svíar telja koma til greina til að sporna við þessari þróun er að banna alfarið urðun og brennslu tiltekinna úrgangsflokka sem með góðu móti er hægt að endurvinna. Jafnframt þurfa að verða breytingar í hönnun til að gera endurvinnslu fýsilegri. Þannig þarf að draga úr notkun hættulegra efna í framleiðslu og hanna vörur þannig að auðvelt sé að taka þær í sundur og aðskilja mismunandi efni. Önnur aðgerð sem nefnd hefur verið til að draga úr myndun úrgangs er að veita sérstaka skattaafslætti vegna viðhalds tækja, svipað og tíðkast varðandi viðhald íbúðarhúsnæðis.
(Sjá fréttatilkynningu Naturvårdsverket 23. janúar).
Spáð, snætt og sparað
Í fyrradag hleyptu stofnanir Sameinuðu þjóðanna af stokkunum nýju átaki til að draga úr sóun matvæla. Átakið, sem hefur yfirskriftina „Think.Eat.Save“, beinist fyrst og fremst að neytendum, smásölu og veitingastöðum, en í þessum síðustu þrepum matvælakeðjunnar er áætlað að árlega sé hent um 300 milljónum tonna af ætum mat, m.a. vegna þröngrar túlkunar dagstimpla, útlitskrafna og of stórra skammta. Liður í átakinu er að halda úti upplýsingagáttinni www.thinkeatsave.org með yfirliti yfir stöðu mála og helstu verkefni sem í gangi eru á hverjum tíma til að draga úr sóun matvæla. Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) og Matvæla- og landbúnaðarstofnunin (FAO) standa fyrir átakinu í samvinnu við fleiri aðila. Að mati FAO tapast að jafnaði um þriðjungur allra matvæla sem framleidd eru í heiminum, árlega að verðmæti um 1 billjón Bandaríkjadala (um 130 þúsund milljarðar ísl. kr).
(Sjá frétt á heimasíðu UNEP 22. janúar).
Sífellt meira plastrusl á botni Norður-Íshafsins
Mikið magn af rusli, aðallega plastrusli, hefur safnast upp á botni Norður-Íshafsins á síðustu 10 árum. Þannig tvöfaldaðist magnið, mælt í stykkjatali, milli áranna 2002 og 2011, þ.e. úr 3.635 í 7.710 stykki á ferkílómetra. Þessar niðurstöður, sem birtust í vísindagrein í tímaritinu Marine Pollution Bulletin fyrir áramót, byggja á neðansjávarmyndum sem teknar voru vestur af Svalbarða. Plastið hefur margvísleg áhrif á lífríkið, svo sem með því að breyta efnasamsetningu við botninn, loka fyrir aðgang súrefnis og búa til skilyrði fyrir framandi lífverur, auk beinna eituráhrifa, köfnunarhættu o.s.frv. Áætlað er að um 10% af árlegri plastframleiðslu í heiminum endi í sjónum, líklega samtals um 27 milljónir tonna.
(Sjá frétt í Sience for Environment Policy, fréttabréfi Framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um umhverfismál, í gær).
Brýnt að draga úr sóun matvæla
Rannsóknir benda til að sóun matvæla eigi stóran þátt í hækkun matvælaverðs, minnkandi fæðuöryggi og loftslagsbreytingum. Sérfræðingar spá nú 15% hækkun matvælaverðs á heimsmarkaði fram í júní á næsta ári, en slík hækkun gæti haft verulegar pólitískar og félagslegar afleiðingar. Þetta verður þriðja „verðbólguskotið“ á matvælamarkaðnum á 5 árum, og má einkum skýra það með uppskerubresti í Bandaríkjunum, Rússlandi og Suður-Ameríku. Ljóst þykir að vandinn verði ekki leystur með aukinni framleiðslu, hvorki í lengd né bráð, heldur sé bætt nýting í matvælakeðjunni algjört lykilatriði til að tryggja nægjanlegt framboð og halda verðhækkunum í skefjum.
(Sjá frétt EDIE í gær).
H&M tekur við notuðum fötum
Frá og með febrúar á næsta ári mun H&M verslunarkeðjan taka við notuðum og gölluðum fötum til endurvinnslu í öllum þeim 48 löndum þar sem keðjan er starfandi, óháð vörumerkjum og því hvar fötin voru upphafleg keypt. Þessi nýbreytni er liður í viðleitni fyrirtækisins til að stuðla að sjálfbærri þróun. Þeir sem skila inn fötum fá afsláttarmiða frá H&M í staðinn.
(Sjá frétt á heimasíðu Svenska dagbladet í gær).